นักวิทย์พัฒนา “แมลงสาบไซบอร์ก” ลุยน้ำ-ซากตึก ช่วยค้นหาผู้รอดชีวิต

แมลงสาบไซบอร์กดำน้ำได้ 3 ชั่วโมง เทคโนโลยีใหม่เพื่อภารกิจกู้ภัย

อนาคตของงานสำรวจและกู้ภัยอาจไม่ได้มีแค่โดรนหรือหุ่นยนต์ขนาดใหญ่ เพราะนักวิทยาศาสตร์กำลังพัฒนา “แมลงสาบไซบอร์ก” สิ่งมีชีวิตกึ่งหุ่นยนต์ตัวจิ๋ว ที่สามารถเข้าไปในพื้นที่แคบ ลุยซากสิ่งปลูกสร้าง และยังอยู่ใต้น้ำได้นานถึง 3 ชั่วโมง

แนวคิดนี้อาจฟังดูล้ำเหมือนนิยายวิทยาศาสตร์ แต่เป้าหมายหลักไม่ได้ทำขึ้นเพื่อความแปลกใหม่เพียงอย่างเดียว หากแต่เพื่อช่วยมนุษย์ทำงานในพื้นที่ที่อันตราย เข้าถึงยาก หรือเสี่ยงเกินกว่าจะส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปโดยตรง

แมลงสาบไซบอร์กคืออะไร?

โดยพื้นฐานแล้ว แมลงสาบไซบอร์ก คือแมลงสาบจริงที่ถูกติดตั้งอุปกรณ์ขนาดเล็ก เพื่อช่วยควบคุมทิศทางหรือขยายขีดความสามารถในการทำงาน

จุดเด่นของแมลงสาบคือมีลำตัวเล็ก เคลื่อนที่ผ่านช่องแคบได้ดี และสามารถเอาตัวรอดในสภาพแวดล้อมที่หุ่นยนต์ทั่วไปอาจทำงานได้ลำบาก เช่น ท่อระบายน้ำ ซากอาคาร ช่องว่างใต้พื้น หรือพื้นที่ที่มีเศษวัสดุกีดขวางจำนวนมาก

ล่าสุด นักวิทยาศาสตร์ได้พัฒนา “ชุดดำน้ำ” ขนาดจิ๋วให้แมลงสาบไซบอร์ก เพื่อให้สามารถอยู่และเคลื่อนที่ในสภาพแวดล้อมใต้น้ำหรือพื้นที่ออกซิเจนต่ำได้นานขึ้น

ใช้ในภารกิจกู้ภัยได้อย่างไร?

งานวิจัยดังกล่าวเป็นผลงานของทีมที่นำโดย ศาสตราจารย์ ฮิโรทากะ ซาโตะ จากภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกลและอวกาศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง หรือ NTU Singapore

ทีมวิจัยมองว่าเทคโนโลยีนี้อาจช่วยในภารกิจค้นหาและกู้ภัย โดยเฉพาะหลังเกิดภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วม ฝนตกหนัก อาคารถล่ม หรือพื้นที่ที่มีซากสิ่งปลูกสร้างขวางทาง เพราะในสถานการณ์จริง หลายจุดอาจแคบ มืด เปียก หรือมีน้ำขัง จนมนุษย์และหุ่นยนต์ขนาดใหญ่เข้าไปได้ยาก

แมลงสาบไซบอร์กจึงอาจทำหน้าที่เป็น “นักสำรวจตัวจิ๋ว” เข้าไปตรวจสอบพื้นที่ก่อน เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของเจ้าหน้าที่ และอาจนำไปต่อยอดร่วมกับเซ็นเซอร์ กล้อง หรือระบบนำทางในอนาคต

จุดเด่นคือดำน้ำได้นานถึง 3 ชั่วโมง

สิ่งที่ทำให้เทคโนโลยีนี้น่าสนใจ คือการออกแบบชุดขนาดเล็กที่ช่วยให้แมลงสาบอยู่ใต้น้ำได้ยาวนานขึ้น โดยทีมวิจัยระบุว่าสามารถทำงานในสภาพแวดล้อมใต้น้ำหรือออกซิเจนต่ำได้นานถึง 3 ชั่วโมง

ความสามารถนี้สำคัญมาก เพราะพื้นที่ภัยพิบัติไม่ได้มีแค่ฝุ่น ซากปูน หรือช่องแคบ แต่ในหลายกรณีอาจมีน้ำขัง ท่อระบายน้ำ หรือพื้นที่กึ่งจมน้ำ ซึ่งเป็นข้อจำกัดใหญ่ของหุ่นยนต์และอุปกรณ์สำรวจหลายชนิด

ถ้าเทคโนโลยีนี้พัฒนาได้เสถียรมากขึ้น ก็อาจช่วยให้การค้นหาผู้รอดชีวิตในพื้นที่ซับซ้อนทำได้เร็วและปลอดภัยขึ้น

ทำไมต้องใช้แมลง ไม่ใช้หุ่นยนต์ล้วน?

คำถามที่หลายคนอาจสงสัยคือ ทำไมไม่สร้างหุ่นยนต์จิ๋วแทนไปเลย?

คำตอบคือ แมลงมีข้อได้เปรียบบางอย่างที่หุ่นยนต์ขนาดเล็กยังทำได้ยาก เช่น การเคลื่อนที่ในพื้นที่ไม่เรียบ การใช้พลังงานต่ำ และความสามารถในการปรับตัวกับสภาพแวดล้อมจริง โดยเฉพาะพื้นที่ที่เต็มไปด้วยสิ่งกีดขวาง

อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีแบบนี้ยังต้องพิจารณาหลายด้าน ทั้งความแม่นยำในการควบคุม ความทนทานของอุปกรณ์ ความปลอดภัยในการใช้งานจริง รวมถึงประเด็นด้านจริยธรรมเกี่ยวกับการใช้สิ่งมีชีวิตในงานวิจัย

เป้าหมายไกลถึงการสำรวจอวกาศ

นอกจากงานกู้ภัยบนโลกแล้ว ทีมวิจัยยังมองถึงการต่อยอดในสภาพแวดล้อมสุดขั้วมากขึ้น เช่น การทดสอบในสภาพคล้ายสุญญากาศ หรือแม้แต่แนวคิดเกี่ยวกับการสำรวจพื้นผิวดาวอังคารในอนาคต

แน่นอนว่าเรื่องนี้ยังเป็นเป้าหมายระยะยาว และต้องผ่านการทดสอบอีกมาก แต่ก็สะท้อนให้เห็นทิศทางใหม่ของงานวิศวกรรม ที่ไม่ได้สร้างหุ่นยนต์จากศูนย์เพียงอย่างเดียว แต่พยายามผสานจุดแข็งของสิ่งมีชีวิตเข้ากับเทคโนโลยี

เรื่องที่ควรจับตาต่อ

แมลงสาบไซบอร์กอาจยังไม่ใช่สิ่งที่เราจะได้เห็นใช้งานทั่วไปในเร็ว ๆ นี้ แต่เป็นตัวอย่างของเทคโนโลยีที่อาจเปลี่ยนวิธีคิดเรื่องการกู้ภัยและการสำรวจพื้นที่เสี่ยง

จากแมลงตัวเล็กที่หลายคนไม่อยากเจอในบ้าน วันนี้มันกำลังถูกพัฒนาให้กลายเป็นผู้ช่วยสำรวจในพื้นที่ที่มนุษย์เข้าไม่ถึง และอาจมีบทบาทสำคัญในภารกิจช่วยชีวิตในอนาคต