“เงินเยียวยาน้ำท่วมเกษตรกร 2569 ได้ไร่ละเท่าไร ? เช็ก 3 ขั้นตอน กษ 01 ก่อนพลาดสิทธิ์

หลังเกิดน้ำท่วม สิ่งที่เกษตรกรต้องรับมือไม่ได้มีเพียงความเสียหายของข้าว พืชไร่ พืชผักหรือไม้ผลเท่านั้น แต่ยังรวมถึงต้นทุนในการฟื้นฟูพื้นที่เพาะปลูกที่ได้รับผลกระทบจากน้ำ ดิน และโคลน

สำหรับปี 2569 กรมส่งเสริมการเกษตรมีหลักเกณฑ์การให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติด้านพืชฉบับใหม่ ซึ่งใช้กับภัยที่เกิดตั้งแต่ 21 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป โดยกำหนดอัตราช่วยเหลือแตกต่างกันตามประเภทความเสียหาย

สิ่งที่เกษตรกรควรรู้เป็นพิเศษคือ การช่วยเหลือไม่ได้หมายความว่าเพียงมีพื้นที่เกษตรถูกน้ำท่วมแล้วจะได้รับเงินโดยอัตโนมัติ แต่ต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบตามหลักเกณฑ์ และมีเงื่อนไขสำคัญเรื่อง ทะเบียนเกษตรกร และข้อมูลแปลงเพาะปลูกต้องเป็นปัจจุบันก่อนเกิดภัย

▪️3 ขั้นตอนสำคัญ ก่อนรอรับเงินช่วยเหลือ

กรมส่งเสริมการเกษตรย้ำขั้นตอนสำหรับเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติด้านพืชไว้ 3 ขั้นตอนหลัก คือ

1. เช็กทะเบียนเกษตรกรให้เรียบร้อย

เกษตรกรต้องตรวจสอบว่าตนเองได้ขึ้นทะเบียนเกษตรกร และปรับปรุงข้อมูลการเพาะปลูกกับกรมส่งเสริมการเกษตรให้เป็นปัจจุบัน ก่อนเกิดภัยพิบัติหรือไม่

เงื่อนไขนี้มีความสำคัญมาก เพราะข้อมูลทะเบียนเกษตรกรเป็นหลักฐานที่ใช้ประกอบการตรวจสอบสิทธิ และพิจารณาความช่วยเหลือ หากข้อมูลการเพาะปลูกไม่ได้รับการปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันก่อนเกิดภัย อาจไม่มีสิทธิได้รับความช่วยเหลือตามหลักเกณฑ์

เกษตรกรสามารถตรวจสอบหรือสอบถามข้อมูลได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ และสามารถใช้แอปพลิเคชัน Farmbook สำหรับการตรวจสอบ และจัดการข้อมูลทะเบียนเกษตรกรในส่วนที่ระบบรองรับ

2. ยื่นแบบ กษ 01

เมื่อเกิดความเสียหาย และพื้นที่นั้นได้รับการประกาศเป็นเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉินแล้ว เกษตรกรต้องยื่นแบบขอรับความช่วยเหลือหรือ กษ 01 โดยสามารถติดต่อขอแบบฟอร์มได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอหรือดาวน์โหลดผ่านช่องทางของกรมส่งเสริมการเกษตร

แบบ กษ 01 ต้องผ่านการตรวจสอบ และรับรองความเสียหายตามขั้นตอนในพื้นที่ เช่น ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน องค์การบริหารส่วนตำบลหรือนายกเทศมนตรี แล้วแต่กรณี ก่อนเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ 

3. เข้าร่วมประชาคม และติดตามผล

หลังจากยื่นแบบ กษ 01 แล้ว ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับเงินทันที เพราะข้อมูลความเสียหายต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบ และพิจารณาตามลำดับ เกษตรกรจึงควรเข้าร่วมประชาคมหรือตรวจสอบรายชื่อผู้ผ่านการตรวจสอบตามวัน เวลา และสถานที่ที่เจ้าหน้าที่ในพื้นที่กำหนด

ขั้นตอนนี้มีไว้เพื่อให้ข้อมูลพื้นที่ และความเสียหายได้รับการตรวจสอบร่วมกัน ก่อนเข้าสู่กระบวนการพิจารณาช่วยเหลือ 

▪️เงินช่วยเหลือปี 2569 ได้ไร่ละเท่าไร ?

หลักเกณฑ์ใหม่ที่ใช้กับภัยที่เกิดตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป กำหนดอัตราความช่วยเหลือสำหรับพื้นที่เพาะปลูกที่ได้รับความเสียหายจริง โดยมีรายละเอียดแตกต่างกันตามประเภทพืช

• ข้าว
ได้รับความช่วยเหลือ 2,240 บาทต่อไร่

• พืชไร่ และพืชผัก
ได้รับความช่วยเหลือ 3,180 บาทต่อไร่

• ไม้ผล ไม้ยืนต้น และพืชอื่นๆ
ได้รับความช่วยเหลือ 6,800 บาทต่อไร่

สำหรับกรณี ไม้ผลหรือไม้ยืนต้นได้รับผลกระทบจนชะงักการเจริญเติบโต แต่ยังสามารถฟื้นฟูกลับสู่สภาพเดิมได้ มีอัตราช่วยเหลือ 3,400 บาทต่อไร่ โดยการช่วยเหลือในกลุ่มความเสียหายของพืชดังกล่าว รวมกันแล้วไม่เกิน 30 ไร่ต่อครัวเรือน 

▪️ตัวเลข 16,000 บาทต่อไร่มาจากไหน ?

ตัวเลข 16,000 บาทต่อไร่ที่กำลังถูกพูดถึง ไม่ใช่อัตราที่เกษตรกรทุกคนจะได้รับจากพืชที่ถูกน้ำท่วม แต่เป็นการช่วยเหลือสำหรับกรณีแปลงปลูกมีดินหรือโคลนทับถม เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการขุดลอก และขนย้ายดิน ทราย โคลน รวมถึงวัสดุหรือสิ่งที่ทับถมอยู่ในพื้นที่เพาะปลูก เพื่อให้สามารถกลับมาใช้พื้นที่ทำการเกษตรได้

กรณีนี้กำหนดพื้นที่ช่วยเหลือ ไม่เกิน 5 ไร่ต่อครัวเรือนหรือหากได้รับเต็มจำนวนก็คิดเป็นเงินสูงสุด 80,000 บาทต่อครัวเรือน

ดังนั้น การระบุ “น้ำท่วมได้เงินเยียวยาสูงสุดไร่ละ 16,000 บาท” อาจทำให้เข้าใจผิดได้ เพราะเงิน 16,000 บาทเป็นกรณีแปลงถูกดินหรือโคลนทับถม ไม่ใช่อัตราช่วยเหลือข้าวหรือพืชไร่ทั่วไป

▪️ตัวอย่างให้เห็นภาพ

หากเกษตรกรมีพื้นที่ปลูกข้าวได้รับความเสียหายจริง 10 ไร่ และผ่านหลักเกณฑ์การพิจารณา อัตราที่กำหนดคือ 2,240 บาทต่อไร่

10 ไร่ × 2,240 บาท = 22,400 บาท

หากเป็นพืชไร่หรือพืชผักเสียหายจริง 10 ไร่

10 ไร่ × 3,180 บาท = 31,800 บาท

ส่วนไม้ผลหรือไม้ยืนต้นที่เข้าข่ายเสียหายสิ้นเชิง 10 ไร่

10 ไร่ × 6,800 บาท = 68,000 บาท

ขณะที่กรณีพื้นที่เพาะปลูกถูกดินหรือโคลนทับถม หากเข้าเกณฑ์ และได้รับการช่วยเหลือเต็มจำนวน 5 ไร่

5 ไร่ × 16,000 บาท = 80,000 บาท

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้เป็นการคำนวณตามอัตราต่อไร่ ไม่ได้หมายความว่าเกษตรกรทุกคนจะได้รับเต็มจำนวนดังกล่าว เพราะยังต้องผ่านการตรวจสอบพื้นที่ ความเสียหาย และเงื่อนไขอื่นตามหลักเกณฑ์ของทางราชการ

▪️ใครมีสิทธิ์ได้รับเงินช่วยเหลือ ?

หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่า “น้ำท่วมพื้นที่หรือไม่” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องเข้าเงื่อนไขของการช่วยเหลือด้วย โดยหลัก เกษตรกรต้องมีการขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรกับกรมส่งเสริมการเกษตรให้เป็นปัจจุบันก่อนเกิดภัย และต้องมีพื้นที่ได้รับความเสียหายจริงในพื้นที่ที่มีการประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือฯ 

พูดง่ายๆคือ หากเพิ่งเห็นว่าน้ำกำลังจะท่วมแล้วจึงไปแก้ไขข้อมูลทะเบียนเกษตรกร อาจไม่สามารถใช้ข้อมูลดังกล่าว เพื่อให้ผ่านเงื่อนไขของภัยครั้งนั้นได้ จึงเป็นเหตุผลที่กรมส่งเสริมการเกษตรย้ำมาตลอดว่า การขึ้นทะเบียน และปรับปรุงข้อมูลเกษตรกรให้เป็นปัจจุบันก่อนเกิดภัยเป็นเรื่องสำคัญมาก

▪️เอกสาร และหลักฐานที่ควรเตรียม

ในการยื่นเรื่อง เกษตรกรควรติดต่อสำนักงานเกษตรอำเภอในพื้นที่ เพื่อสอบถามเอกสารที่ต้องใช้สำหรับเหตุการณ์ และพื้นที่ของตนโดยตรง เนื่องจากรายละเอียดการตรวจสอบอาจแตกต่างกันตามกรณี สิ่งสำคัญคือ แบบ กษ 01 และข้อมูลทะเบียนเกษตรกรต้องถูกต้องตรงกับพื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย

นอกจากนี้ หากเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานในพื้นที่กำหนดให้ใช้หลักฐานประกอบเพิ่มเติม เกษตรกรควรจัดเตรียมให้ครบถ้วน เช่น หลักฐานเกี่ยวกับการขึ้นทะเบียน และหลักฐานแสดงความเสียหายของพื้นที่

สำหรับภาพถ่าย หากสามารถบันทึกภาพความเสียหายได้อย่างปลอดภัย ควรถ่ายให้เห็นสภาพพื้นที่อย่างชัดเจน ทั้งภาพมุมกว้าง และรายละเอียดของความเสียหาย เพื่อช่วยประกอบการตรวจสอบ แต่ไม่ควรเสี่ยงเข้าไปในพื้นที่ที่ยังไม่ปลอดภัยเพียงเพื่อถ่ายภาพหลักฐาน

▪️หลังยื่น กษ 01 แล้ว เงินจะเข้าทันทีหรือไม่ ?

คำตอบคือ ไม่จำเป็นต้องเข้าทันที โดยหลังจากยื่นแบบ กษ 01 จะมีขั้นตอนตรวจสอบความเสียหาย และพิจารณาตามลำดับ โดยสำนักงานเกษตรอำเภอ และคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการตามกระบวนการของทางราชการ

เมื่อผ่านการพิจารณา และได้รับสิทธิ์แล้ว ธนาคารเพื่อการเกษตร และสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) จะโอนเงินช่วยเหลือเข้าบัญชีของเกษตรกรโดยตรงตามขั้นตอน 

ดังนั้น หากมีบุคคลติดต่อมาอ้างว่าจะช่วยเร่งเงินเยียวยา แล้วขอค่าดำเนินการ ค่าหัวคิว รหัสผ่านหรือข้อมูลทางการเงินที่ไม่เกี่ยวข้องกับกระบวนการปกติ เกษตรกรควรระมัดระวังเป็นพิเศษ

กรมส่งเสริมการเกษตรระบุชัดว่า เกษตรกรควรระวังมิจฉาชีพ และเงินช่วยเหลือจะโอนโดย ธ.ก.ส. เข้าบัญชีเกษตรกรโดยตรง 

▪️ตรวจสอบสิทธิ์หรือสอบถามได้ที่ไหน ?

หากไม่แน่ใจว่าตนเองขึ้นทะเบียนเกษตรกรถูกต้องหรือไม่ แปลงปลูกอยู่ในระบบหรือไม่หรือพื้นที่ของตนได้รับการประกาศเป็นเขตให้ความช่วยเหลือแล้วหรือยัง วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือ สอบถามสำนักงานเกษตรอำเภอในพื้นที่เกิดเหตุหรือสำนักงานเกษตรจังหวัด

เกษตรกรยังสามารถติดตามข้อมูลเกี่ยวกับการช่วยเหลือด้านพืชผ่านช่องทางของกรมส่งเสริมการเกษตร รวมถึงเว็บไซต์สำหรับติดตามข้อมูลภัยพิบัติด้านการเกษตร

สิ่งสำคัญคือ อย่ารอจนถึงวันที่เกิดน้ำท่วมแล้วจึงค่อยตรวจสอบทะเบียน เพราะหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญของหลักเกณฑ์ปี 2569 คือข้อมูลทะเบียนเกษตรกรต้องเป็นปัจจุบันก่อนเกิดภัย

▪️สรุปง่ายๆสำหรับเกษตรกร

หากพื้นที่การเกษตรได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมในปี 2569 สิ่งที่ควรจำมี 3 เรื่อง :

1. เช็กทะเบียนเกษตรกร
ข้อมูลการขึ้นทะเบียน และแปลงเพาะปลูกต้องเป็นปัจจุบันก่อนเกิดภัย

2. ยื่น กษ 01
เมื่อพื้นที่ได้รับการประกาศเป็นเขตให้ความช่วยเหลือ และเกิดความเสียหายจริง ให้ดำเนินการยื่นแบบตามขั้นตอน

3. เข้าร่วมประชาคม และติดตามผล
รอการตรวจสอบ และประกาศผลก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการโอนเงิน

ส่วนอัตราเงินช่วยเหลือมีตั้งแต่ 2,240 บาทต่อไร่สำหรับข้าว 3,180 บาทต่อไร่สำหรับพืชไร่ และพืชผัก และ 6,800 บาทต่อไร่สำหรับไม้ผล ไม้ยืนต้น และอื่นๆ ขณะที่กรณีแปลงถูกดินหรือโคลนทับถมมีอัตรา 16,000 บาทต่อไร่ แต่ไม่เกิน 5 ไร่ต่อครัวเรือน ทั้งหมดนี้ใช้กับภัยที่เกิดตั้งแต่ 21 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป ตามหลักเกณฑ์ใหม่ 

ดังนั้น หากเกิดน้ำท่วมแล้ว สิ่งที่เกษตรกรควรทำไม่ใช่เพียงรอประกาศว่า “ได้เงินเท่าไร” แต่ควรรีบตรวจสอบว่า ทะเบียนถูกต้องหรือไม่ ต้องยื่น กษ 01 ที่ไหน และพื้นที่ของตนเข้าสู่กระบวนการประกาศเขตช่วยเหลือแล้วหรือยัง เพราะการเตรียมเอกสารให้ถูกต้อง และดำเนินการตามขั้นตอนตั้งแต่ต้น อาจช่วยให้การตรวจสอบสิทธิเป็นไปอย่างราบรื่นมากขึ้น