ญี่ปุ่นเดือด! จีนเรียก ทาคาอิจิ ไร้ตำแหน่ง โตเกียวทวงความเคารพ

ถ้าพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นกับจีนในช่วงที่ผ่านมา ต้องบอกว่าเป็นอีกหนึ่งคู่สัมพันธ์ที่เต็มไปด้วยความระมัดระวังและความเห็นต่าง ล่าสุดเกิดประเด็นทางการทูตขึ้นอีกครั้ง เมื่อญี่ปุ่นออกมาเรียกร้องให้จีนแสดง “ความเคารพอย่างเหมาะสม” หลังโฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนกล่าวถึงนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ โดยใช้เพียงชื่อของเธอ และไม่ได้ระบุตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในการแถลงข่าวของ กัว เจียคุน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2569 ขณะตอบคำถามเกี่ยวกับท่าทีของญี่ปุ่นต่อประเด็นการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์และเรือดำน้ำพลังงานนิวเคลียร์ โดยในคำตอบ กัวกล่าวถึง “ซานาเอะ ทาคาอิจิ” โดยไม่ได้ใช้คำว่า “นายกรัฐมนตรี” นำหน้าชื่อ ขณะที่บันทึกการแถลงข่าวอย่างเป็นทางการของกระทรวงการต่างประเทศจีนก็ระบุชื่อในลักษณะดังกล่าวเช่นกัน

เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นที่โตเกียวไม่มองข้าม โดยเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม โทชิฮิโร คิตามูระ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น ระบุว่า ญี่ปุ่นได้สื่อสารข้อกังวลไปยังจีนแล้ว พร้อมชี้ว่า แม้ทั้งสองประเทศจะมีจุดยืนแตกต่างกัน แต่ตามหลักพิธีการระหว่างประเทศ การแสดงความเคารพอย่างเหมาะสมต่อผู้นำของอีกประเทศถือเป็นเรื่องปกติ

อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ไม่ควรถูกมองแยกออกจากภาพใหญ่ เพราะความสัมพันธ์จีน-ญี่ปุ่นกำลังเผชิญแรงเสียดทานจากหลายเรื่อง โดยเฉพาะประเด็นไต้หวัน หลังทาคาอิจิเคยกล่าวในรัฐสภาญี่ปุ่นเมื่อปี 2568 ถึงความเป็นไปได้ที่ญี่ปุ่นอาจเข้าแทรกแซง หากเกิดสถานการณ์โจมตีไต้หวัน ซึ่งจีนถือว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนตนเอง ทำให้ปักกิ่งแสดงความไม่พอใจต่อท่าทีดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน ประเด็นอาวุธนิวเคลียร์ก็เป็นอีกจุดที่ทำให้บรรยากาศระหว่างสองประเทศตึงตัวมากขึ้น ในการแถลงข่าววันที่ 30 กันยายน กัว เจียคุน วิจารณ์แนวคิดที่ญี่ปุ่นจะเปิดการหารือเรื่องการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ โดยย้ำว่าญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ไม่มีอาวุธนิวเคลียร์ภายใต้สนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ หรือ NPT และยังยืนยันหลักสามไม่เกี่ยวกับนิวเคลียร์ของญี่ปุ่น

แม้บรรยากาศจะตึงเครียด แต่ญี่ปุ่นยังส่งสัญญาณว่าต้องการรักษาช่องทางการพูดคุย โดยในช่วงที่ผ่านมา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่นเดินทางเยือนจีนเพื่อพยายามลดความตึงเครียด ขณะที่ทาคาอิจิเองก็กล่าวถึงจีนว่าเป็น “เพื่อนบ้านที่สำคัญ” และแสดงความตั้งใจที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่มั่นคงผ่านการพูดคุย

ดังนั้น การที่ญี่ปุ่นออกมาทวงเรื่องการใช้ตำแหน่งในการเรียกผู้นำ จึงสะท้อนให้เห็นว่าแม้แต่รายละเอียดด้านถ้อยคำทางการทูตก็สามารถกลายเป็นประเด็นสำคัญได้ เมื่อความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศกำลังอยู่ในช่วงเปราะบาง

สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือ ทั้งโตเกียวและปักกิ่งจะสามารถควบคุมความขัดแย้งไม่ให้ลุกลามไปสู่ประเด็นอื่นได้หรือไม่ เพราะนอกจากเรื่องไต้หวันและความมั่นคงแล้ว ทั้งสองประเทศยังมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและความสัมพันธ์ระดับประชาชนที่เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด การรักษาช่องทางเจรจาจึงยังเป็นโจทย์สำคัญของทั้งสองฝ่าย

ขอบคุณที่แวะมาอ่านนะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดไลน์ กดแชร์และกดติดตามด้วยนะครับเพื่อที่ท่านจะได้ไม่พลาดข่าวสารต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์และสาระความบันเทิง

แหล่งที่มา

• Agence France-Presse (AFP)
• กระทรวงการต่างประเทศจีน (Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China)
• The Japan Times
• Anadolu Ajansı
• Free Malaysia Today