TH-AI Passport คืออะไร? ทำไมคนไทยแห่ลงทะเบียน เปิดสิทธิใช้ฟรี ได้อะไรบ้าง

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความเกี่ยวกับโครงการ “TH-AI Passport” ซึ่งกำลังได้รับความสนใจจากคนไทยจำนวนมาก หลังเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนรับสิทธิล่วงหน้าเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2569

หลายคนอาจสงสัยว่า ชื่อที่ฟังดูคล้าย “หนังสือเดินทาง” นี้ แท้จริงแล้วคืออะไร และเหตุใดจึงมีคนสนใจสมัครกันอย่างกว้างขวาง

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุด TH-AI Passport คือโครงการของภาครัฐที่ต้องการเปิดโอกาสให้คนไทยเข้าถึงเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ระดับพรีเมียม พร้อมส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาทักษะด้านดิจิทัล โดยตั้งเป้ารองรับประชาชนสูงสุด 5 ล้านคน

ไม่ใช่แค่ “แจก AI ฟรี” แต่เป็นการเปิดประตูให้คนไทยเข้าถึงเทคโนโลยี

สิ่งที่ทำให้ TH-AI Passport กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างมาก คือผู้ที่ผ่านเงื่อนไขจะได้รับสิทธิใช้งาน AI ระดับ Pro ผ่านแพลตฟอร์มกลาง AiPASS ภายใต้โครงการ

ตามข้อมูลที่เผยแพร่ก่อนหน้านี้ โครงการมีเป้าหมายให้คนไทยจำนวนสูงสุด 5 ล้านคนเข้าถึงเครื่องมือ AI ระดับพรีเมียมเป็นระยะเวลา 1 ปี โดยมีการจัดสรรงบประมาณโครงการประมาณ 1,621 ล้านบาท

ดังนั้น คำว่า “ใช้ฟรี” จึงควรเข้าใจให้ถูกต้องว่า ผู้ใช้ที่ได้รับสิทธิไม่ต้องเป็นผู้จ่ายค่าบริการตามสิทธิที่โครงการจัดให้ แต่โครงการเป็นการสนับสนุนโดยภาครัฐ ไม่ใช่ว่า AI ทุกบริการบนโลกจะใช้งานได้ฟรีโดยไม่มีเงื่อนไข

แล้วคนไทยได้อะไรจาก TH-AI Passport?

ประโยชน์สำคัญไม่ได้มีเพียงการทดลองใช้ AI เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเรียนรู้และนำ AI ไปใช้ในชีวิตจริง

ผู้ที่ได้รับสิทธิสามารถนำเครื่องมือ AI ไปประยุกต์ใช้กับการศึกษา การทำงาน การค้นคว้าข้อมูล การสร้างเนื้อหา การวิเคราะห์ข้อมูล ตลอดจนการเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน

สำหรับคนวัยทำงานหรือผู้ที่กำลังปรับตัวเข้าสู่โลกดิจิทัล เรื่องนี้ถือว่าน่าสนใจ เพราะ AI กำลังเข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการทำงานในหลายอาชีพอย่างรวดเร็ว

ส่วนผู้สูงวัยก็ไม่ได้หมายความว่าจะหมดโอกาส เพราะโครงการเปิดให้ ประชาชนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป เข้าร่วมได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด ไม่ได้จำกัดเฉพาะนักเรียน นักศึกษา หรือคนทำงานด้านเทคโนโลยีเท่านั้น

เปิดลงทะเบียนแล้ว แต่ยังไม่ใช่เริ่มใช้ทันที

จุดนี้ต้องทำความเข้าใจให้ชัดเจน

ขณะนี้มีการเปิด ลงทะเบียนล่วงหน้า ตั้งแต่วันที่ 19 สิงหาคม 2569 ขณะที่กำหนดเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการคือ 31 สิงหาคม 2569 เวลา 09.00 น.

ผู้สมัครจึงไม่ควรเข้าใจว่า ลงทะเบียนแล้วจะสามารถเข้าไปใช้บริการทั้งหมดได้ทันทีในวันเดียวกัน

โครงการกำหนดจำนวนสิทธิไว้สูงสุด 5 ล้านสิทธิ และผู้สมัครต้องผ่านกระบวนการยืนยันตัวตนตามที่กำหนด โดยข้อมูลการสมัครที่เผยแพร่ระบุว่าสามารถใช้บัญชี Google, Microsoft หรือ Apple และยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” หรือ ThaID ได้

ทำไมเรื่องนี้ถึงน่าสนใจเป็นพิเศษ?

เพราะในอดีต หากใครต้องการทดลองใช้ AI ระดับพรีเมียมจากหลายบริษัท อาจต้องสมัครบริการแยกกันและมีค่าใช้จ่ายรายเดือน

แต่แนวคิดของ TH-AI Passport คือการสร้างช่องทางกลางที่ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงเครื่องมือ AI ได้ง่ายขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านเทคโนโลยีในระดับสูงตั้งแต่แรก

ในมุมของผู้เขียน จุดที่น่าสนใจที่สุดจึงไม่ใช่คำว่า “ฟรี” เพียงอย่างเดียว แต่คือ โอกาสที่คนทั่วไปจะได้ลองใช้ AI อย่างจริงจัง

เพราะบางคนอาจไม่เคยคิดว่าตนเองจะใช้ AI ในการทำงานหรือในชีวิตประจำวัน แต่เมื่อได้ทดลองใช้ อาจพบว่าสามารถช่วยค้นข้อมูล สรุปเอกสาร ร่างข้อความ วางแผนงาน หรือช่วยเรียนรู้เรื่องที่ไม่เคยเข้าใจมาก่อนได้

แต่มีเรื่องหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม

แม้โครงการจะเปิดโอกาสให้คนไทยเข้าถึง AI ในวงกว้าง แต่ก็มีคำถามเรื่อง ความคุ้มค่าของงบประมาณ การใช้งานจริง และผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นกับประชาชน ซึ่งเป็นประเด็นที่สังคมตั้งคำถามมาตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของโครงการ

ไทยพีบีเอสรายงานว่า โครงการมีวงเงินประมาณ 1,621 ล้านบาท และตั้งเป้าหมายให้ประชาชน 5 ล้านคนเข้าถึง AI ระดับ Pro เป็นเวลา 1 ปี ขณะที่ภาครัฐชี้แจงถึงเป้าหมายในการยกระดับทักษะดิจิทัลและลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยี

ดังนั้น สิ่งที่ควรจับตาต่อจากนี้ไม่ใช่เพียงว่า “คนสมัครกี่ล้านคน” แต่ควรถามต่อว่า คนที่ได้รับสิทธิสามารถนำ AI ไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริงมากน้อยเพียงใด

เพราะหากสมัครแล้วใช้เพียงไม่กี่ครั้ง โครงการก็อาจไม่สามารถสร้างผลลัพธ์ได้เต็มศักยภาพ

แต่หากประชาชนสามารถนำ AI ไปใช้เพิ่มทักษะ ลดเวลาการทำงาน สร้างรายได้ หรือช่วยให้ผู้ประกอบการรายเล็กสามารถแข่งขันได้ดีขึ้น เมื่อนั้นจึงจะสะท้อนว่าการลงทุนดังกล่าวสร้างประโยชน์ในวงกว้างอย่างแท้จริง

ในมุมมองของผู้เขียนเห็นว่า TH-AI Passport เป็นโครงการที่น่าจับตาอย่างมาก เพราะ AI ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป และกำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญทั้งในด้านการทำงาน การศึกษา และการดำเนินธุรกิจ

โดยเฉพาะคนวัย 50 ปีขึ้นไป หลายคนอาจรู้สึกว่า AI เป็นเรื่องของคนรุ่นใหม่ แต่ในความเป็นจริง หากเปิดใจเรียนรู้ AI ก็สามารถนำมาใช้ช่วยงานง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันได้เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนอยากฝากไว้ว่า อย่าสมัครเพียงเพราะเห็นคำว่า “ฟรี” แล้วปล่อยสิทธิทิ้งไว้

หากสมัครแล้ว ควรลองเรียนรู้และทดลองใช้อย่างค่อยเป็นค่อยไป เพราะมูลค่าที่แท้จริงของโครงการไม่ได้อยู่ที่จำนวน AI ที่เราได้รับสิทธิ แต่อยู่ที่ว่า เราใช้เทคโนโลยีเหล่านั้นทำให้ชีวิตและการทำงานของเราดีขึ้นได้มากเพียงใด

และนี่อาจเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ TH-AI Passport กำลังกลายเป็นหนึ่งในโครงการด้านเทคโนโลยีที่คนไทยให้ความสนใจอย่างมากในเวลานี้

แหล่งที่มาของข้อมูล :

• กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม / รัฐบาลไทย
• ไทยพีบีเอส รายงานรายละเอียดโครงการ TH-AI Passport และวงเงินโครงการ
• เว็บไซต์รัฐบาลไทย Thailand.go.th ข้อมูลภาพรวมและเป้าหมายของโครงการ
• ไทยพีบีเอส รายงานการเปิดลงทะเบียนล่วงหน้า 19 สิงหาคม 2569 และกำหนดเปิดใช้งาน 31 สิงหาคม 2569
• มติชน / ข่าวประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับคุณสมบัติและการลงทะเบียน