สหรัฐฯ-อิหร่านยังคุยต่อ ดีลเปิดช่องแคบฮอร์มุซยังไม่ปิดจบ

การเจรจาเพื่อลดความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านยังอยู่ในช่วงที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด แม้จะมีสัญญาณว่าทั้งสองฝ่ายขยับเข้าใกล้กรอบข้อตกลงมากขึ้น แต่ภาพรวมยังไม่ใช่การปิดดีลอย่างเป็นทางการ

ประเด็นที่ทั่วโลกให้ความสนใจมากที่สุด คือเรื่องช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางเดินเรือสำคัญระหว่างอิหร่านกับโอมาน ซึ่งเป็นหนึ่งในจุดผ่านน้ำมันที่สำคัญที่สุดของโลก ข้อมูลจากสำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ ระบุว่า ในปี 2024 มีน้ำมันไหลผ่านช่องแคบแห่งนี้เฉลี่ยราว 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือประมาณ 20% ของการบริโภคปิโตรเลียมเหลวทั่วโลก

รายงานจากหลายสำนักระบุว่า กรอบเจรจาที่กำลังพูดถึงอาจรวมถึงการเปิดเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง การขยายข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวราว 60 วัน และการหารือต่อในประเด็นใหญ่ เช่น โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน มาตรการคว่ำบาตร และทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้

อย่างไรก็ตาม จุดสำคัญคือข้อตกลงยังไม่แล้วเสร็จ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าการเจรจายังดำเนินอยู่ และสหรัฐฯ จะยังคงมาตรการปิดล้อมทางเรือไว้จนกว่าจะมีข้อตกลงที่ได้รับการรับรองและลงนามอย่างชัดเจน เขาย้ำด้วยว่ายังไม่ต้องการเร่งปิดดีล หากรายละเอียดไม่แข็งแรงพอ

ฝั่งอิหร่านเองยังไม่ได้ยืนยันรายละเอียดทั้งหมดตามที่มีรายงานออกมา ขณะที่สื่อของอิหร่านบางส่วนยังแสดงท่าทีระมัดระวังต่อคำกล่าวของผู้นำสหรัฐฯ โดยเฉพาะประเด็นการควบคุมและการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นทั้งเรื่องความมั่นคงและผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของเตหะราน

ความยากของดีลนี้ไม่ได้อยู่ที่การหยุดยิงเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับคำถามที่ซับซ้อนกว่าเดิม เช่น ใครจะเป็นผู้รับประกันความปลอดภัยของการเดินเรือ การผ่อนคลายคว่ำบาตรจะทำได้แค่ไหน อิหร่านจะให้คำมั่นเรื่องโครงการนิวเคลียร์ในระดับใด และหากมีฝ่ายใดละเมิดข้อตกลง จะใช้กลไกใดตรวจสอบ

ช่องแคบฮอร์มุซจึงไม่ใช่เพียงพื้นที่ยุทธศาสตร์ของตะวันออกกลาง แต่เป็นจุดที่เชื่อมกับราคาพลังงาน ต้นทุนขนส่ง และความเชื่อมั่นของตลาดโลกโดยตรง หากการเดินเรือกลับมาเป็นปกติได้จริง แรงกดดันต่อราคาน้ำมันอาจลดลงบางส่วน แต่หากการเจรจาสะดุด ความเสี่ยงก็อาจกลับมาเร็วเช่นกัน

สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้ คือการยืนยันจากทั้งสองฝ่ายอย่างเป็นทางการ โดยเฉพาะรายละเอียดเรื่องการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ การผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร และกรอบตรวจสอบโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน เพราะทั้งหมดนี้จะเป็นตัวชี้ว่า ข้อตกลงที่กำลังพูดถึงเป็นเพียงสัญญาณบวกชั่วคราว หรือจะกลายเป็นทางออกจริงของความตึงเครียดรอบใหม่ในตะวันออกกลาง

ตอนนี้จึงยังควรมองสถานการณ์อย่างระมัดระวัง ดีลยังมีโอกาสเดินหน้า แต่ยังไม่ใช่จุดสิ้นสุดของวิกฤต และยังมีรายละเอียดอีกมากที่ต้องรอความชัดเจนจากโต๊ะเจรจา