นักวิทยาศาสตร์พบแนวทางทำให้สเต็มเซลล์เม็ดเลือดแก่กลับมาทำงานคล้ายเซลล์อายุน้อย

นักวิทยาศาสตร์จาก Mount Sinai ออกมาพูดถึงงานวิจัยใหม่ที่หลายคนในวงการชะลอวัยกำลังจับตา หลังพบแนวทางที่อาจช่วยให้สเต็มเซลล์เม็ดเลือดแก่กลับมาทำงานคล้ายเซลล์อายุน้อยได้อีกครั้ง

สิ่งที่ทีมวิจัยสนใจคือ hematopoietic stem cells หรือสเต็มเซลล์ที่อยู่ในไขกระดูก ซึ่งมีหน้าที่สร้างเซลล์เลือดและเซลล์ภูมิคุ้มกันในร่างกาย

โดยปกติ เมื่ออายุมากขึ้น สเต็มเซลล์กลุ่มนี้จะเริ่มเสื่อม ทำงานช้าลง สร้างเซลล์ได้ไม่สมดุล และอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาที่ผู้สูงอายุติดเชื้อง่าย ฟื้นตัวช้า หรือมีความเสี่ยงโรคเลือดเพิ่มขึ้น

แต่ในงานวิจัยนี้ ทีมวิจัยพบว่า ปัญหาสำคัญอาจไม่ได้อยู่ที่ตัวสเต็มเซลล์โดยตรงเท่านั้น แต่อาจเกี่ยวข้องกับ lysosome หรือระบบรีไซเคิลของเสียภายในเซลล์ด้วย

ทีมวิจัยระบุว่า เมื่อเซลล์แก่ ระบบนี้อาจเริ่มทำงานผิดปกติ มีความเป็นกรดสูงเกินไป และเกิดภาวะอักเสบสะสม จนทำให้สเต็มเซลล์ค่อย ๆ สูญเสียความสามารถในการฟื้นฟูตัวเอง

สิ่งที่ถูกพูดถึงคือ หลังจากนักวิจัยใช้ตัวยาบางชนิดเข้าไปลดการทำงานที่มากเกินไปของ lysosome สเต็มเซลล์แก่ในหนูเริ่มทำงานดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

สเต็มเซลล์เหล่านี้เริ่มสร้างเซลล์เลือดได้สมดุลขึ้น ระบบเผาผลาญในเซลล์ดีขึ้น และพฤติกรรมหลายอย่างกลับไปใกล้เคียงกับสเต็มเซลล์อายุน้อยมากขึ้น

ทีมวิจัยมองว่า ผลลัพธ์ที่เห็นคล้ายกับการรีเซ็ตสภาพของสเต็มเซลล์บางส่วน มากกว่าจะเป็นเพียงการกระตุ้นแบบชั่วคราว

อีกจุดที่ถูกพูดถึงคือ ตอนทดลองนำสเต็มเซลล์แก่ไปรักษานอกร่างกายก่อน แล้วค่อยปล่อยกลับเข้าไป ทีมวิจัยพบว่าความสามารถในการสร้างเลือดเพิ่มขึ้นจากเดิมหลายเท่า

อย่างไรก็ดี งานวิจัยนี้ยังอยู่ในระดับทดลองกับสัตว์ ยังอีกไกลกว่าจะนำไปใช้จริงกับมนุษย์ และนักวิทยาศาสตร์เองก็ไม่ได้บอกว่านี่คือยาอายุวัฒนะหรือวิธีทำให้คนกลับมาเป็นหนุ่มสาว

แต่สิ่งที่ทำให้งานวิจัยนี้ถูกจับตา คือมันเริ่มชี้ให้เห็นว่า ความแก่ของเซลล์บางส่วนอาจไม่ได้เป็นเรื่องที่ย้อนกลับไม่ได้เสมอไป

และถ้าในอนาคตนักวิทยาศาสตร์เข้าใจระบบภายในเซลล์ได้ละเอียดมากพอ วันหนึ่งเราอาจมีแนวทางรักษาปัญหาที่เกี่ยวกับอายุได้ตั้งแต่ระดับต้นทางจริง ๆ