ธารน้ำแข็งเอเชียกลางละลายหนักสุดเป็นประวัติการณ์ นักวิทยาศาสตร์เตือนคนหลายล้านอาจได้รับผลกระทบ

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า ปี 2025 กลายเป็นปีที่ธารน้ำแข็งในเอเชียกลางสูญเสียน้ำแข็งมากที่สุดเท่าที่มีการบันทึกมา และสิ่งที่หลายฝ่ายเริ่มกังวลไม่ใช่แค่เรื่องธรรมชาติ แต่เป็นผลกระทบต่อคนหลายล้านคนที่ต้องพึ่งพาน้ำจากภูเขาเหล่านี้โดยตรง

งานวิจัยใหม่ระบุว่า ธารน้ำแข็งในพื้นที่เทือกเขา Tien Shan และ Pamir สูญเสียน้ำแข็งรวมกันราว 30 ลูกบาศก์กิโลเมตรภายในปีเดียว ซึ่งถือว่าเป็นปริมาณที่สูงมากเมื่อเทียบกับน้ำแข็งที่ยังเหลืออยู่ในภูมิภาคนี้

พื้นที่เหล่านี้เปรียบเหมือนแหล่งเก็บน้ำธรรมชาติของหลายประเทศในเอเชียกลาง ทั้งคีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน อุซเบกิสถาน และคาซัคสถาน เพราะในช่วงฤดูร้อน น้ำจากธารน้ำแข็งจะไหลลงสู่แม่น้ำ และถูกนำไปใช้ทั้งด้านเกษตร พลังงาน และน้ำดื่ม

ปัญหาคือ ตอนนี้ธารน้ำแข็งกำลังละลายเร็วขึ้นเรื่อย ๆ

นักวิจัยระบุว่า ปีที่ผ่านมาอากาศร้อนผิดปกติตั้งแต่ฤดูใบไม้ผลิจนถึงปลายฤดูร้อน ขณะเดียวกันหิมะก็ตกน้อยลงมาก ทำให้ผิวน้ำแข็งถูกเปิดออกเร็วขึ้น และดูดซับความร้อนได้มากกว่าเดิม

เมื่อน้ำแข็งสีขาวหายไป พื้นผิวด้านล่างที่มืดกว่าก็ยิ่งดูดซับความร้อนได้มากขึ้น กลายเป็นวงจรที่ทำให้การละลายเกิดเร็วขึ้นอีก

ทีมนักวิจัยพบว่า ธารน้ำแข็งจำนวนมากในพื้นที่มีค่าการสูญเสียน้ำแข็งแย่ที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการติดตามข้อมูล และบางแห่งสูญเสียน้ำแข็งไปถึง 2-4% ภายในปีเดียว

สิ่งที่หลายฝ่ายกังวลคือ ในช่วงแรก น้ำจากการละลายอาจดูเหมือนเพิ่มขึ้น แต่หากธารน้ำแข็งหายไปมากพอ สุดท้ายปริมาณน้ำที่ไหลลงมาจะเริ่มลดลงแทน

เมื่อหลายประเทศต้องพึ่งพาน้ำจากแหล่งเดียวกัน ความเสี่ยงเรื่องความตึงเครียดด้านทรัพยากรน้ำก็อาจเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า เหตุการณ์ในเอเชียกลางไม่ได้เกิดขึ้นลำพัง เพราะในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลายภูมิภาคของโลกก็เริ่มเผชิญการละลายของธารน้ำแข็งในระดับรุนแรงขึ้นเช่นกัน ทั้งยุโรป อเมริกาเหนือ และแถบอาร์กติก

หลายคนในวงการภูมิอากาศมองว่า สิ่งที่น่ากังวลคือ เหตุการณ์ที่เคยถูกมองว่าเป็นภาวะสุดขั้ว กำลังเกิดบ่อยขึ้นจนใกล้กลายเป็นเรื่องปกติ

และสำหรับหลายประเทศที่ต้องพึ่งน้ำจากภูเขาน้ำแข็ง การเปลี่ยนแปลงนี้อาจไม่ได้เป็นแค่ข่าวสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่เป็นเรื่องของความมั่นคงในการใช้ชีวิตของผู้คนทั้งภูมิภาค