นิวซีแลนด์ปัดรูปปั้นคอมฟอร์ตวูเมน ปมญี่ปุ่น-เกาหลีสะเทือนถึงโอ๊คแลนด์

ที่ทาคาปูนา เมืองโอ๊คแลนด์ คำขอติดตั้งรูปปั้นรำลึกถึงผู้หญิง “คอมฟอร์ตวูเมน” ถูกปฏิเสธ หลังกลายเป็นประเด็นที่แตะทั้งประวัติศาสตร์สงคราม ความทรงจำของผู้รอดชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่าง ญี่ปุ่น กับ เกาหลีใต้

เรื่องนี้เริ่มจาก มูลนิธิสวนเกาหลี ที่ต้องการติดตั้งรูปปั้นในเขตอนุรักษ์แบร์รี่ส์พอยต์ ย่านทาคาปูนา เพื่อยกย่องผู้หญิงที่ถูกบังคับให้ตกอยู่ในระบบแรงงานทางเพศก่อนและระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่หลังผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็น คณะกรรมการท้องถิ่น เดวอนพอร์ต-ทาคาปูนา ตัดสินใจไม่อนุมัติคำขอดังกล่าว

จุดที่ทำให้เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องอนุสาวรีย์ท้องถิ่น คือชื่อของสถานที่อยู่ใน นิวซีแลนด์ แต่ความทรงจำที่ถูกพูดถึงโยงกลับไปยังบาดแผลในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตัวเลขจากต้นฉบับระบุว่า ญี่ปุ่นบังคับผู้หญิงมากถึง 200,000 คน จากเกาหลี จีน และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เข้าสู่ระบบดังกล่าวในช่วงปี 1932 ถึง 1945

คำถามที่ตามมาคือ เมืองหนึ่งควรจัดการกับความทรงจำทางประวัติศาสตร์ของอีกภูมิภาคอย่างไร โดยเฉพาะเมื่อผู้สนับสนุนมองว่ารูปปั้นคือพื้นที่เรียนรู้ แต่ฝ่ายคัดค้านกังวลว่าจะเปิดแผลระหว่างชุมชนที่ยังอาศัยอยู่ร่วมกันในปัจจุบัน

ทริช ดีนส์ ประธานคณะกรรมการท้องถิ่น ระบุว่าการตัดสินใจครั้งนี้ไม่ง่าย และคณะกรรมการได้พิจารณาทั้งคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่กับความคิดเห็นของชุมชนผ่านกระบวนการปรึกษาหารืออย่างเป็นทางการ เธอยังยอมรับว่ามีผู้แสดงความคิดเห็นจำนวนมากที่สนับสนุนการสร้างรูปปั้น เพราะมองว่าเป็นโอกาสให้สังคมได้ทบทวนประวัติศาสตร์ช่วงสงคราม

ในบรรดาความเห็นที่ถูกนำมาพิจารณา มีจดหมายจาก มาโกโตะ โอซาว่า เอกอัครราชทูตญี่ปุ่น ซึ่งแสดงความกังวลว่าการสร้างรูปปั้นอาจก่อให้เกิดความแตกแยกและความขัดแย้งในสังคมพหุวัฒนธรรมของนิวซีแลนด์ รวมถึงระหว่างชุมชนชาวญี่ปุ่นและเกาหลี ขณะเดียวกัน กระทรวงการต่างประเทศและการค้าของนิวซีแลนด์ระบุว่า รัฐบาลญี่ปุ่นได้แสดงท่าทีอย่างเป็นทางการต่อข้อเสนอนี้แล้ว

สำหรับผู้อ่าน ข่าวนี้อ่านได้สองชั้น ชั้นแรกคือการตัดสินใจของท้องถิ่นในโอ๊คแลนด์ ชั้นถัดมาคือบททดสอบว่า สังคมพหุวัฒนธรรมควรเปิดพื้นที่ให้ประวัติศาสตร์เจ็บปวดมากแค่ไหน โดยไม่ทำให้คนรุ่นปัจจุบันรู้สึกว่ากำลังถูกลากเข้าไปอยู่กลางความขัดแย้งเดิม และคำถามที่ควรเก็บไว้คิดต่อคือ ถ้าความทรงจำของผู้รอดชีวิตไม่มีพื้นที่ตั้งอยู่ตรงนั้น แล้วควรถูกเล่าต่อที่ไหนจึงจะไม่ถูกลืม