ญี่ปุ่นเดินหน้าแผนลด VAT อาหารเหลือ 0% ชั่วคราว 2 ปี หวังช่วยค่าครองชีพประชาชน

ญี่ปุ่นกำลังจับตาแผนเศรษฐกิจชุดใหญ่ หลังรัฐบาลนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ เดินหน้าผลักดันแนวคิดลดภาษีบริโภคสำหรับอาหารและเครื่องดื่มเหลือ 0% เป็นระยะเวลา 2 ปี เพื่อช่วยลดภาระค่าครองชีพของประชาชน ท่ามกลางแรงกดดันจากราคาสินค้าและค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันที่ยังอยู่ในระดับสูง

ปัจจุบัน ญี่ปุ่นเก็บภาษีบริโภคทั่วไปในอัตรา 10% ขณะที่อาหารและเครื่องดื่มบางประเภทอยู่ในอัตราลดหย่อน 8% ยกเว้นบางกรณี เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการรับประทานอาหารในร้าน ซึ่งไม่ได้อยู่ในกลุ่มลดหย่อนแบบเดียวกัน ตามข้อมูลของกระทรวงการคลังญี่ปุ่น

แผนที่กำลังถูกพูดถึงคือ การลดภาษีบริโภคของอาหารและเครื่องดื่มจากอัตรา 8% ลงเหลือ 0% ชั่วคราว 2 ปี โดยรัฐบาลระบุว่าต้องการใช้มาตรการนี้เป็นเครื่องมือพยุงกำลังซื้อของครัวเรือน และช่วยให้ประชาชนรู้สึกถึงการลดภาระค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันได้โดยตรง

อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ยังไม่ได้จบเพียงแค่การประกาศนโยบาย เพราะรัฐบาลญี่ปุ่นยังต้องหารือรายละเอียดสำคัญหลายด้าน ทั้งช่วงเวลาการเริ่มใช้จริง แหล่งเงินชดเชยรายได้ภาษีที่หายไป และภาระของภาคธุรกิจที่ต้องปรับระบบบัญชี ระบบภาษี และเครื่องคิดเงินให้รองรับอัตราภาษีใหม่

สื่อญี่ปุ่นรายงานว่า นายกรัฐมนตรีทาคาอิจิย้ำถึงความตั้งใจที่จะเดินหน้าแผนนี้ให้เร็วที่สุด พร้อมระบุว่าจะหารือผ่านเวทีระดับชาติและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสรุปแนวทางทั้งด้านกำหนดเวลาและแหล่งเงินสนับสนุน โดยยังยืนยันแนวทางว่าไม่ต้องการพึ่งพาการออกพันธบัตรขาดดุลเพิ่มเติม

ด้านผลกระทบทางเศรษฐกิจ นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่า มาตรการนี้อาจช่วยลดราคาสินค้าจำเป็นในระยะสั้น และสร้างความรู้สึกผ่อนคลายให้กับครัวเรือน แต่ก็มีข้อกังวลเรื่องรายได้ภาษีของรัฐที่อาจลดลงจำนวนมาก ขณะที่ภาคธุรกิจ โดยเฉพาะร้านค้าปลีกและร้านอาหาร อาจต้องใช้เวลาและต้นทุนในการปรับระบบ

ก่อนหน้านี้ Reuters รายงานว่า แผนพักภาษีอาหาร 2 ปีอาจทำให้รัฐสูญเสียรายได้ราว 5 ล้านล้านเยนต่อปี ขณะที่ยังมีคำถามว่า รัฐบาลจะชดเชยรายได้ส่วนนี้อย่างไรโดยไม่เพิ่มแรงกดดันต่อฐานะการคลังของประเทศ

อีกประเด็นที่ต้องจับตาคือ แผนนี้อาจไม่ได้เกิดขึ้นทันที แม้รัฐบาลแสดงท่าทีชัดเจนว่าต้องการเดินหน้า เพราะการเปลี่ยนระบบภาษีในระดับประเทศต้องเกี่ยวข้องกับกฎหมาย ระบบร้านค้า และขั้นตอนปฏิบัติจริงของผู้ประกอบการจำนวนมาก

สำหรับประชาชนทั่วไป หากมาตรการนี้ผ่านและเริ่มใช้จริง กลุ่มที่มีโอกาสได้รับผลโดยตรงคือครัวเรือนที่ซื้ออาหารและเครื่องดื่มเป็นประจำ เพราะภาษีที่ลดลงอาจสะท้อนผ่านราคาสินค้าหน้าร้าน แต่ผลลัพธ์สุดท้ายยังขึ้นอยู่กับว่า ผู้ประกอบการจะส่งผ่านส่วนลดภาษีไปยังราคาขายมากน้อยแค่ไหน

โดยสรุป ข่าวนี้ถือเป็นสัญญาณสำคัญของญี่ปุ่นในการใช้มาตรการภาษีเพื่อรับมือค่าครองชีพ แต่ยังควรติดตามต่อว่า รัฐบาลจะสรุปแผนออกมาในรูปแบบใด เริ่มใช้เมื่อไร ครอบคลุมสินค้าใดบ้าง และจะกระทบต่อฐานะการคลังของประเทศมากน้อยแค่ไหน