น้ำมันเริ่มขาดแคลน สาเหตุอาจจะไม่ใช่อย่างที่เราคิดก็ได้

 หลังจากปัญหาสงครามสหรัฐกับอิหร่านผลกระทบเริ่มขยายมาที่บ้านเราแล้ว

          วิกฤตการณ์น้ำมันขาดแคลน สถานการณ์น้ำมันขาดแคลนที่เกิดขึ้นจนสร้างความเดือดร้อนอย่างหนักให้กับประชาชนในขณะนี้ ไม่ได้เป็นเพียงปรากฏการณ์ทางธรรมชาติหรือผลกระทบจากปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่จากการตรวจสอบและหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ปรากฏชัดเจน

          พบว่ามีสาเหตุหลักมาจากการบริหารจัดการที่ผิดพลาดของรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกระทรวงพลังงาน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาในเชิงโครงสร้างและการขาดความรับผิดชอบต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น
​ในช่วงแรก รัฐบาลพยายามเบี่ยงเบนประเด็นโดยการกล่าวโทษประชาชนว่าเกิดอาการตื่นตระหนกและแห่กันไปกักตุนน้ำมัน ต่อมาจึงอ้างว่าเป็นปัญหาที่เกิดจากกระบวนการขนส่ง และยังอ้างว่าประชาชนมีการใช้น้ำมันเพิ่มขึ้นสูงถึง 1-2 เท่าตัว ซึ่งข้ออ้างเหล่านี้ล้วนขัดแย้งกับความเป็นจริงที่เกิดขึ้นในพื้นที่

          จากการสำรวจพบว่าสถานีบริการน้ำมันหลายแห่งได้รับโควตาน้ำมันลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เช่น บางแห่งเคยได้รับ 18,000 ลิตร แต่กลับเหลือเพียง 6,000 ลิตร ซึ่งชี้ให้เห็นว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่การกักตุนของประชาชน แต่อยู่ที่การไม่ส่งน้ำมันมายังสถานีบริการจากต้นทาง
​ประเด็นสำคัญที่เป็นชนวนเหตุของวิกฤตครั้งนี้คือ

          "โครงสร้างราคาที่ลักลั่น" ระหว่างน้ำมันหน้าปั๊มที่รัฐบาลเข้าไปอุดหนุนราคาไว้กับราคาน้ำมันหน้าโรงกลั่นหรือราคาขายส่ง เมื่อราคาหน้าโรงกลั่นพุ่งสูงขึ้นกว่าราคาหน้าปั๊มมาก (บางช่วงห่างกันถึง 10-20 บาท) ทำให้เกิดช่องว่างทางการค้าที่จูงใจให้ผู้ประกอบการหรือจ๊อบเปอร์เลือกที่จะส่งน้ำมันไปยังภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่แทนการส่งให้สถานีบริการน้ำมัน เนื่องจากได้กำไรที่สูงกว่า ส่งผลให้ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมบางส่วนหันมาแย่งเติมน้ำมันที่หน้าปั๊มซึ่งมีราคาถูกกว่า จนน้ำมันที่ควรจะกระจายไปสู่ประชาชนทั่วไปหมดลงอย่างรวดเร็ว

​          นอกจากนี้ นโยบายของรัฐบาลที่ขาดความชัดเจนและการสื่อสารที่สับสน เช่น การประกาศจะทยอยขึ้นราคาน้ำมันดีเซลแบบกะทันหัน ยิ่งเป็นการซ้ำเติมสถานการณ์ ทำให้ประชาชนเกิดความกังวลและเร่งออกไปเติมน้ำมันจนเกิดความโกลาหล ความล้มเหลวในการควบคุมดูแลความสัมพันธ์ระหว่างโรงกลั่น จ๊อบเปอร์ และผู้ค้าปลีก

          รวมถึงการปล่อยให้เกิดการกักตุนหรือเลือกปฏิบัติในการส่งน้ำมันเพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจ คือเครื่องยืนยันว่าวิกฤตครั้งนี้คือ "วิกฤตจากการบริหารจัดการ" ไม่ใช่การขาดแคลนน้ำมันดิบในสต็อกแต่อย่างใด รัฐบาลจึงไม่อาจปฏิเสธความรับผิดชอบต่อความทุกข์ร้อนของประชาชนในครั้งนี้ได้