กระแสเขมรอ้างสิทธิ์จากประวัติศาสตร์ สุวรรณภูมิเคยเป็นของใคร? ข้อเสนอแลกสัญชาติสะท้อนอะไรบางอย่างมากกว่าที่คิด

กระแสเขมรอ้างสิทธิ์จากประวัติศาสตร์ สุวรรณภูมิเคยเป็นของใคร? ข้อเสนอแลกสัญชาติสะท้อนอะไรบางอย่างมากกว่าที่คิด

 ช่วงนี้ในโลกออนไลน์เริ่มมีกระแสจากฝั่งกัมพูชาที่ถูกพูดถึงไม่น้อย เมื่อมีการตั้งประเด็นว่า จากประวัติศาสตร์อันยาวนานที่ผ่านมา ดินแดนสุวรรณภูมิในอดีตเคยอยู่ภายใต้อิทธิพลของอาณาจักรเขมร ก่อนที่อำนาจจะเปลี่ยนผ่านไปสู่รัฐชาติอื่น ๆ

ในเวลาต่อมา โดยมีการนำข้ออ้างทางประวัติศาสตร์มาเชื่อมโยงกับประเด็นสิทธิและอัตลักษณ์ของผู้คนในปัจจุบัน
แนวคิดที่ถูกหยิบยกขึ้นมานั้น ไปไกลกว่าการถกเถียงเชิงวิชาการ เพราะมีการเสนอว่า หากพิจารณาจากอดีตที่เขมรเคยมีอำนาจ

ครอบคลุมพื้นที่กว้างขวาง ชาวกัมพูชาก็ควรมีสิทธิ์ถือว่าเป็น “คนไทยได้” ในเชิงประวัติศาสตร์ เช่นเดียวกับที่คนไทยบางส่วนอาจถูกมองว่าเป็นคนกัมพูชาได้เช่นกัน เนื่องจากมีรากทางวัฒนธรรมและดินแดนร่วมกันในอดีต

จากแนวคิดนี้เอง จึงเกิดข้อเสนอที่สร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างมาก คือการเรียกร้องให้รัฐบาลของทั้งสองประเทศพิจารณา “การแลกเปลี่ยนสัญชาติ” หรือเปิดทางให้ประชาชนสามารถถือสัญชาติข้ามกันได้ โดยอ้างว่าเป็นหนทางหนึ่งที่จะทำให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และลดความตึงเครียดทางประวัติศาสตร์ที่ตกค้างมาอย่างยาวนาน
อย่างไรก็ตาม เมื่อมองในความเป็นจริง

ประวัติศาสตร์ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่ได้เป็นเส้นตรงแบบรัฐชาติสมัยใหม่ อำนาจในอดีตเป็นลักษณะเครือข่ายและการครอบงำเชิงอิทธิพล มากกว่าการกำหนดพรมแดนชัดเจนเหมือนในปัจจุบัน

การนำกรอบคิดของรัฐชาติยุคใหม่ไปทับซ้อนกับอดีต จึงอาจนำไปสู่ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน และถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองได้ง่าย
อีกประเด็นที่ไม่อาจมองข้ามคือ เรื่องสัญชาติไม่ใช่เพียงประเด็นเชิงอารมณ์หรือ

ประวัติศาสตร์ แต่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย ความมั่นคง สิทธิ หน้าที่ และโครงสร้างรัฐ การแลกเปลี่ยนสัญชาติในลักษณะที่ถูกพูดถึงนั้น แทบเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ และอาจสร้างปัญหาซับซ้อนมากกว่าประโยชน์ หากไม่่มกรอบคิดที่รอบคอบและเป็นระบบ

กระแสที่เกิดขึ้นจึงอาจสะท้อนมากกว่าแค่ความเชื่อทางประวัติศาสตร์ แต่อาจเป็นการแสดงความไม่พอใจ ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ หรือการเมืองภายในของแต่ละประเทศ ที่ถูกนำมาเชื่อมโยงกับอดีตเพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับข้อเรียกร้องในปัจจุบัน

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่า ใครเคยครอบครองสุวรรณภูมิในอดีต แต่คือ เราควรใช้ประวัติศาสตร์เพื่อทำความเข้าใจซึ่งกันและกัน หรือใช้มันเป็นเชื้อไฟในการสร้างความขัดแย้งใหม่ในปัจจุบันกันแน่