ลดน้ำหนักทันงานแต่ง แต่หยุดยาไม่ถึง 3 เดือน น้ำหนักกลับมามากกว่าเดิม

ชายวัย 33 ปีจากเมืองหางโจว ประเทศจีน ใช้ยา ทิรเซพาไทด์ (Tirzepatide) ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ เพื่อควบคุมน้ำหนักก่อนเข้าพิธีแต่งงาน เขาลดน้ำหนักได้ 27 กิโลกรัม จาก 102 กิโลกรัม เหลือ 75 กิโลกรัม

อย่างไรก็ตาม หลังหยุดยาและกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิมได้ไม่ถึง 3 เดือน น้ำหนักของเขาเพิ่มขึ้น 30 กิโลกรัม แตะ 105 กิโลกรัม ซึ่งมากกว่าก่อนเริ่มลดน้ำหนักเสียอีก

ตามรายงานของสื่อจีน ชายคนดังกล่าวมีนามสกุลว่าเยว่ สูงประมาณ 180 เซนติเมตร ผลตรวจสุขภาพก่อนแต่งงานพบภาวะดื้อต่ออินซูลินและความเสี่ยงด้านสุขภาพหลายรายการ แพทย์จึงแนะนำให้ใช้ยาควบคู่กับการดูแลน้ำหนัก

ระหว่างใช้ยา ความอยากอาหารของเขาลดลงอย่างเห็นได้ชัด ปริมาณอาหารที่รับประทานลดลง และน้ำหนักค่อย ๆ ลดจาก 102 กิโลกรัมเหลือ 75 กิโลกรัม ทำให้เขาบรรลุเป้าหมายด้านรูปร่างก่อนถึงวันแต่งงาน

แต่หลังงานแต่ง เขาคิดว่าการลดน้ำหนักสำเร็จแล้ว จึงหยุดยาด้วยตนเองและค่อย ๆ กลับไปใช้ชีวิตแบบเดิม

เมื่อหยุดยา ความอยากอาหารเริ่มกลับมา เขาหันไปกินอาหารสั่งกลับบ้านที่มีไขมันและโซเดียมสูง ขณะเดียวกันยังมีงานสังคมมากขึ้น เผชิญความกดดันจากการทำงาน และไม่ได้ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

ภายในเวลาไม่ถึง 3 เดือน น้ำหนักจึงเพิ่มขึ้น 30 กิโลกรัม จาก 75 กิโลกรัมเป็น 105 กิโลกรัม มากกว่าน้ำหนักก่อนเริ่มลดอยู่ 3 กิโลกรัม

ทำไมหยุดยาแล้วน้ำหนักจึงอาจกลับมา

ทิรเซพาไทด์เป็นยาฉีดที่ออกฤทธิ์ต่อตัวรับ GIP และ GLP-1 ช่วยลดความอยากอาหารและปริมาณพลังงานที่รับเข้าสู่ร่างกาย ยานี้ใช้เป็นส่วนหนึ่งของการควบคุมน้ำหนักเรื้อรัง โดยต้องทำควบคู่กับการลดพลังงานจากอาหารและเพิ่มกิจกรรมทางกายตามข้อบ่งใช้ทางการแพทย์ (accessdata.fda.gov)

การหยุดยาไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะมีน้ำหนักเพิ่มในระดับเดียวกัน แต่การศึกษาทางคลินิก SURMOUNT-4 พบว่า ผู้เข้าร่วมที่เปลี่ยนจากทิรเซพาไทด์ไปใช้ยาหลอกมีน้ำหนักกลับเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ย ขณะที่ผู้ที่รักษาต่อสามารถคงผลการลดน้ำหนักและลดน้ำหนักเพิ่มเติมได้ (jamanetwork.com)

ผลดังกล่าวสะท้อนว่า ยาควบคุมน้ำหนักไม่ใช่วิธีที่ใช้เพียงชั่วคราวแล้วจะรับประกันว่าน้ำหนักคงที่ตลอดไป โดยเฉพาะเมื่อความอยากอาหารกลับมาและผู้ใช้กลับไปมีพฤติกรรมเดิม

ไม่ควรหยุดหรือปรับยาด้วยตัวเอง

ขณะนี้ นายเยว่ปรับแผนลดน้ำหนักใหม่ โดยให้ความสำคัญกับการควบคุมอาหารและการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อพยายามควบคุมน้ำหนักอีกครั้ง

สำหรับผู้ที่ใช้ทิรเซพาไทด์หรือยาควบคุมน้ำหนักชนิดอื่น ไม่ควรหยุดยา เพิ่มหรือลดขนาดยาเอง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินผลการรักษา ผลข้างเคียง และวางแผนควบคุมน้ำหนักระยะยาวให้เหมาะกับสุขภาพของแต่ละคน

ยาอาจเป็นเครื่องมือหนึ่งในการรักษาโรคอ้วนหรือภาวะน้ำหนักเกินในผู้ที่เข้าเกณฑ์ แต่ยังต้องทำควบคู่กับพฤติกรรมที่สามารถรักษาไว้ได้จริง ทั้งการเลือกอาหาร การเคลื่อนไหวร่างกาย การนอนหลับ และการติดตามผลกับบุคลากรทางการแพทย์