ดับเครื่องชน!” ไอซ์ รักชนก บุก ป.ป.ช. ร้องสอบโครงการ TH-AI Passport ซัดงบกว่า 1,600 ล้าน ตั้งคำถามยอดลงทะเบียน 1.3 ล้าน แต่ใช้งานจริงหลักแสน

“ดับเครื่องชน!” ไอซ์ รักชนก บุก ป.ป.ช. ร้องสอบโครงการ TH-AI Passport ซัดงบกว่า 1,600 ล้าน ตั้งคำถามยอดลงทะเบียน 1.3 ล้าน แต่ใช้งานจริงหลักแสน ลั่น “อยากเอาผลงานไปอวดพ่อก็ทำไป แต่ดิฉันคิดว่าโครงการนี้มันแป๊กไปเรียบร้อยแล้ว”

        กลายเป็นอีกหนึ่งประเด็นร้อนทางการเมือง เมื่อ น.ส.รักชนก ศรีนอก เดินทางมายื่นหนังสือต่อสำนักงาน ป.ป.ช. ขอให้ตรวจสอบโครงการ TH-AI Passport พร้อมขอให้มีการไต่สวนและดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้องจำนวน 5 ราย โดยกล่าวหาว่า นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม อาจเข้าข่ายละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ จากกรณีที่ไม่ได้ยับยั้งหรือยกเลิกโครงการที่เธอตั้งข้อสังเกตว่ามีความผิดปกติ และใช้งบประมาณสูงกว่า 1,600 ล้านบาท

        ทั้งนี้ ข้อกล่าวหาดังกล่าวเป็นสิ่งที่ น.ส.รักชนก นำไปยื่นให้ ป.ป.ช. ตรวจสอบ ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำผิดจริงโดยประเด็นที่ไอซ์หยิบขึ้นมาชนตรง ๆ คือ ตัวเลขผู้ลงทะเบียนกับจำนวนผู้ใช้งานจริง

        น.ส.รักชนก ระบุว่า ปัจจุบันมีผู้ลงทะเบียนโครงการประมาณ 1.3 ล้านคน แต่เธอตั้งข้อสังเกตว่า จำนวนดังกล่าวไม่ได้สะท้อนความสนใจจากประชาชนทั่วไปอย่างเป็นธรรมชาติ เพราะมีการส่งหนังสือจากกระทรวงดีอีไปยังหน่วยงานราชการต่าง ๆ เพื่อให้ข้าราชการลงทะเบียนโครงการ

        เธอจึงมองว่า ตัวเลขที่เพิ่มขึ้นอาจไม่ได้เกิดจากประชาชนสมัครใจเข้ามาใช้บริการเองทั้งหมด พร้อมตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่า ล่าสุดอาจมีแนวทางให้ นักเรียนและนักศึกษา ในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยทั่วประเทศเข้ามาลงทะเบียนด้วยและประโยคที่เรียกเสียงฮือฮาที่สุดก็คือ

        “ถ้าท่านอยากจะมีผลงานสักชิ้น เอาไปอวดคุณพ่อให้ดูต่างหน้า หรือเอาไว้เคลมว่า ฉันเป็นรัฐมนตรีแล้ว ฉันได้ทำอะไรสักอย่าง ก็อยากทำอะไรให้สบายใจก็เอาเถอะ แต่ดิฉันคิดว่าโครงการนี้ เป็นที่แน่ชัดแล้วว่า มันฉาวโฉ่ จนไม่รู้จะฉาวยังไงแล้ว ไส้ในมันเน่า จนไม่รู้จะเน่ายังไงแล้ว”

        พร้อมประกาศจุดยืนว่า “ดิฉันคิดว่าโครงการนี้มันแป๊กไปเรียบร้อยแล้ว”

        นอกจากนี้ ไอซ์ยังย้อนว่า ฝ่ายของเธอเคยเตือนตั้งแต่วันแรกให้ ยกเลิกโครงการแล้วกลับไปเขียน TOR ใหม่ โดยหากมีการจัดทำ TOR ที่ไม่ล็อกผู้รับจ้าง ไม่ล็อกสเปก และเปิดให้มีการแข่งขันอย่างเสรี ก็ไม่ได้ติดใจอะไร แต่เธอระบุว่าคำแนะนำดังกล่าวไม่ได้รับการดำเนินการตามที่เสนอ

        อีกหนึ่งตัวเลขที่ถูกหยิบมาขยาย คือ ผู้ลงทะเบียนประมาณ 1.3 ล้านคน แต่ผู้ใช้งานจริงที่เธออ้างถึงอยู่ที่ประมาณ 1 แสนคน

        ตรงนี้จึงกลายเป็นคำถามสำคัญว่า งบประมาณกว่า 1,600 ล้านบาท กำลังถูกใช้ไปกับจำนวนผู้ใช้งานจริงในระดับไหน?

        น.ส.รักชนก ระบุว่า เดิมกระทรวงดีอีเคยชี้แจงเรื่องค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อหัวประมาณ 25 บาท หากนำจำนวนผู้ใช้งานจริงประมาณ 100,000 คนมาคำนวณ จะอยู่ที่ประมาณ 2.5 ล้านบาท โดยประมาณ ไม่ใช่ 2.4 ล้านบาทตามตัวเลขที่มีการกล่าวถึงในรายละเอียดบางส่วน

        เธอจึงตั้งคำถามต่อว่า หากไม่มีการทักท้วงและแก้ไขสัญญาเดิม อาจมีการจ่ายเงินในระดับสูงถึง 1,600 ล้านบาท

        งานนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของตัวเลขผู้ลงทะเบียนอีกต่อไป แต่กลายเป็นคำถามใหญ่เกี่ยวกับ ประสิทธิภาพของโครงการ การใช้งบประมาณ เงื่อนไขในสัญญา และความคุ้มค่าของเงินภาษีประชาชน

        ส่วนตัวผมมองว่า ถ้าโครงการหนึ่งใช้งบประมาณระดับพันล้าน สิ่งที่ประชาชนควรได้รับไม่ใช่แค่ตัวเลขยอดลงทะเบียนที่ดูสวยงามแต่ควรตอบให้ได้ว่า คนลงทะเบียนแล้วใช้จริงกี่คน ประชาชนได้ประโยชน์อะไรจริงเงินที่จ่ายไปแต่ละส่วนมีความคุ้มค่าแค่ไหน

        และที่สำคัญที่สุดคือ กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างและ TOR เปิดกว้างให้เกิดการแข่งขันอย่างเป็นธรรมหรือไม่?เพราะสุดท้ายแล้ว การมีคนลงทะเบียนเป็นล้านคน ไม่ได้แปลว่าโครงการประสบความสำเร็จโดยอัตโนมัติในทางกลับกัน การที่มีคนใช้งานจริงน้อยกว่าจำนวนผู้ลงทะเบียนอย่างมาก ก็ไม่ได้แปลว่าโครงการผิดโดยอัตโนมัติเช่นกัน

        ทั้งหมดนี้ต้องให้ เอกสาร สัญญา ตัวเลขการใช้งานจริง และกระบวนการตรวจสอบของ ป.ป.ช. เป็นตัวตอบแต่สำหรับคำถามที่ไอซ์นำไปยื่นวันนี้ ถือว่าเป็นคำถามที่รัฐบาลต้องตอบให้ประชาชนเข้าใจอย่างชัดเจนว่างบกว่า 1,600 ล้านบาท กำลังซื้อ “การใช้งานจริง” หรือกำลังซื้อเพียง “ตัวเลขการลงทะเบียน”?

        และหากโครงการมั่นใจว่าทำถูกต้อง โปร่งใส และคุ้มค่าจริงการเปิดข้อมูลให้ตรวจสอบอย่างละเอียด ก็น่าจะเป็นคำตอบที่ดีที่สุดเพราะเงินก้อนนี้ไม่ใช่เงินของรัฐมนตรี ไม่ใช่เงินของกระทรวง และไม่ใช่เงินของพรรคการเมืองแต่เป็นเงินภาษีของประชาชน