อนุทิน แจงสภาฯ ทำไมต้องกู้ 4 แสนล้าน รับมือวิกฤตพลังงาน แบ่งครึ่งช่วยประชาชน-เร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน

อนุทิน แจงสภาฯ ทำไมต้องกู้ 4 แสนล้าน รับมือวิกฤตพลังงาน แบ่งครึ่งช่วยประชาชน-เร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน

นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ลุกขึ้นแถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ถึงความจำเป็นของ พ.ร.ก.ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินไม่เกิน 400,000 ล้านบาท เพื่อรับมือผลกระทบจากวิกฤตพลังงาน และเดินหน้าปรับโครงสร้างพลังงานของประเทศ

เหตุผลหลักที่รัฐบาลยกขึ้นมาอธิบาย คือสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่กระทบทั้งแหล่งผลิต โครงสร้างพื้นฐาน และเส้นทางขนส่งพลังงาน โดยเฉพาะบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ จนทำให้ตลาดน้ำมันโลกตึงตัวและราคาพลังงานขยับขึ้นอย่างรวดเร็ว

ขณะที่ไทยยังต้องนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางเกือบครึ่งหนึ่งของการนำเข้าทั้งหมด และประเทศยังพึ่งพาพลังงานฟอสซิลในสัดส่วนสูง เมื่อราคาพลังงานขึ้น ผลกระทบจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ราคาน้ำมัน แต่ลามไปถึงต้นทุนการผลิต ราคาสินค้าและบริการ รวมถึงค่าครองชีพและกำลังซื้อของประชาชน

ทำไมรัฐบาลบอกว่าต้องใช้ พ.ร.ก.

นายกรัฐมนตรีอธิบายว่า รัฐบาลพยายามใช้เครื่องมือทางการคลังที่มีอยู่แล้ว แต่สถานการณ์ที่เกิดขึ้นรวดเร็วทำให้แหล่งเงินตามปกติไม่เพียงพอและไม่ทันต่อเหตุการณ์

งบกลางปี 2569 วงเงิน 99,000 ล้านบาท ถูกนำไปใช้กับภารกิจเร่งด่วนหลายด้านแล้ว ทั้งเรื่องภัยพิบัติ ความมั่นคงชายแดน และภารกิจตามกฎหมาย ขณะเดียวกันยังมีความต้องการใช้จ่ายเพิ่มเติมอีกราว 140,000 ล้านบาท

แม้จะมีเงินทุนสำรองจ่ายอีก 50,000 ล้านบาท แต่ก็ยังไม่เพียงพอ

ส่วนการจัดทำงบประมาณเพิ่มเติมก็ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 2 เดือน ขณะที่วงเงินกู้เพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณที่เหลืออยู่มีประมาณ 17,000 ล้านบาท และงบประมาณปี 2570 จำนวน 3.788 ล้านล้านบาท จะเริ่มใช้ในเดือนตุลาคม 2569 ซึ่งรัฐบาลมองว่าไม่ทันกับสถานการณ์ที่ต้องแก้กันในตอนนี้

4 แสนล้าน แบ่งเป็น 2 ก้อน

สำหรับวงเงินที่รัฐบาลขอกู้ไม่เกิน 400,000 ล้านบาท จะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนเท่า ๆ กัน

200,000 ล้านบาทแรก ใช้สำหรับช่วยเหลือประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตพลังงาน เพื่อลดภาระค่าครองชีพและต้นทุนในการประกอบอาชีพ

ส่วนอีก 200,000 ล้านบาท จะนำไปใช้เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และเร่งให้ประเทศเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก รวมถึงการพัฒนาทักษะและนวัตกรรมด้านพลังงาน

พูดง่าย ๆ คือ เงินก้อนแรกเน้นแก้ปัญหาที่ประชาชนกำลังเจอ ส่วนเงินอีกก้อนเน้นแก้ปัญหาโครงสร้าง เพื่อให้ไทยลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิลในระยะยาว

รัฐบาลย้ำเป็นทางเลือกสุดท้าย

นายอนุทินย้ำว่า การกู้เงินครั้งนี้เป็น “ทางเลือกสุดท้าย” หลังจากรัฐบาลพยายามบริหารเงินและใช้ช่องทางตามกฎหมายที่มีอยู่แล้ว

กระทรวงการคลังจะสามารถกู้เงินหรือออกตราสารหนี้ตามกรอบ พ.ร.ก.ดังกล่าว โดยต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี และดำเนินการได้ภายในวันที่ 30 กันยายน 2570

รัฐบาลระบุว่า แม้จะมีการกู้เงินเพิ่ม แต่ยังอยู่ภายใต้กรอบวินัยการเงินการคลัง และคาดว่าสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP จะไม่เกิน 70% พร้อมวางแผนเรื่องการกู้และการชำระหนี้ เพื่อควบคุมต้นทุนและกระจายความเสี่ยง

ส่วนการนำเงินไปใช้ไม่ได้หมายความว่าจะหยิบออกมาแจกหรือใช้ได้ทันทีทุกโครงการ แต่จะต้องผ่านการกลั่นกรองว่าเป็นโครงการที่ตรงตามวัตถุประสงค์ มีความจำเป็นเร่งด่วน คุ้มค่า ไม่ซ้ำซ้อนกับงบประมาณเดิมหรือแหล่งเงินอื่น และสามารถดำเนินการได้ทันที

ทั้งหมดนี้รัฐบาลวางกรอบไว้ภายใต้หลัก 5T ได้แก่

Target ตรงจุด
Transition เร่งเปลี่ยนผ่าน
Transformation ปรับโครงสร้าง
Transparent โปร่งใส ตรวจสอบได้
Together ทำงานร่วมกันทุกภาคส่วน

นายกรัฐมนตรีทิ้งท้ายว่า วิกฤตพลังงานครั้งนี้ไม่ได้กระทบแค่ราคาน้ำมัน แต่กระทบไปถึงประชาชนและเศรษฐกิจทั้งระบบ จึงจำเป็นต้องมีเครื่องมือที่สามารถเข้าไปช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกันเงินอีกส่วนต้องถูกใช้เพื่อทำให้ประเทศลดความเปราะบางด้านพลังงานในระยะยาว

งานนี้จึงเป็นทั้ง การประคองสถานการณ์เฉพาะหน้า และการเตรียมรับมือปัญหาพลังงานในอนาคต โดยรัฐบาลขอให้สภาฯ พิจารณาเห็นชอบ พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้านบาทดังกล่าว