เปิดสถิติแม่วัยใสอุดรฯ อายุน้อยสุด 9 ขวบ พ่อเด็ก 13 ปี เผยเหตุผลสุดวิบัด

กรณีนักศึกษาสาวรายหนึ่งประสบเหตุแท้งบุตรภายในหอพัก ก่อนนำร่างทารกไปขอให้พระช่วยทำพิธี กลายเป็นประเด็นที่สังคมพูดถึงอย่างกว้างขวาง และทำให้เรื่อง การตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น ถูกหยิบกลับมาพูดถึงอีกครั้ง

ล่าสุด มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานีจึงจัดอบรมให้ความรู้แก่นักศึกษา โดยเชิญวิทยากรจากศูนย์อนามัยที่ 8 และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี มาพูดถึงสถานการณ์จริงในพื้นที่ รวมถึงแนวทางป้องกันและช่องทางขอคำปรึกษา

อุดรธานีเคยพบแม่ตั้งครรภ์อายุน้อยเพียง 9 ขวบ

หนึ่งในข้อมูลที่ได้รับความสนใจมากที่สุดมาจาก น.ส.สุกัญญา คณะวาปี จากศูนย์อนามัยที่ 8 จ.อุดรธานี ซึ่งระบุว่าจากประสบการณ์ติดตามสถานการณ์แม่วัยรุ่นมานานกว่า 10 ปี เคยพบหญิงตั้งครรภ์อายุน้อยที่สุดในพื้นที่ เพียง 9 ขวบ ขณะที่พ่อเด็กอายุ 13 ปี

วิทยากรระบุว่า กรณีดังกล่าวเด็กเป็นฝ่ายยินยอมตั้งครรภ์เอง และให้เหตุผลเกี่ยวกับความสัมพันธ์กับแฟนหนุ่ม

ข้อมูลนี้ถูกนำมาใช้เป็นตัวอย่างเพื่อสะท้อนว่า ปัญหาการตั้งครรภ์ในเด็กและวัยรุ่นไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว และจำเป็นต้องเข้าใจทั้งเรื่องความรู้ ความสัมพันธ์ การตัดสินใจ และการเข้าถึงบริการสุขภาพ

แนวโน้มแม่วัย 10-14 ปีลดลง แต่ปัญหายังต้องเฝ้าระวัง

สำหรับจังหวัดอุดรธานี วิทยากรระบุว่า ช่วงปี 2566-2569 จำนวนแม่อายุ 10-14 ปี ที่คลอดบุตรมีแนวโน้มลดลง โดยปี 2566 มีรายงาน 20 ราย ขณะที่ปี 2569 อยู่ที่ 6 รายตามข้อมูลที่นำเสนอในการอบรม

อย่างไรก็ตาม การที่ตัวเลขลดลงไม่ได้หมายความว่าปัญหาจะหมดไป เพราะยังมีวัยรุ่นที่ต้องการคำปรึกษาเรื่องการคุมกำเนิด การตั้งครรภ์ไม่พร้อม และความสัมพันธ์

คำถามที่เด็กมักกังวล ไม่ใช่แค่เรื่องตั้งครรภ์

อีกประเด็นที่วิทยากรเล่าจากประสบการณ์ศูนย์ให้คำปรึกษาคือ เด็กบางคนไม่ได้กังวลเพียงว่าจะตั้งครรภ์หรือไม่ แต่กังวลว่า พ่อแม่จะรู้ว่ามีความสัมพันธ์กับแฟน

จึงมีการเน้นว่าศูนย์ให้คำปรึกษาพร้อมรับฟังปัญหาและช่วยหาทางออก โดยไม่ควรปล่อยให้เด็กต้องตัดสินใจเรื่องสำคัญเพียงลำพัง

สาเหตุการไม่คุมกำเนิดที่พบ มีทั้ง “ไม่ได้ตั้งใจ” และปัจจัยจากสถานการณ์

ข้อมูลที่นำเสนอในการอบรมระบุว่า ในกลุ่มที่เข้ามาปรึกษาเรื่องการตั้งครรภ์ไม่พร้อม สาเหตุหนึ่งของการไม่ได้คุมกำเนิดมาจากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้วางแผน ซึ่งคิดเป็น 55.3%

วิทยากรอธิบายว่าบางสถานการณ์มีปัจจัยแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น การเดินทาง การท่องเที่ยว สภาพอากาศ หรือกิจกรรมตามเทศกาล ขณะที่อีก 20.5% เกี่ยวข้องกับการมีเพศสัมพันธ์ขณะมึนเมาตามข้อมูลที่นำเสนอ

ส่วนเรื่องการตัดสินใจเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ ข้อมูลระบุว่า 64.5% เป็นการตั้งครรภ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ ขณะที่ 35.6% ระบุว่าตั้งใจ

ผลกระทบไม่ได้จบแค่เรื่องการมีลูก

การเป็นพ่อแม่ตั้งแต่อายุยังน้อยยังส่งผลต่อชีวิตด้านอื่น ๆ ทั้งภาระค่าใช้จ่าย ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว รวมถึงการเรียนและโอกาสด้านการทำงานในอนาคต

ข้อมูลที่นำเสนอในการอบรมยังพบว่า วัยรุ่นบางส่วนต้องหยุดเรียนหรือลาออก ขณะที่บางคนเปลี่ยนไปเรียนในระบบอื่น ซึ่งสะท้อนว่าการตั้งครรภ์ไม่พร้อมสามารถส่งผลต่อเส้นทางชีวิตในระยะยาวได้

ย้ำเรื่องการป้องกันและการขอคำปรึกษา

การอบรม Safe Love Smart Life ที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2569 มีนักศึกษาชั้นปีที่ 1 คณะวิทยาศาสตร์เข้าร่วมประมาณ 350 คน โดยเนื้อหาครอบคลุมทั้งสถานการณ์การตั้งครรภ์วัยรุ่น ระบบบริการสุขภาพสำหรับวัยรุ่น เครือข่ายให้คำปรึกษา และกิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิต

สาระสำคัญที่วิทยากรต้องการสื่อคือ การป้องกันควรเริ่มจากความรู้และการตัดสินใจอย่างรอบคอบ รวมถึงการรู้ว่าหากเกิดปัญหาขึ้นแล้ว สามารถขอความช่วยเหลือจากหน่วยบริการที่เกี่ยวข้องได้

เพราะเบื้องหลังตัวเลขของแม่วัยรุ่นแต่ละราย ไม่ได้มีเพียงเรื่องการตั้งครรภ์ แต่ยังมีเรื่องครอบครัว การศึกษา สุขภาพ และอนาคตที่ต้องได้รับการดูแลไปพร้อมกัน