WHO เตือนอีโบลาคองโกพุ่งเร็ว เสี่ยงแซงวิกฤตใหญ่ปี 2014–2016

องค์การอนามัยโลก (WHO) เตือนถึงสถานการณ์การระบาดของ อีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ซึ่งกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดย ดร.เทดรอส อัดฮานอม เกเบรเยซุส ผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลก ระบุเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2026 ว่า หากการระบาดยังดำเนินต่อไปด้วยอัตราปัจจุบัน มีแนวโน้มที่จะรุนแรงแซงการระบาดครั้งใหญ่ในแอฟริกาตะวันตกช่วงปี 2014–2016 ซึ่งมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 11,000 คน

สถานการณ์ล่าสุดยังน่าเป็นห่วง โดยข้อมูลวันที่ 13 สิงหาคม 2026 ระบุว่า คองโกมีผู้ติดเชื้อยืนยันแล้ว มากกว่า 4,500 ราย และเสียชีวิตมากกว่า 2,100 ราย อีกทั้งการระบาดได้ขยายเข้าสู่จังหวัดที่ 6 ของประเทศแล้ว หลังพบผู้ติดเชื้อในจังหวัดบาส-อูเอเล (Bas-Uele)

การระบาดครั้งนี้เกิดจากเชื้อ Bundibugyo virus ซึ่งเป็นหนึ่งในไวรัสที่ทำให้เกิดโรคอีโบลา คองโกประกาศการระบาดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2026 แต่การตรวจสอบทางระบาดวิทยาและข้อมูลทางพันธุกรรมภายหลังชี้ว่า เชื้ออาจเริ่มแพร่กระจายในพื้นที่มาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ก่อนที่เจ้าหน้าที่จะทราบว่ากำลังเผชิญกับอีโบลา

ปัญหาสำคัญในช่วงแรกคือ ผู้ป่วยอาจมีอาการคล้ายโรคที่พบได้ในพื้นที่ เช่น มาลาเรียหรือไข้ไทฟอยด์ ทำให้การแยกโรคจากอาการเพียงอย่างเดียวทำได้ยากและจำเป็นต้องอาศัยการตรวจทางห้องปฏิบัติการ เมื่อการระบาดถูกตรวจพบช้า เชื้อจึงมีเวลาสร้างห่วงโซ่การแพร่เชื้อในชุมชนก่อนมาตรการควบคุมจะเริ่มขึ้นอย่างเต็มที่

อีโบลา เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่อาจมีความรุนแรง ผู้ป่วยมักเริ่มมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ ก่อนตามมาด้วยอาเจียน ท้องเสีย ปวดท้อง และในผู้ป่วยบางรายอาจเกิดเลือดออก อย่างไรก็ตาม อาการเลือดออกไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้ป่วยทุกราย

โรคนี้แพร่จากคนสู่คนผ่านการสัมผัสโดยตรงกับ เลือดหรือของเหลวในร่างกายของผู้ป่วยหรือผู้เสียชีวิต รวมถึงสิ่งของที่ปนเปื้อนสารคัดหลั่ง จึงทำให้บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ดูแลผู้ป่วย และผู้ที่สัมผัสร่างผู้เสียชีวิตโดยไม่มีมาตรการป้องกันที่เหมาะสมมีความเสี่ยงสูงขึ้น

อีกหนึ่งความท้าทายคือ สำหรับโรคที่เกิดจากเชื้อสายพันธุ์ Bundibugyo ขณะนี้ยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาเฉพาะที่ได้รับอนุมัติสำหรับสายพันธุ์นี้ แม้จะมีการเร่งศึกษาวัคซีนและยาหลายชนิดในงานวิจัยและการทดลองทางคลินิก การควบคุมการระบาดจึงยังต้องอาศัยการค้นหาผู้ป่วยอย่างรวดเร็ว การแยกและดูแลผู้ป่วย การติดตามผู้สัมผัส การป้องกันการติดเชื้อในสถานพยาบาล และการจัดการศพอย่างปลอดภัยเป็นหลัก

สถานการณ์ครั้งนี้จึงไม่ได้ถูกจับตาเพียงเพราะจำนวนผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นเท่านั้น แต่ยังรวมถึง ความเร็วของการระบาด และความยากในการติดตามห่วงโซ่การแพร่เชื้อในพื้นที่ที่มีความขัดแย้ง การเดินทางของประชากรสูง และโครงสร้างพื้นฐานจำกัด ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้การควบคุมโรคซับซ้อนขึ้นอย่างมาก