ทรัมป์ขู่ตัดการค้ากับสเปน ปมงบกลาโหมนาโตไม่ถึงเป้า

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา สร้างแรงสั่นสะเทือนบนเวทีนาโต หลังกล่าวต่อสาธารณะระหว่างการประชุมสุดยอดที่กรุงอังการา ประเทศตุรกี ว่าไม่พอใจสเปนอย่างรุนแรง และขู่จะตัดความสัมพันธ์ทางการค้ากับสเปน รวมถึงการท่องเที่ยวด้วย

ประเด็นนี้ทำให้ความตึงเครียดภายในนาโตถูกจับตาอีกครั้ง เพราะไม่ได้เป็นเพียงคำวิจารณ์ทางการเมืองทั่วไป แต่เกี่ยวข้องกับงบประมาณด้านกลาโหม ความสัมพันธ์ระหว่างพันธมิตรตะวันตก และผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของตลาดการเงินยุโรป

ทรัมป์วิจารณ์สเปนกลางเวทีนาโต

ระหว่างการแถลงข่าวที่กรุงอังการา ทรัมป์วิพากษ์วิจารณ์สเปน ซึ่งเป็นพันธมิตรนาโตอย่างเปิดเผยว่า “ไม่เข้าร่วมและไม่จ่ายเงิน” พร้อมเรียกสเปนว่าเป็นพันธมิตรที่แย่มาก

จากรายงานของ CNBC ที่ต้นฉบับอ้างถึง ทรัมป์กล่าวว่าสเปนเป็นประเทศที่ไร้ความหวัง และระบุว่าเขา “ไม่ต้องการมีส่วนเกี่ยวข้องใด ๆ กับสเปน” ก่อนขู่ว่าจะให้กระทรวงการคลังตัดความสัมพันธ์ทางการค้าทั้งหมดระหว่างสหรัฐอเมริกาและสเปน รวมถึงการท่องเที่ยวด้วย

ถ้อยคำดังกล่าวถูกมองว่าเป็นการยกระดับแรงกดดันต่อสเปนโดยตรง หลังจากมีข้อขัดแย้งยืดเยื้อมานานเรื่องการเพิ่มงบประมาณด้านกลาโหมของสมาชิกนาโต

ปมงบกลาโหม 5% ของ GDP

จุดเริ่มต้นของความไม่พอใจมาจากการถกเถียงเรื่องงบประมาณกลาโหมของนาโต เมื่อปี 2025 พันธมิตรนาโตให้คำมั่นว่าจะเพิ่มการใช้จ่ายด้านกลาโหมอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีเป้าหมายเพิ่มเป็น 5% ของ GDP ภายในปี 2035

อย่างไรก็ตาม สเปนเป็นประเทศสมาชิกที่ปฏิเสธจะให้คำมั่นกับเป้าหมายดังกล่าว และได้รับการยกเว้นจากข้อตกลงนี้

แม้เลขาธิการนาโต มาร์ก รุตเต จะพยายามลดความตึงเครียด โดยชี้ว่างบประมาณด้านกลาโหมของสเปนเพิ่มขึ้นจาก 1.4% ในปี 2021 เป็น 2.1% ในปี 2025 ภายใต้แรงกดดันจากทรัมป์ และยอมรับว่าสเปนได้ก้าวไปข้างหน้าอย่างมากแล้ว แต่ประเด็นนี้ยังคงเป็นรอยร้าวสำคัญในความสัมพันธ์ของชาติสมาชิกนาโต

สเปนเลือกตอบโต้แบบไม่ปะทะตรง

ฝั่งสำนักนายกรัฐมนตรีสเปนใช้ท่าทีที่ระมัดระวัง ไม่ตอบโต้ด้วยถ้อยคำรุนแรง โดยมองว่าคำพูดของทรัมป์เป็นคำแถลงทางการเมืองในแบบที่เขามักใช้

สเปนยังเน้นย้ำว่า ความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างสหรัฐฯ และสเปน ทั้งด้านการค้าและการป้องกันประเทศ ยังคงเป็นเรื่องสำคัญที่ทั้งสองฝ่ายให้ความสนใจอย่างมาก พร้อมพยายามลดน้ำหนักของภัยคุกคามเรื่องมาตรการคว่ำบาตรทางการค้า

ท่าทีนี้สะท้อนว่าสเปนต้องการหลีกเลี่ยงการปะทะทางการทูตโดยตรง เพราะหากสถานการณ์ลุกลามจริง อาจกระทบทั้งธุรกิจ การลงทุน การเดินทาง และความร่วมมือด้านความมั่นคงระหว่างสองประเทศ

ความไม่พอใจของทรัมป์ไม่ได้จำกัดแค่สเปน

อันที่จริง ความไม่พอใจของทรัมป์ต่อนาโตไม่ได้จำกัดอยู่แค่สเปนเท่านั้น เขายังย้ำว่าไม่พอใจอย่างมากต่อผลการดำเนินงานโดยรวมของนาโต และผิดหวังที่พันธมิตรบางประเทศไม่เข้าร่วมปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ ต่ออิหร่าน

ในการแถลงข่าว ทรัมป์ยังกล่าวว่าข้อตกลงหยุดยิงกับอิหร่าน “สิ้นสุดลงแล้ว” ซึ่งยิ่งทำให้ตลาดจับตาความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์มากขึ้น โดยเฉพาะความเป็นไปได้ที่สถานการณ์ในตะวันออกกลางอาจกลับมาตึงเครียดอีกครั้ง

สำหรับผู้อ่านทั่วไป ประเด็นนี้ไม่ใช่แค่เรื่องการเมืองระหว่างประเทศ เพราะเมื่อความสัมพันธ์ของประเทศใหญ่และพันธมิตรทหารเกิดความไม่แน่นอน ตลาดการเงิน ราคาพลังงาน และบรรยากาศการลงทุนทั่วโลกมักได้รับผลกระทบตามไปด้วย

ตลาดยุโรปตอบรับทันที

คำพูดของทรัมป์ส่งผลต่อบรรยากาศตลาดการเงินยุโรปอย่างรวดเร็ว อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสเปนอายุ 10 ปีพุ่งขึ้นเกือบ 10 จุดพื้นฐาน ไปอยู่ที่ 3.5682%

ดัชนีหุ้น IBEX 35 ของสเปนร่วงลงมากกว่า 2.8% ขณะที่ดัชนี Stoxx 600 ของยุโรปลดลง 1.9% เช่นกัน

ในเวลาเดียวกัน ราคาน้ำมันโลกปรับตัวสูงขึ้นสวนทางกับตลาดหุ้น เนื่องจากนักลงทุนกังวลว่าสถานการณ์ในตะวันออกกลางอาจเลวร้ายลงอีกครั้ง

ทำไมข่าวนี้จึงควรจับตา

ประเด็นสำคัญของข่าวนี้อยู่ที่คำถามว่า คำขู่ของทรัมป์จะเป็นเพียงแรงกดดันทางการเมือง หรือจะนำไปสู่มาตรการจริงทางการค้าและการเดินทาง

หากเป็นเพียงถ้อยคำทางการเมือง ผลกระทบอาจจำกัดอยู่ที่ความผันผวนระยะสั้นของตลาด แต่หากมีการเดินหน้ามาตรการจริง ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ สเปน และสหภาพยุโรปอาจซับซ้อนขึ้น เพราะการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับประเทศสมาชิกยุโรปยังเกี่ยวพันกับกฎของสหภาพยุโรปในภาพรวมด้วย

สำหรับคนไทย ข่าวนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความขัดแย้งในนาโตหรือยุโรปไม่ได้อยู่ไกลตัวเสมอไป เพราะเมื่อความไม่แน่นอนทางการเมืองโลกเพิ่มขึ้น ราคาน้ำมัน ค่าเงิน ตลาดหุ้น และต้นทุนสินค้าอาจได้รับแรงกระเพื่อมตามมา

สุดท้าย เรื่องนี้ยังต้องติดตามต่อว่า สหรัฐฯ จะเดินหน้าตามคำขู่ของทรัมป์จริงหรือไม่ หรือจะใช้ถ้อยคำดังกล่าวเป็นเครื่องมือกดดันให้สเปนเพิ่มงบกลาโหมตามเป้าหมายของนาโตมากขึ้นเท่านั้น