She Ping มนุษย์ผึ้งจีน ผู้ให้ผึ้ง 460,000 ตัวเกาะทั่วร่าง

ในโลกของคนเลี้ยงผึ้ง มีการแสดงผาดโผนรูปแบบหนึ่งที่ทั้งน่าทึ่งและน่าหวาดเสียวในเวลาเดียวกัน นั่นคือการให้ผึ้งจำนวนมหาศาลมาเกาะอยู่บนร่างกายจนคล้ายกับสวม “ชุดผึ้ง” ทั้งตัว หนึ่งในภาพที่เคยเป็นข่าวโด่งดังคือการแสดงของนายเฉอ ปิง หรือ She Ping พ่อค้าน้ำผึ้งวัย 34 ปี จากเมืองฉงชิ่ง ประเทศจีน ผู้ยอมให้ผึ้งประมาณ 460,000 ตัวเกาะปกคลุมทั่วร่างกาย เพื่อโปรโมตน้ำผึ้งที่เขาขาย

การแสดงครั้งนั้นเกิดขึ้นบนเนินเขาในเมืองฉงชิ่ง เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 2014 เฉอ ปิงถูกปกคลุมด้วยผึ้งจำนวนมหาศาล ราวกับร่างกายของเขากลายเป็นรังผึ้งที่มีชีวิต น้ำหนักของผึ้งทั้งหมดรวมกันมากถึงประมาณ 45.65 กิโลกรัม หรือราว 100 ปอนด์ ซึ่งเป็นน้ำหนักที่ไม่น้อยเลยสำหรับคนคนหนึ่งที่จะต้องแบกรับไว้บนร่างกายเป็นเวลานาน

สิ่งที่ทำให้การแสดงนี้น่าทึ่ง ไม่ใช่เพียงจำนวนผึ้งที่มากมหาศาล แต่ยังเป็นความสามารถในการควบคุมสถานการณ์ของผู้แสดงด้วย การให้ผึ้งมาเกาะตัวในลักษณะนี้เรียกว่า “bee bearding” หรือการทำหนวดเคราผึ้ง ซึ่งโดยทั่วไปจะอาศัยพฤติกรรมตามธรรมชาติของผึ้ง โดยใช้ราชินีผึ้งหรือกลิ่นดึงดูดให้ผึ้งรวมตัวกันในตำแหน่งที่ต้องการ ผึ้งจำนวนมากจึงเกาะกลุ่มกันเป็นชั้น ๆ บนร่างกายของผู้แสดง

แม้จะดูเหมือนเป็นการแสดงที่ผู้เชี่ยวชาญควบคุมได้ แต่ความเสี่ยงก็ยังมีอยู่เสมอ เฉอ ปิงเล่าว่าระหว่างการแสดงที่กินเวลาประมาณ 40 นาที เขารู้สึกร้อน อึดอัด และประหม่าอย่างมาก ภายใต้ผึ้งจำนวนเทียบเท่ารังผึ้งหลายสิบรังที่เกาะอยู่ทั่วตัว เขายังถูกผึ้งต่อยประมาณ 20 ครั้ง แสดงให้เห็นว่าแม้จะมีประสบการณ์เพียงใด การอยู่ท่ามกลางผึ้งนับแสนตัวก็ไม่ใช่เรื่องปลอดภัยสำหรับคนทั่วไป

จุดประสงค์ของการแสดงครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการโชว์ความกล้าเท่านั้น แต่ยังเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดที่แปลกและดึงดูดสายตาอย่างมาก เฉอ ปิงใช้ร่างกายของตัวเองเป็นสื่อโฆษณาว่าเขาเป็นคนขายน้ำผึ้งตัวจริง เข้าใจผึ้งจริง และทำงานกับผึ้งจริง ภาพชายคนหนึ่งที่ถูกผึ้งเกาะจนแทบไม่เห็นผิวหนัง จึงกลายเป็นข่าวที่ผู้คนทั่วโลกให้ความสนใจ

อย่างไรก็ตาม “ชุดผึ้ง” น้ำหนัก 100 ปอนด์ของเฉอ ปิง ยังไม่ใช่สถิติโลกสูงสุดในประเภทนี้ รายงานในช่วงนั้นระบุว่ายังต่ำกว่าสถิติของ Vipin Seth จากอินเดีย ซึ่งเคยทำไว้ที่ 135 ปอนด์ ขณะที่ข้อมูลภายหลังของ Guinness World Records ยังมีการบันทึกสถิติ “heaviest mantle of bees” ที่สูงกว่านั้น โดยผู้ทำสถิติจากจีนชื่อ Ruan Liangming สวมผึ้งน้ำหนักราว 63.5 กิโลกรัม หรือประมาณ 637,000 ตัว ในปี ค.ศ. 2014

เบื้องหลังภาพที่น่าตื่นเต้นนี้ยังทำให้เราได้เห็นธรรมชาติของผึ้งในอีกมุมหนึ่ง ผึ้งเป็นสัตว์สังคมที่มีระบบสื่อสารซับซ้อน พวกมันไม่ได้โจมตีโดยไม่มีเหตุผล แต่จะตอบสนองต่อกลิ่น การเคลื่อนไหว ความสั่นสะเทือน และสัญญาณเตือนภัยจากสมาชิกในรัง หากผึ้งตัวหนึ่งรู้สึกว่ารังหรือฝูงกำลังถูกคุกคาม มันสามารถปล่อยสารเคมีเตือนภัยเพื่อกระตุ้นให้ผึ้งตัวอื่นระวังตัวและเข้าป้องกันได้

หนึ่งในเกร็ดความรู้ที่น่าสนใจเกี่ยวกับผึ้งคือ กลิ่นคล้ายกล้วยมีความเกี่ยวข้องกับสารเคมีชนิดหนึ่งชื่อ isoamyl acetate หรือ isopentyl acetate สารนี้เป็นกลิ่นสำคัญที่พบในกลิ่นกล้วยสังเคราะห์ และยังเกี่ยวข้องกับฟีโรโมนเตือนภัยของผึ้งด้วย

เพราะเหตุนี้ คนเลี้ยงผึ้งบางคนจึงมักเตือนกันว่าไม่ควรกินกล้วยหรือใช้ของที่มีกลิ่นกล้วยแรง ๆ ใกล้รังผึ้ง โดยเฉพาะในช่วงที่ผึ้งกำลังตื่นตัวหรือถูกรบกวน เพราะกลิ่นบางอย่างอาจทำให้ผึ้งเข้าใจว่าเป็นสัญญาณเตือนภัย และทำให้ผึ้งมีโอกาสก้าวร้าวมากขึ้น แม้จะไม่ได้หมายความว่ากล้วยทุกลูกจะทำให้ผึ้งโจมตีทันที แต่การหลีกเลี่ยงกลิ่นที่อาจกระตุ้นผึ้งก็ถือเป็นความระมัดระวังที่ดี

เรื่องราวของเฉอ ปิงจึงไม่ใช่เพียงข่าวแปลกของชายผู้กล้าหาญที่ยอมให้ผึ้งนับแสนตัวเกาะร่างกาย แต่ยังสะท้อนให้เห็นความสัมพันธ์อันละเอียดอ่อนระหว่างมนุษย์กับผึ้ง คนที่ทำงานกับผึ้งต้องเข้าใจนิสัยของพวกมัน รู้จังหวะ รู้สัญญาณ และรู้วิธีลดความตื่นตัวของฝูงผึ้งให้มากที่สุด

แม้ภาพ “มนุษย์ผึ้ง” จะดูน่าตื่นตาตื่นใจ แต่ก็ไม่ใช่สิ่งที่ควรเลียนแบบโดยเด็ดขาด เพราะผึ้งจำนวนมากสามารถสร้างอันตรายร้ายแรงได้ โดยเฉพาะกับผู้ที่แพ้พิษผึ้ง การถูกต่อยเพียงไม่กี่ครั้งก็อาจเป็นอันตรายได้ในบางคน ส่วนการถูกผึ้งนับสิบ นับร้อย หรือนับพันตัวรุมต่อย ยิ่งมีความเสี่ยงสูงมาก

ดังนั้น ภาพของเฉอ ปิงที่ยืนอยู่ใต้ “เสื้อคลุมผึ้ง” หนักกว่า 45 กิโลกรัม จึงเป็นทั้งการแสดงความกล้า ความชำนาญ และการตลาดที่ไม่ธรรมดา แต่ในอีกด้านหนึ่ง มันก็เป็นบทเรียนว่า ธรรมชาติของผึ้งนั้นงดงาม น่าศึกษา และควรได้รับความเคารพเสมอ เพราะเบื้องหลังน้ำผึ้งหวาน ๆ หนึ่งขวด คือโลกของแมลงตัวเล็กที่มีระเบียบ มีสัญญาณสื่อสาร และมีพลังป้องกันตัวที่มนุษย์ไม่ควรมองข้าม