โคลอมเบียจ่อเป็นชาติแรกในลาตินอเมริกาที่มีกฎหมายห้าม FGM

โคลอมเบียผ่านร่างกฎหมายห้ามการตัดหรือทำอันตรายอวัยวะเพศหญิง หรือ FGM นับเป็นก้าวสำคัญของลาตินอเมริกาในการคุ้มครองเด็กหญิงจากความรุนแรงที่กระทบทั้งร่างกาย จิตใจ และสิทธิพื้นฐาน

ร่างกฎหมายดังกล่าวผ่านความเห็นชอบจากวุฒิสภาโคลอมเบียเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2026 หลังใช้เวลาผลักดันและถกเถียงกันราว 2 ปี หากประธานาธิบดี Gustavo Petro ลงนามรับรอง โคลอมเบียจะกลายเป็นประเทศแรกในลาตินอเมริกาที่มีกฎหมายเฉพาะเพื่อห้ามการทำ FGM

ประเด็นนี้ถูกจับตาเพราะ FGM ไม่ใช่เพียงเรื่อง “ธรรมเนียม” แต่เป็นการกระทำที่องค์การอนามัยโลกจัดว่าไม่มีประโยชน์ทางสุขภาพ และอาจทำให้เกิดอันตรายทั้งระยะสั้นและระยะยาว เช่น เลือดออก ติดเชื้อ ปัญหาทางปัสสาวะ ภาวะแทรกซ้อนในการคลอดบุตร รวมถึงผลกระทบทางจิตใจ

ในโคลอมเบีย มีรายงานว่าการปฏิบัตินี้พบมากในบางพื้นที่ของชุมชนชนพื้นเมือง โดยเฉพาะกลุ่มเอมเบร่า แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าไม่ควรเหมารวมว่าเป็นปัญหาของชาติพันธุ์ใดชาติพันธุ์หนึ่ง เพราะการเหมารวมอาจสร้างตราบาปและทำให้การทำงานกับชุมชนยากขึ้น

ข้อมูลจาก Equality Now ระบุว่า ระหว่างปี 2020–2025 โคลอมเบียมีรายงานกรณี FGM จำนวน 204 กรณี ในจำนวนนี้ 177 กรณีเกี่ยวข้องกับเด็กหญิงชนพื้นเมือง โดยพบมากในพื้นที่ Risaralda และ Chocó อย่างไรก็ตาม ตัวเลขจริงอาจสูงกว่านี้ เพราะหลายกรณีไม่ได้ถูกรายงานเข้าสู่ระบบ

จุดสำคัญของกฎหมายฉบับนี้ไม่ได้อยู่ที่คำว่า “ห้าม” เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการสร้างนโยบายระดับประเทศเพื่อป้องกัน ดูแลผู้ได้รับผลกระทบ และยุติการปฏิบัตินี้อย่างเป็นระบบ รวมถึงการจัดทำแนวทางสำหรับบุคลากรสาธารณสุข และการพัฒนาระบบข้อมูลให้ติดตามสถานการณ์ได้ดีขึ้น

อีกประเด็นที่ทำให้ร่างกฎหมายนี้มีน้ำหนัก คือการผลักดันจากผู้หญิงชนพื้นเมืองเอง หลายคนออกมาเรียกร้องต่อรัฐว่าเด็กหญิงควรได้รับการปกป้อง และการทำ FGM ไม่ควรถูกอธิบายว่าเป็นวัฒนธรรมที่แตะต้องไม่ได้

สำหรับคนอ่านไทย เรื่องนี้สะท้อนคำถามสำคัญว่า เมื่อธรรมเนียมหรือความเชื่อบางอย่างกระทบต่อร่างกายเด็ก สุขภาพ และสิทธิพื้นฐานของผู้หญิง สังคมควรจัดสมดุลระหว่างการเคารพวัฒนธรรมกับการคุ้มครองชีวิตอย่างไร

สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้ คือประธานาธิบดี Gustavo Petro จะลงนามรับรองเมื่อใด และหลังจากกฎหมายมีผลแล้ว รัฐโคลอมเบียจะทำให้มาตรการป้องกัน การดูแลผู้รอดชีวิต และการทำงานร่วมกับชุมชนเกิดขึ้นจริงได้แค่ไหน เพราะกฎหมายจะมีความหมายก็ต่อเมื่อเด็กหญิงในพื้นที่เสี่ยงได้รับการคุ้มครองจริง