ชายปัสสาวะเป็นเลือดหลังเล่นน้ำ แพทย์พบปลิงในกระเพาะปัสสาวะ

ชายวัยประมาณ 30 ปีในกัมพูชาเข้ารับการรักษาหลังมีอาการปัสสาวะลำบาก เจ็บเวลาปัสสาวะ และมีเลือดปนออกมาหลายวันหลังว่ายน้ำในทะเลสาบธรรมชาติ ก่อนแพทย์ตรวจพบสิ่งผิดปกติที่พบได้ไม่บ่อยมาก คือปลิงมีชีวิตอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ

ตามข้อมูลที่มีการอ้างถึงจากโรงพยาบาลเทโช สันเตเปียบ ในกรุงพนมเปญ ผู้ป่วยรายนี้ไปพบแพทย์หลังทนอาการปวดและความผิดปกติของการปัสสาวะไม่ไหว ทีมแพทย์ตรวจเพิ่มเติมและพบปลิงอยู่ภายในกระเพาะปัสสาวะ จึงนำออกด้วยการส่องกล้องทางเดินปัสสาวะ ผู้ป่วยฟื้นตัวได้ดีหลังการรักษา

กรณีนี้ฟังดูแปลก แต่ไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้ทางการแพทย์ รายงานในวารสารแพทย์เคยระบุว่า ปลิงสามารถเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะผ่านท่อปัสสาวะได้ โดยเฉพาะหลังสัมผัสน้ำจืดธรรมชาติ และอาจทำให้เกิดอาการปัสสาวะเป็นเลือดหรือปัสสาวะลำบากได้

ภาวะลักษณะนี้พบได้น้อยมาก จึงไม่ควรทำให้ผู้อ่านตื่นกลัวจนเกินไป แต่ควรใช้เป็นข้อเตือนใจสำหรับคนที่ลงเล่นน้ำในลำธาร หนอง บึง หรือทะเลสาบธรรมชาติ โดยเฉพาะพื้นที่ที่ไม่มั่นใจเรื่องความสะอาดของน้ำ

อาการที่ควรรีบพบแพทย์หลังเล่นน้ำธรรมชาติ ได้แก่

• ปัสสาวะเป็นเลือด
• ปัสสาวะแสบขัดหรือปัสสาวะลำบาก
• ปวดท้องน้อยหรือปวดบริเวณอวัยวะเพศ
• มีเลือดออกผิดปกติจากช่องเปิดของร่างกาย
• เวียนศีรษะ หน้ามืด หายใจลำบาก หรือมีอาการแพ้รุนแรง

ปลิงบางชนิดดูดเลือดและหลั่งสารที่มีฤทธิ์ต้านการแข็งตัวของเลือด ทำให้แผลอาจเลือดไหลนานกว่าปกติหลังถูกกัด ข้อมูลจาก NCBI Bookshelf ระบุว่าน้ำลายปลิงมี hirudin ซึ่งเป็นสารต้านการแข็งตัวของเลือด และเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เลือดออกต่อเนื่องได้

หากปลิงเกาะที่ผิวหนัง คำแนะนำทั่วไปคืออย่าดึงกระชากแรง เพราะอาจทำให้แผลระคายเคืองหรือเสี่ยงติดเชื้อได้ หลังปลิงหลุดหรือถูกนำออก ควรล้างแผลด้วยสบู่และน้ำสะอาด กดแผลหากยังมีเลือดออก และปิดแผลให้สะอาด แหล่งข้อมูลสุขภาพของออสเตรเลียแนะนำให้ล้างบริเวณที่ถูกกัดด้วยสบู่และน้ำ รวมถึงกดแผลหากเลือดยังไหล

อย่างไรก็ตาม หากสงสัยว่าปลิงเข้าไปในท่อปัสสาวะ จมูก คอ ช่องคลอด ทวารหนัก หรืออวัยวะภายใน ไม่ควรพยายามเอาออกเอง ควรไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาจต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ เช่น การส่องกล้อง เพื่อตรวจและนำออกอย่างปลอดภัย รายงานทางการแพทย์ระบุว่าการส่องกล้องเป็นหนึ่งในวิธีที่ใช้จัดการกรณีปลิงในทางเดินปัสสาวะได้

ข้อมูลนี้ใช้เป็นข้อมูลประกอบด้านสุขภาพเบื้องต้นเท่านั้น หากมีอาการปัสสาวะเป็นเลือด เจ็บปวดผิดปกติ หรือสงสัยว่ามีสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ร่างกาย ควรพบแพทย์เพื่อประเมินโดยตรง ไม่ควรรอดูอาการเองนานเกินไป

สำหรับคนที่ต้องลงเล่นน้ำธรรมชาติ ควรหลีกเลี่ยงพื้นที่น้ำนิ่ง ขุ่น หรือไม่ทราบความสะอาด สวมเสื้อผ้าป้องกันเท่าที่ทำได้ และอาบน้ำทำความสะอาดร่างกายหลังขึ้นจากน้ำ หากมีเลือดออกผิดปกติหลังจากนั้น ควรรีบตรวจ เพราะอาการปัสสาวะเป็นเลือดไม่ได้มีสาเหตุเดียว และจำเป็นต้องให้แพทย์วินิจฉัย