ฮือฮาทั้งอมก๋อย! พบ “เต่าปูลู” สัตว์ป่าคุ้มครองใกล้สูญพันธุ์

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่ง

เหตุเกิดเมื่อเวลา 10.00 น. วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2569 นายปรีชาพล พูลทวี นายอำเภออมก๋อย ได้รับรายงานจากผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน บ้านสบอมแฮด หมู่ 18 ตำบลอมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ว่าพบ “เต่าปูลู” บริเวณห้วยแม่ตื่น สัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ก่อนจะมีคำสั่งให้ปล่อยคืนสู่ธรรมชาติในทันที

ชื่อของเต่าปูลู อาจไม่คุ้นหูคนเมืองนัก แต่สำหรับผู้ทำงานด้านป่าไม้และการอนุรักษ์แล้ว นี่คือหนึ่งในสัตว์ป่าหายากที่ใกล้สูญพันธุ์ในระดับโลก มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Platysternon megacephalum ลักษณะเด่นคือหัวขนาดใหญ่ผิดสัดส่วน กระดองยาว ปากงุ้มแข็งแรงคล้ายตะขอ เท้ามีเล็บแหลม ขาหน้ามี 5 นิ้ว ขาหลังมี 4 นิ้ว และมีหางยาวคล้ายแส้ ความยาวพอ ๆ กับลำตัว จุดสำคัญที่ทำให้มันเปราะบางต่อภัยธรรมชาติคือ ไม่สามารถหดหัวและขาเข้าไปในกระดองได้เหมือนเต่าชนิดอื่น

ในประเทศไทย เต่าปูลูพบได้เฉพาะบางพื้นที่ป่าอนุรักษ์เท่านั้น มักอาศัยตามภูเขาสูง ลำธารน้ำตก และพื้นที่ป่าต้นน้ำที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ ออกหากินกลางคืน พักผ่อนกลางวัน และจำศีลในฤดูหนาว โดยหลบซ่อนตามซอกหินหรือโพรงไม้ใต้น้ำ ฤดูวางไข่จะอยู่ช่วงปลายเดือนเมษายนของทุกปี

สถานภาพการอนุรักษ์ของเต่าปูลูนั้นถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ (Endangered – EN) ตามการประเมินของ International Union for Conservation of Nature และยังอยู่ในบัญชีหมายเลข 2 (Appendix II) ภายใต้อนุสัญญา CITES ซึ่งควบคุมการค้าระหว่างประเทศอย่างเข้มงวด การล่า ครอบครอง หรือค้าขาย มีโทษทั้งจำคุกและปรับตามกฎหมายไทย

ที่น่าสะเทือนใจก็คือ เต่าปูลูถูกนำมาเป็น “สัญลักษณ์การป้องกันไฟป่า” เพราะไฟป่าคือศัตรูตัวฉกาจของมัน ด้วยความที่เคลื่อนที่ช้าและไม่สามารถหดอวัยวะเข้ากระดองได้ เมื่อเกิดไฟป่า สัตว์ชนิดนี้จึงแทบไม่มีโอกาสเอาชีวิตรอด หลายปีที่ผ่านมา ไฟป่าภาคเหนือได้คร่าชีวิตสัตว์ป่าไปไม่น้อย และเต่าปูลูก็เป็นหนึ่งในผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง

การที่ชาวบ้านอมก๋อยพบเต่าปูลูในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงเรื่องฮือฮา หากแต่เป็นสัญญาณสะท้อนว่า ผืนป่าแห่งนี้ยังมีความสมบูรณ์พอจะเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์หายากได้ ขณะเดียวกันก็เป็นเครื่องเตือนใจว่า หากไฟป่ายังไม่ถูกควบคุมอย่างจริงจัง ชีวิตเล็ก ๆ เช่นนี้อาจหายไปจากผืนป่าไทยอย่างถาวร

นายอำเภออมก๋อยได้ประชาสัมพันธ์ให้ผู้นำท้องที่แจ้งประชาชนรับทราบว่า เต่าปูลูเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง การล่า การครอบครอง หรือการค้า ล้วนมีความผิดตามกฎหมาย พร้อมทั้งขอความร่วมมือช่วยกันเฝ้าระวังและป้องกันไฟป่า เพื่อปกป้องทั้งผืนป่าและสัตว์ป่าในพื้นที่

อ่านข่าวนี้แล้ว ผู้เขียนอดคิดไม่ได้ว่า บางครั้งธรรมชาติก็ส่งสัญญาณเตือนเราอย่างเงียบงัน การปรากฏตัวของเต่าปูลูครั้งนี้ อาจไม่ใช่เพียงข่าวดี แต่เป็นคำถามถึงทุกคนว่า เราจะดูแลผืนป่าให้คงอยู่ต่อไปอย่างไร เพราะเมื่อไฟลุกขึ้นครั้งหนึ่ง สิ่งที่สูญเสียไปอาจไม่ใช่แค่ต้นไม้ หากแต่เป็นชีวิตเล็ก ๆ ที่ไม่มีเสียงร้องขอความช่วยเหลือเลยแม้แต่น้อย.