กรมอุทยานฯ ยกระดับเฝ้าระวัง “ไวรัสนิปาห์” หลังพบระบาดในอินเดีย

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยกระดับมาตรการเฝ้าระวังโรคไวรัสนิปาห์ (Nipah Virus) อย่างเข้มงวด ภายหลังมีรายงานการระบาดในรัฐเบงกอลตะวันตก ประเทศอินเดีย​ โดยเน้นย้มาตรการป้องกันตนเองจากสัตว์ป่า โดยเฉพาะ ค้างคาวผลไม้​พร้อมประสานงานกับกรมควบคุมโรคในการคัดกรองผู้เดินทางจากพื้นที่เสี่ยง

นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชกล่าวว่า​ ได้​สั่งการ​ให้​หน่วยงาน​สังกัด​กรมอุทยาน​ฯ​ ยกระดับ​การ​เฝ้า​ระวัง​โรคไวรัสนิปาห์ (Nipah Virus) อย่างเข้มงวด แม้ประเทศไทยยังไม่พบผู้ติดเชื้อไวรัสนิปาห์ แต่จากสถานการณ์ในอินเดียที่พบผู้ป่วยยืนยัน และมีการกักตัวผู้สัมผัสใกล้ชิดกว่า 100 ราย ทำให้หน่วยงานด้านสาธารณสุขของไทย โดยกรมควบคุมโรค ได้เพิ่มระดับการเฝ้าระวังและคัดกรองผู้เดินทางจากอินเดีย ณ ด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ

ทั้งนี้​ไวรัสนิปาห์เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง โดยมีค้างคาวผลไม้เป็นพาหะหลัก เชื้อสามารถพบได้ในน้ำลาย ปัสสาวะ เลือด และอวัยวะภายในของค้างคาว

นายสุขี บุญสร้าง ผู้อำนวยการสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กล่าวว่า กรมอุทยานฯ ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการดูแลสัตว์ป่า ขอเน้นย้ำให้ประชาชนตระหนักถึงความเสี่ยงและปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด โดยการฆ่าและชำแหละค้างคาวถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 และยังเพิ่มความเสี่ยงในการสัมผัสเชื้อไวรัสนิปาห์โดยตรง ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาจำเพาะ การป้องกันตนเองจึงเป็นมาตรการสำคัญที่สุด

กลุ่มงานจัดการสุขภาพสัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่าได้แนะนำมาตรการป้องกันตนเองจากความเสี่ยงในการติดเชื้อไวรัสนิปาห์จากธรรมชาติ ได้แก่

หลีกเลี่ยงการสัมผัสค้างคาว และห้ามบริโภคค้างคาวหรือผลิตภัณฑ์จากค้างคาวโดยเด็ดขาด
ไม่จับค้างคาวด้วยมือเปล่า

การบริโภคผลไม้ ควรหลีกเลี่ยงผลไม้ที่มีรอยกัดแทะของค้างคาวหรือสัตว์อื่น และควรทิ้งทั้งลูก ไม่ควรฝานเฉพาะส่วนที่ถูกกัด

การป้องกันส่วนบุคคล หากจำเป็นต้องเข้าใกล้พื้นที่ที่มีค้างคาวอาศัยอยู่ ควรสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว รองเท้าหุ้มส้น หมวก หน้ากาก N95 และแว่นตาป้องกันละอองฝอย

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น หากสัมผัสสิ่งคัดหลั่ง เช่น ปัสสาวะค้างคาว ให้รีบล้างบริเวณที่สัมผัสด้วยน้ำและสบู่ทันที และหากมีรอยขีดข่วนควรใส่ยาฆ่าเชื้อ

 การเฝ้าระวังอาการ เนื่องจากไวรัสนิปาห์มีระยะฟักตัวประมาณ 4–14 วัน หากมีอาการผิดปกติควรรีบแจ้งแพทย์ทันที

นอกจากนี้ กรมอุทยานแห่งชาติฯ ได้มีคำสั่งแจ้งเตือนไปยังเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ที่ต้องทำงานในถ้ำหรือบริเวณที่มีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก ให้เพิ่มระดับการป้องกันตนเองสูงสุด และต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ตามมาตรฐานอย่างเคร่งครัดทุกครั้ง เพื่อลดความเสี่ยงจากการสัมผัสเชื้อที่อาจปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม เช่น มูลหรือปัสสาวะค้างคาว

ทั้งนี้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จะประสานงานกับกรมควบคุมโรคอย่างใกล้ชิด เพื่อติดตามสถานการณ์และเตรียมความพร้อมในการรับมือกับโรคอุบัติใหม่นี้อย่างต่อเนื่อง