ชวนคนไทยชม สุริยุปราคาบางส่วน 21 มิ.ย.นี้ หากพลาดต้องรออีก 7 ปี

นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ หัวหน้างานบริการวิชาการทางดาราศาสตร์สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ หรือสดร. เปิดเผยว่าในวันอาทิตย์ที่ 21 มิถุนายน 2563 จะเกิดปรากฏการณ์ “สุริยุปราคาวงแหวน” แนวคราสวงแหวนพาดผ่านสาธารณรัฐแอฟริกากลาง สาธารณรัฐคองโก เอธิโอเปียตอนใต้ของปากีสถาน ตอนเหนือของอินเดีย และสาธารณรัฐประชาชนจีน

 

ส่วนทางด้านประเทศไทยจะเห็นเป็น “สุริยุปราคาบางส่วน” ดวงจันทร์บดบังดวงอาทิตย์เพียงบางส่วนทำให้มองเห็นดวงอาทิตย์เว้าแหว่ง สามารถสังเกตได้ทุกภูมิภาคของไทย แต่ละภูมิภาคจะมองเห็นดวงอาทิตย์เว้าแหว่งมากน้อยแตกต่างกันดวงอาทิตย์ ซึ่งจะถูกบดบังมากที่สุดบริเวณภาคเหนือ ที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ประมาณร้อยละ 63

 

ส่วนภาคใต้ที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ดวงอาทิตย์จะถูกบดบังน้อยที่สุด คือเพียงร้อยละ 16 โดยสำหรับกรุงเทพมหานคร ดวงอาทิตย์จะถูกบดบังประมาณร้อยละ 40 สามารถสังเกตได้ในช่วงเวลาประมาณ 13.00 น.-16.10 น. ตามเวลาประเทศไทยดวงอาทิตย์จะปรากฏเว้าแหว่งมากที่สุดเวลาประมาณ14.49 น.

 

ผู้ที่สนใจจะชมปรากฏการณ์นั้น ห้ามสังเกตการณ์ด้วยตาเปล่า แว่นกันแดด ฟิล์มเอ็กซ์เรย์ หรือแผ่นซีดี เนื่องจากแสงอาทิตย์สามารถทำลายเซลส์ประสาทตาจนตาบอดได้ ควรสังเกตการณ์ผ่านอุปกรณ์เฉพาะที่มีคุณสมบัติกรองแสงได้อย่างปลอดภัย อาทิ แว่นตาดูดวงอาทิตย์ ทำจากแผ่นกรองแสงพอลิเมอร์ดำ แผ่นกรองแสงอะลูมิเนียมไมลาร์ กระจกแผ่นกรองแสง สำหรับหน้ากากเชื่อมโลหะเบอร์ 14 หรือมากกว่านั้น และอุปกรณ์สังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ทางอ้อม เช่น การดูเงาของแสงอาทิตย์ผ่านฉากรับภาพ หรือใช้หลักการของกล้องรูเข็มซึ่งเป็นวิธีที่มีความปลอดภัยไม่เกิดอันตรายต่อดวงตา และยังสามารถดูปรากฏการณ์ดังกล่าวได้ทีละหลายคน

 

 

ซึ่งขณะนี้ จากสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 ทาง สดร.จึงปรับเปลี่ยนรูปแบบกิจกรรมจากการตั้งจุดสังเกตการณ์หลัก เพื่อให้บริการประชาชนมาเป็นการถ่ายทอดสดปรากฏการณ์สุริยุปราคาบางส่วนจากหอดูดาวภูมิภาคทั้ง 4 แห่ง ของสดร. ซึ่งได้แก่อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ และหอดูดาวเฉลิมพระเกียรติฯนครราชสีมา ฉะเชิงเทรา และสงขลาในวันที่21มิถุนายน2563ตั้งแต่เวลา13.00 น.-16.10 น. อีกทั้ง ยังสามารถติดตามได้ทางเพจเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

 

สำหรับคนที่พลาดการรับชม ปรากฏการณ์สุริยุปราคาครั้งต่อไปที่สามารถสังเกตได้ในประเทศไทย คือสุริยุปราคาบางส่วนในวันที่ 2 สิงหาคม 2570 ซึ่งจะต้องรออีก7 ปีต่อจากนี้

 

วิธีที่ 1] #การสังเกตดวงอาทิตย์ทางตรง

สังเกตดวงอาทิตย์ด้วยตาผ่านอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น

กล้องโทรทรรศน์สำหรับดูดวงอาทิตย์โดยเฉพาะ

กล้องโทรทรรศน์ที่ติดแผ่นกรองแสงดวงอาทิตย์

แว่นดูดวงอาทิตย์ที่ทำจากแผ่นกรองแสงแบล็คพอลิเมอร์หรือแผ่นกรองแสงไมลาร์

อุปกรณ์ง่าย ๆ เช่น กระจกแผ่นกรองแสงสำหรับหน้ากากเชื่อมโลหะ เบอร์ 14 หรือมากกว่า

 

 การสังเกตดวงอาทิตย์ทางตรงต้องใช้อุปกรณ์กรองแสงที่มีคุณภาพสำหรับกรองแสงอาทิตย์โดยเฉพาะ และไม่ควรจ้องดวงอาทิตย์นานเกิน 5 วินาทีต่อครั้ง ควรหยุดพักเป็นระยะๆ เพื่อให้เกิดความปลอดภัย

ส่ิงที่ไม่ควรใช้

 

ฟิล์มเอกซเรย์

ฟิล์มถ่ายรูปใช้แล้ว

แผ่นซีดี

แว่นกันแดด

กระจกรมควัน

แผ่นฟิล์มกรองแสงสีดำที่ใช้ติดกระจกรถยนต์

 

อุปกรณ์ดังกล่าว มีประสิทธิภาพในการกรองแสงไม่เพียงพอ แม้จะกรองความเข้มแสงออกไปได้ แต่ไม่สามารถกรองแสงบางช่วงคลื่นที่เป็นอันตรายต่อสายตาออกไปได้

 

[วิธีที่ 2] #การสังเกตดวงอาทิตย์ทางอ้อม

ดูแสงของดวงอาทิตย์ผ่านฉากรับภาพหรือใช้หลักการของกล้องรูเข็ม

ใช้กล้องโทรทรรศน์รับแสงจากดวงอาทิตย์แล้วตั้งฉากรับภาพที่ออกมาจากเลนส์ใกล้ตา

ฉายภาพดวงอาทิตย์จากโซลาร์สโคป

สังเกตจากแสงอาทิตย์ที่ลอดผ่านต้นไม้ตกบนพื้นหรือกำแพง จะมองเห็นเป็นเงาเสี้ยวของดวงอาทิตย์ได้

ประดิษฐ์กล้องรูเข็มอย่างง่าย ใช้หลักการรวมแสงให้ไปฉายบนฉากรับภาพ โดยเจาะรูเล็กๆ บนวัสดุที่ต้องการ นำไปตั้งไว้กลางแจ้ง แสงแดดจะลอดผ่านรูดังกล่าวตกลงบนฉาก ซึ่งอาจเป็นกระดาษ พื้นโต๊ะ หรือพื้นดิน ขนาดของรูที่เจาะไม่มีผลต่อภาพบนฉาก แต่จะมีผลต่อความคมชัดและความสว่างของภาพ

 การสังเกตดวงอาทิตย์ทางอ้อมเป็นวิธีที่มีความปลอดภัยไม่เกิดอันตรายต่อดวงตาและช่วยให้สามารถดูปรากฏการณ์ดังกล่าวได้ทีละหลายคน

--------