คนจีนมองคนญี่ปุ่นและคนไทยต่างกันอย่างไร โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

หากคุณไปเที่ยวต่างประเทศ ไม่ว่าประเทศไหนๆ ในโลก แล้วบอกคนในประเทศนั้นว่าคุณเป็น “คนไทย” เทียบกับคนญี่ปุ่นที่ไปเที่ยวประเทศเดียวกันนั้น แล้วบอกคนในประเทศเขาว่าเป็น “คนญี่ปุ่น” คุณคิดว่า ระหว่างคนญี่ปุ่นกับเราคนไทย ใครจะถูกมองด้วยสายตาที่ยอมรับนับถือมากกว่า

แน่นอนครับ “คนญี่ปุ่น” ถูกมองดีกว่าเราคนไทยแน่ๆ ด้วย “ต้นทุน” ของชนชาติเขา ซึ่งไม่ใช่เพียงเพราะคนญี่ปุ่นรวยกว่า แต่รวมถึงต้นทุนด้านภาพลักษณ์อื่นๆ ที่สูงกว่าคนไทยเยอะ

แต่นั่นไม่ใช่ใน “ประเทศจีน”

จากประสบการณ์ที่เคยใช้ชีวิตในเมืองจีน รวมทั้งตระเวณเที่ยวจีนมาหลายสิบปี ผมมองว่าคนไทยที่ไปเที่ยวเมืองจีน เหมือนกับมี “privilege” อย่างหนึ่ง คือคนจีนจะ “ให้ความสนใจ” และรู้สึกว่าเรามีบางอย่างที่เชื่อมโยงกับเขา (อันนี้ยืนยันได้ว่าเป็นเรื่องจริง ไม่ได้ดราม่า) ส่วนหนึ่งเป็นเพราะกระแส “เที่ยวไทยฟีเวอร์” ในหมู่คนจีนที่รุนแรงมากในช่วงหลังๆ

อย่างที่ผมเคยเจอมา ไม่ว่าจะไปเที่ยวหรือไปซื้อของที่ไหน พอเขารู้ว่าเราเป็นคนต่างชาติ ก็มักจะถูกถามว่า “คุณเป็น คนเกาหลี (หันกว๋อเหริน) ใช่ไหม” นั่นเพราะคนเกาหลีไปเที่ยวจีนเยอะมาก ทำให้หน้าตาไทยๆ ถูกมองเป็นเกาหลีเสียเป็นส่วนใหญ่ จึงต้องปฏิเสธไปว่า “ไม่ใช่นะ ผมเป็นคนไทย (ไท่กว๋อเหริน) ต่างหาก”

มีอยู่ครั้งหนึ่ง ผมไปเที่ยวเมืองเล็กๆ ทางภาคเหนือของจีน เขาก็ถามเหมือนเคยว่า “หันกว๋อเหริน” ใช่มั้ย พอบอกว่า ไม่ใช่เกาหลี เราเป็นคนไทย เขาถึงกับอุทานว่า “อ้า .. เผิงโหย่ว”

แปลเป็นไทยว่า “อ้าว เพื่อนกันนี่นา”

เมื่อเทียบกับคนญี่ปุ่น ด้วยประวัติศาสตร์ระหว่างสองประเทศที่ไม่ดีเอามากๆ โดยเฉพาะเหตุการณ์ “สังหารโหดที่หนานจิง” ที่กองทัพญี่ปุ่นบุกเข้ามาฆ่าคนจีนในเมืองหนานจิง (หรือนานกิง) ตายไปแสนกว่าคนในปี 1937-38 หากรวมเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายทั้งหมด ทั้งที่บาดเจ็บล้มตาย ถูกข่มขืน ถูกทรมาน สูญเสียทรัพย์สินบ้านเรือน นับจำนวนรวมถึง “สามแสนคน” เลยทีเดียว

โศกนาฏกรรมครั้งนั้น เป็นสาเหตุที่ทำให้คนจีนจำนวนมาก โดยเฉพาะคนรุ่นเก่าๆ ยังมีความฝังใจ และเคียดแค้นคนญี่ปุ่น ผมเคยไปเที่ยวหนานจิงกับเพื่อนคนญี่ปุ่นสองคน เวลาจะขึ้นแท็กซี่ ยังต้องนัดแนะพวกเขาว่าอย่าพูดภาษาญี่ปุ่นกันบนรถเป็นอันขาด เพราะคนที่นั่นไม่ต้อนรับคนญี่ปุ่นอย่างรุนแรง มีอะไรให้คุยภาษาอังกฤษกัน

ผมเคยได้ยินจากเพื่อนคนไทยว่า เขาไปเที่ยวหนานจิงกับแก๊งค์คนไทยด้วยกัน แต่ไม่รู้ไปทำอีท่าไหน คนขับแท็กซี่ดันคิดว่าเป็นคนญี่ปุ่น ผลสุดท้ายจึงถูกไล่ลงจากรถซะอย่างนั้น นี่ทำให้ผมต้องระวัง

อีกครั้งหนึ่ง ตอนนั้นผมอยู่ที่เซี่ยงไฮ้ ไปกินข้าวกับเพื่อนคนเกาหลี ขากลับเรียกแท็กซี่กลับบ้าน พอขึ้นรถ ลุงคนขับเห็นหน้าเพื่อนคนเกาหลีก็คิดว่าเป็นคนญี่ปุ่น จึงหันมาถามว่าพวกเธอเป็นคนญี่ปุ่นหรือ

มองจากสายตาแก สังเกตเห็นได้ถึงความไม่เป็นมิตรอย่างรุนแรง (มั่นใจว่าไม่ได้คิดไปเอง) ผมจึงรีบบอกแกไปว่า ไม่ใช่นะ นี่คนไทยกับคนเกาหลี เรียกได้ว่าต้องรีบปฏิเสธเป็นพัลวัน

อาจกล่าวได้ว่า ด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์ ทำให้แผ่นดินมังกรน่าจะเป็นที่เดียวในโลกที่คนไทยได้รับการต้อนรับดีกว่าคนญี่ปุ่น ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นบ่อยๆ เลย

ด้วยเหตุนี้ จึงน่าเสียดาย หากเราคนไทยจะมองจีนอย่างมีอคติ มองว่าเขาน่ารังเกียจ มองเขาอย่างดูถูก แน่นอนว่าเขาอาจมีพฤติกรรมแปลกๆ มารยาทไม่เหมือนชาวโลก แต่อย่าลืมว่า เขาชอบประเทศของเรา (มากๆ) และเขามองเราดีกว่าที่เรามองเขาเยอะ

แล้วทำไมเล่า ทั้งๆ ที่เขาขนเงินมาเที่ยวบ้านเราปีละมากต่อมาก และทั้งๆ ที่คนทั่วโลกต่างอยากคบหาค้าขายกับเขา แต่เราซึ่งมี “อภิสิทธิ์” ตรงนี้อยู่ กลับไม่รีบคว้ามันไว้ ทั้งยังจะผลักไสไล่ลงเขาไปให้ไกลๆ

เปิดใจให้กว้าง อะไรไม่เข้าใจก็ค่อยๆ เรียนรู้กันไป อย่าไปเหยียดเขา คนจีนยังให้อะไรกับเราได้อีกเยอะครับ!