“ย่อมาให้อ่านง่าย” มุสลิม “สุหนี่” กับ “ชีอะห์” ต่างกันยังไง และทำไมต้องรบกัน

บทความนี้ แปลมาจากต้นฉบับซึ่งได้รับการเผยแพร่บนเว็บไซต์ Business Insider โดยทีมงาน “คิดดู” นำมาเรียบเรียงใหม่ ให้อ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น หากมีข้อผิดพลาดประการใด ขอท่านผู้อ่านโปรดเมตตาชี้แนะเพื่อปรับปรุงต่อไป

ปัจจุบันทั่วโลกมีพี่น้องชาว มุสลิม รวมกันทั้งสิ้น 1,600 ล้านคน โดยส่วนใหญ่ หรือประมาณ 87-90% นับถือนิกายสุหนี่ ส่วนที่เหลือส่วนน้อย ประมาณ 10-13% เป็นผู้นับถือนิกายชีอะห์ ส่วนมากอาศัยอยู่ใน อิหร่าน ปากีสถาน อินเดีย และอิรัก

นิกายของศาสนา มุสลิม ในพื้นที่ต่างๆของโลก สีเขียวอ่อนคือสุหนี่ ส่วนสีเขียวเข้มคือชีอะห์

columbia.edu

พี่น้อง มุสลิม ทั้งสองนิกาย มีความเห็นตรงกันในเรื่องหลักคำสอนพื้นฐานของศาสนา และการถือว่าอัลกุรอานเป็นคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ แต่ประเด็นที่เห็นไม่ตรงกัน คือ ประวัติศาสตร์การเมือง และการตีความพระคัมภีร์

การแบ่งแยกนิกายเกิดขึ้น หลังท่านนบี มูฮัมหมัด เสียชีวิต เนื่องจากความเห็นต่างกัน ว่าใครสมควรขึ้นเป็นผู้นำสูงสุด หรือ “กาหลิบ” ต่อจากองค์ศาสดา โดยกลุ่มแรก ที่เป็นกลุ่มใหญ่ หรือกลุ่มนิกายสุหนี่ สนับสนุนท่านอาบู บัคร์ ศิษย์ใกล้ชิดขององค์ศาสดา เพราะเชื่อว่าผู้นำไม่จำเป็นต้องสืบสายเลือดหรือแต่งตั้งจากองค์ศาสดา

สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอห์ บิน อับดัลอะซิซ กษัตริย์แห่งซาอุดิฯ ประเทศที่มีสัดส่วนผู้ถือนิกายสุหนี่มากที่สุดในโลก
Reuters

ส่วนมุสลิมกลุ่มน้อยที่แยกเป็นนิกาย ชีอะห์ นั้น เห็นว่าผู้นำที่จะสืบทอดศาสนาต่อไป จะต้องเป็นผู้นำทางด้านจิตวิญญาณด้วย จึงต้องเป็นผู้สืบสายเลือดจากศาสดา จึงสนับสนุนท่าน “อาลี” ลูกพี่ลูกน้องและน้องเขยของท่านนบี ความเห็นต่างทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดแรงเคลื่อนไหวทางศาสนาและการเมืองที่แตกต่างกันตลอดมา

แนวคิดที่แตกต่างกันนี้ เห็นได้ชัดในพิธีกรรมของทั้งสองนิกาย โดยชาวชีอะห์จะมีการจัดงานวันอาชูรา หรือวันรำลึกของ “ฮูเซย์น อิบน์ อาลี” ผู้เป็นบุตรของท่านอาลี ทุกปี และตำหนิชาวสุหนี่ที่ไม่ยอมเฉลิมฉลองพิธีดังกล่าว ขณะที่ชาวสุหนี่ ยึดถือการบูชาพระเจ้าและศาสดาเท่านั้น

อายะตุลลอฮ์ อาลี คอเมเนอี ผู้นำสูงสุดอิหร่าน
AP

ทั้งนี้ คัมภีร์อัลกุรอานนั้นถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ของชาวมุสลิมทุกคน ความแตกต่างอยู่ที่ชาวสุหนี่ ยึดถือแนวทางการดำรงตนตาม “ซุนนะห์” ตามคำสอนของท่านนบี ในขณะที่ชาวชีอะห์จะนับถืออายะตุลลอฮ์ ผู้ที่พวกเขาถือว่าเป็นสัญลักษณ์ของพระเจ้า ที่อยู่บนโลก

ความขัดแย้งทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่ง ที่ทำให้สถาบันวิจัย Pew สำรวจในปี 2012 พบว่า 40% ของผู้ถือมุสลิม นิกายสุหนี่ ในตะวันออกกลางไปจนถึงอเมริกาเหนือไม่ยอมรับผู้ถือนิกายชีอะห์ ว่าเป็นชาวมุสลิมด้วยกัน