ทำไมผู้นำแอฟริกาย้ำเรื่องที่นั่งถาวรในคณะมนตรีความมั่นคง UN ระหว่างประชุมรัสเซีย–แอฟริกา?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ที่การประชุมสุดยอดรัสเซีย–แอฟริกาในกรุงมอสโกเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2026 ประธานาธิบดีวิลเลียม รูโตของเคนยาเรียกร้องให้แอฟริกามีที่นั่งถาวรในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ เขาให้เหตุผลว่าระเบียบโลกควรสะท้อนสภาพปัจจุบัน และแอฟริกาไม่มีตัวแทนในกลุ่มสมาชิกถาวร นี่เป็นข้อเรียกร้องทางการเมืองของผู้นำเคนยา ไม่ใช่มติที่ทำให้แอฟริกาได้ที่นั่งแล้ว

เอพีรายงานว่า รูโตกล่าวถึงโครงสร้างระหว่างประเทศที่สืบเนื่องจากยุคหลังสงครามโลกครั้งที่สอง และเห็นว่าคณะมนตรีฯ ควรเป็นตัวแทนของโลกในปัจจุบันมากขึ้น ประเด็นที่เขาย้ำจึงอยู่ที่การมีเสียงของแอฟริกาในกลุ่มสมาชิกถาวร ไม่ใช่เพียงการเชิญผู้นำแอฟริกาเข้าร่วมประชุมหรือเพิ่มความร่วมมือกับรัสเซีย

ความต่างนี้สำคัญ เพราะคณะมนตรีความมั่นคงมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ สมาชิกถาวรทั้งห้าประเทศมีสถานะตามกฎบัตรสหประชาชาติ ส่วนสมาชิกอีกสิบประเทศได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งคราวละสองปี การมีที่นั่งถาวรจึงหมายถึงการเปลี่ยนองค์ประกอบหลักขององค์กร ไม่ใช่การเพิ่มตัวแทนชั่วคราวเพียงรอบเดียว

หน้าอธิบายกฎบัตรของสหประชาชาติระบุว่า มาตรา 23 กำหนดสมาชิกคณะมนตรีไว้ 15 ประเทศ แบ่งเป็นสมาชิกถาวรห้าประเทศและสมาชิกไม่ถาวรสิบประเทศที่สมัชชาใหญ่เลือกตั้ง โครงสร้างปัจจุบันจึงยังไม่ได้กำหนดที่นั่งถาวรให้ภูมิภาคแอฟริกา แม้ผู้นำหลายประเทศจะเรียกร้องให้ปฏิรูปก็ตาม

การเปลี่ยนจำนวนหรือสถานะสมาชิกต้องผ่านกระบวนการแก้ไขกฎบัตร ไม่ใช่ประกาศจากเวทีประชุมใดเวทีหนึ่ง มาตรา 108 กำหนดให้การแก้ไขต้องได้รับเสียงเห็นชอบสองในสามของสมาชิกสมัชชาใหญ่ และให้สมาชิกสหประชาชาติสองในสามให้สัตยาบัน โดยกลุ่มสมาชิกถาวรปัจจุบันต้องให้สัตยาบันด้วย คำพูดของรูโตจึงยังเป็นข้อเรียกร้อง ไม่ใช่การอนุมัติการปฏิรูป

ข่าวการประชุมครั้งนี้ไม่ได้ระบุว่ารูโตเสนอสูตรแบ่งที่นั่งหรือขั้นตอนคัดเลือกผู้แทนแอฟริกาอย่างไร และไม่ได้รายงานว่าที่ประชุมรับรองการแก้กฎบัตร การอ่านข่าวจึงควรแยกสิ่งที่เกิดขึ้นบนเวทีออกจากการเปลี่ยนแปลงทางกฎหมาย: รูโตยกประเด็นความไม่เป็นตัวแทนขึ้นพูด ส่วนสถานะสมาชิกของคณะมนตรียังต้องเป็นไปตามกฎบัตร

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th