จอร์แดนยอมรับพลเรือนเสียชีวิตในซีเรีย: กฎบัตร UN ช่วยตรวจอะไรได้บ้าง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กฎบัตรสหประชาชาติช่วยตรวจการใช้กำลังข้ามพรมแดนและข้ออ้างป้องกันตนเอง ส่วนการเสียชีวิตของพลเรือนต้องประเมินตามหลักกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศแยกกัน รายงานที่เปิดเผยถึงวันที่ 28 ตุลาคมยังไม่ให้หลักฐานพอสำหรับตัดสินความชอบด้วยกฎหมายของปฏิบัติการนี้

รายงาน AP วันที่ 27 ตุลาคม 2026 ระบุว่า จอร์แดนโจมตีทางอากาศในซีเรียในคืนวันที่ 26 ตุลาคม โดยอธิบายว่าเป็นการตอบโต้เหตุยิงในงานศพที่โบสถ์กรีกออร์โธดอกซ์เมืองคารัก ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 9 คน จอร์แดนกล่าวว่าปฏิบัติการสังหารสมาชิกกลุ่มรัฐอิสลามราว 20 คน และอ้างข่าวกรองเรื่องภัยคุกคามกับแผนก่อการร้ายต่อจอร์แดน พร้อมแสดงความเสียใจต่อพลเรือนที่เสียชีวิต

ฝ่ายซีเรียกล่าวว่าปฏิบัติการเกิดในดินแดนของตนโดยไม่มีการประสานหรือติดต่อแจ้งก่อน และเรียกการโจมตีว่าเป็นการละเมิดน่านฟ้า หน่วยป้องกันพลเรือนซีเรียรายงานผู้เสียชีวิต 7 คนในพื้นที่ทางใต้ ขณะที่ AP ระบุว่าตัวเลขและรายละเอียดจากสองฝ่ายต่างกัน

วันที่ 28 ตุลาคม รัฐมนตรีต่างประเทศจอร์แดนและซีเรียหารือทางโทรศัพท์และตกลงตั้งคณะกรรมการความมั่นคงร่วม เพื่อตรวจรายละเอียดปฏิบัติการและพัฒนาการประสานงานภาคสนามกับข่าวกรอง ตามรายงานของสำนักข่าวทางการ Petra และ SANA คณะกรรมการเพิ่งได้รับการตกลงจัดตั้ง ยังไม่มีผลสอบสวนออกมา

มาตรา 2 วรรค 4 ของกฎบัตร UN ห้ามรัฐข่มขู่หรือใช้กำลังต่อรัฐอื่น และกำหนดให้เคารพอธิปไตย บูรณภาพแห่งดินแดน และเอกราชทางการเมืองของรัฐ การโจมตีในซีเรียจึงทำให้เกิดคำถามว่าจอร์แดนอาศัยฐานทางกฎหมายใด และข้อเท็จจริงใดรองรับฐานนั้น

มาตรา 51 รับรองสิทธิป้องกันตนเองเมื่อเกิดการโจมตีด้วยอาวุธ และกำหนดให้รายงานมาตรการที่ใช้ต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติทันที คำแถลงของจอร์แดนเรื่องภัยคุกคามที่ยืนยันแล้วและแผนก่อการร้ายเป็นคำอธิบายของรัฐบาล ส่วนการตรวจตามมาตรา 51 ต้องดูหลักฐานของเหตุโจมตี ฐานที่ใช้ป้องกันตนเอง และเอกสารที่แจ้งต่อคณะมนตรีฯ

คำถามเรื่องอธิปไตยยังแยกจากวิธีเลือกเป้าหมายและผลต่อพลเรือน หากสถานการณ์เข้าข่ายความขัดแย้งด้วยอาวุธ กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศกำหนดให้แยกพลเรือนออกจากเป้าหมายทางทหารและห้ามโจมตีแบบไม่เลือกเป้าหมาย ส่วนหลักความได้สัดส่วนต้องชั่งความเสียหายที่คาดต่อพลเรือนกับประโยชน์ทางทหารที่คาดไว้ การมีผู้เสียชีวิตเพียงอย่างเดียวจึงยังไม่บอกว่าปฏิบัติตามหลักเหล่านี้หรือไม่ ต้องตรวจเป้าหมาย วิธีโจมตี และมาตรการป้องกันประกอบ

ถ้าคณะกรรมการเผยแพร่รายงาน การระบุเป้าหมายที่ถูกโจมตี ข่าวกรองที่ใช้ และการประสานงานก่อนปฏิบัติการจะช่วยให้ตรวจคำกล่าวของทั้งสองฝ่ายได้ ส่วนเอกสารแจ้งต่อคณะมนตรีความมั่นคงเป็นหลักฐานสำคัญสำหรับตรวจขั้นตอนตามมาตรา 51

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th