ญี่ปุ่นส่งยานไปโฟบอส ตัวอย่างพื้นผิวจะช่วยไขปริศนาดาวอังคารอย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตัวอย่างจากโฟบอสจะช่วยทดสอบว่า ดวงจันทร์ของดาวอังคารเกิดจากเศษวัสดุหลังการชน หรือเป็นดาวเคราะห์น้อยที่ถูกแรงโน้มถ่วงจับไว้ ยาน MMX ขององค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) ปล่อยสำเร็จเมื่อ 20 ตุลาคม 2026 ภารกิจตั้งเป้าเก็บตัวอย่างอย่างน้อย 10 กรัม แล้วนำกลับโลกในปี 2031

เหตุผลที่ MMX เลือกโฟบอสแทนการลงเก็บตัวอย่างบนดาวอังคารโดยตรง คือการลงจอดและนำตัวอย่างกลับจากดาวอังคารมีความท้าทายทางเทคนิคสูงกว่า JAXA ระบุว่าโฟบอสเป็นวัตถุขนาดเล็กและแรงโน้มถ่วงบนพื้นผิวต่ำกว่า จึงนำเทคโนโลยีที่ญี่ปุ่นพัฒนาจากภารกิจฮายาบูสะและฮายาบูสะ 2 มาต่อยอดได้

ดวงจันทร์สองดวงเกิดขึ้นได้อย่างไร?

โฟบอสมีรูปร่างไม่กลมและมีหลุมอุกกาบาตบนพื้นผิว ส่วนดีมอสมีขนาดเล็กกว่า แม้ยานจะสำรวจภูมิประเทศและองค์ประกอบจากวงโคจรได้ แต่ JAXA ระบุว่าการวิเคราะห์ตัวอย่างที่นำกลับมาจะช่วยชี้ที่มาของโฟบอสได้ละเอียดขึ้น

สมมติฐานแรกมองว่า เมื่อวัตถุขนาดใหญ่พุ่งชนดาวอังคาร เศษวัสดุที่กระเด็นออกไปโคจรรอบดาวก่อนรวมตัวเป็นโฟบอสและดีมอส

อีกสมมติฐานเสนอว่าทั้งคู่เป็นดาวเคราะห์น้อยที่ก่อตัวในบริเวณอื่นของระบบสุริยะ แล้วถูกแรงโน้มถ่วงของดาวอังคารจับเข้ามาเป็นบริวาร การวิเคราะห์องค์ประกอบของตัวอย่างจึงอาจช่วยบอกได้ว่าวัสดุมีที่มาใกล้กับเศษดาวอังคารหรือดาวเคราะห์น้อยมากกว่า

โฟบอสอาจมีเศษจากดาวอังคารปะปน

JAXA ระบุว่าแรงชนจากอุกกาบาตอาจทำให้วัสดุจากพื้นผิวดาวอังคารกระเด็นไปตกสะสมบนโฟบอส หากพบวัสดุที่มีต้นกำเนิดจากดาวอังคารในตัวอย่าง นักวิทยาศาสตร์ก็อาจใช้ศึกษาสภาพพื้นผิวของดาวในอดีตได้ นี่เป็นหนึ่งในสิ่งที่ภารกิจตั้งใจตรวจสอบ ยังไม่ใช่การยืนยันว่าพบวัสดุแบบนั้นแล้ว

ตามแผน MMX จะเดินทางถึงบริเวณดาวอังคารราวปี 2027 สำรวจโฟบอสและสังเกตดีมอสก่อนเก็บตัวอย่าง แล้วส่งแคปซูลกลับโลกในปี 2031 JAXA ยืนยันแล้วว่าจรวด H3 ปล่อยยานจากศูนย์อวกาศทาเนงาชิมะสำเร็จเมื่อ 20 ตุลาคม 2026 ส่วนการลงจอดและเก็บตัวอย่างยังเป็นขั้นตอนในอนาคต

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th