เนปาลขอเงินฟื้นฟูหลังน้ำท่วมใหญ่ ทำไมมติใหม่ของ UN จึงถูกจับตา?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลังน้ำป่าทำลายบ้านเรือนและถนนในเนปาล คำถามสำคัญไม่ใช่แค่ว่าใครจะช่วย แต่เงินจะไปถึงเมื่อไร ข่าวล่าสุดคือกองทุนรับมือความสูญเสียและความเสียหายจากผลกระทบสภาพภูมิอากาศ (Loss and Damage Fund) ของ UN กันวงเงิน 21.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐไว้ให้เนปาลชั่วคราว และเปิดทางให้ยื่นคำขอรับทุนได้เป็นกรณีพิเศษ นี่เป็นก้าวสำคัญ แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเงินทั้งก้อนถูกโอนถึงผู้ประสบภัยแล้ว

คณะกรรมการกองทุนมีมตินี้ในการประชุมพิเศษเมื่อ 22 ตุลาคม 2569 โดยทดลองช่องทางพิเศษที่เรียกว่า Barbados Implementation Modalities (BIM) ให้เนปาลยื่นคำขอรับทุนนอกช่วงเวลาปกติ แทนที่จะรอรอบเปิดรับทั่วไป มตินี้จึงช่วยให้การพิจารณาเริ่มได้เร็วขึ้น แต่เงินยังต้องผ่านขั้นตอนคำขอและการจัดสรรตามเงื่อนไขของกองทุน

จุดที่ควรอ่านให้ชัดคือถ้อยคำจากกองทุน: คณะกรรมการ “กันวงเงินไว้ชั่วคราว” จากวงเงินที่มีอำนาจผูกพัน ไม่ได้ประกาศวันจ่ายเงินหรือบอกว่าเงินสดถูกส่งถึงรัฐบาลแล้ว AP รายงานมตินี้ในฐานะเงินช่วยเหลือก้อนแรกของกองทุน แต่ประกาศทางการของ FRLD ยังใช้คำว่า provisionally set aside จึงควรแยกสามช่วงให้ตรงกัน ได้แก่ กันวงเงิน ยื่นและพิจารณาคำขอ แล้วจึงเบิกจ่าย

ยอดนี้ยังเล็กเมื่อเทียบกับงบฟื้นฟูและก่อสร้างใหม่ที่รัฐบาลเนปาลประเมินไว้ราว 4.7 พันล้านดอลลาร์ Associated Press รายงานตัวเลขนี้ หากเทียบวงเงิน 21.6 ล้านดอลลาร์กับยอดดังกล่าว จะอยู่ที่ประมาณ 0.46% หรือไม่ถึงครึ่งเปอร์เซ็นต์เท่านั้น ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าเงินก้อนดังกล่าวไร้ความหมาย แต่ช่วยให้เห็นว่ามันเป็นเพียงส่วนหนึ่งของงานฟื้นฟู

ตัวเลขที่เกี่ยวข้องมีสามชุด ซึ่งไม่ควรนำมาปนกัน

• 4.7 พันล้านดอลลาร์ คือความต้องการฟื้นฟูและก่อสร้างใหม่ตามที่รัฐบาลเนปาลประเมิน

• 21.6 ล้านดอลลาร์ คือวงเงินที่กองทุน FRLD กันไว้ให้เนปาลเป็นการชั่วคราว ส่วน AP รายงานตัวเลขโดยประมาณที่ 20 ล้านดอลลาร์

• ราว 102 ล้านดอลลาร์ คือเงินจากผู้บริจาคทั้งในและต่างประเทศที่รัฐบาลเนปาลแจ้งว่าได้รับแล้ว ณ สิ้นเดือนกันยายน เป็นยอดรวมอีกแหล่งหนึ่ง ไม่ใช่เงินจากกองทุน FRLD โดยตรง

กองทุนนี้เองก็มีคำขอจากประเทศกำลังพัฒนาจำนวนมาก AP ระบุว่ามีคำขอ 176 รายการ รวมราว 2.8 พันล้านดอลลาร์ ขณะที่ประเทศผู้บริจาคให้คำมั่นไว้มากกว่า 820 ล้านดอลลาร์ การกันวงเงินให้เนปาลจึงถูกจับตาทั้งในฐานะการตอบสนองต่อภัยพิบัติครั้งใหญ่ และบททดสอบว่ากองทุนจะเปลี่ยนมติให้เป็นความช่วยเหลือที่มาถึงพื้นที่ได้เร็วแค่ไหน

ขั้นต่อไปที่น่าติดตามคือเนปาลยื่นคำขอเมื่อไร กองทุนอนุมัติรายละเอียดและกำหนดเวลาอย่างไร และเงินถูกเบิกจ่ายไปใช้กับงานฟื้นฟูส่วนไหนบ้าง ถ้าตามข่าวนี้ ควรแยก “ประกาศกันวงเงิน” ออกจาก “เงินถึงมือผู้ประสบภัย” ไว้ก่อน เพราะสองอย่างนี้ยังเป็นคนละขั้นตอน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th