ฮือฮา ! พบซากเรือโบราณอายุ 4,700 ปี ใต้ทะเลตุรกี พร้อมไหกว่า 30 ใบ อาจเก่าแก่ที่สุดในโลก

นักโบราณคดีค้นพบซากเรือโบราณนอกชายฝั่งเกาะเคโควา ประเทศตุรกี โดยประเมินว่ามีอายุประมาณ 4,400–4,700 ปีหรือย้อนกลับไปถึงยุคสำริดตอนต้น การค้นพบครั้งนี้อาจเป็นหนึ่งในซากเรืออับปางที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยมีการค้นพบ พร้อมหลักฐานสำคัญที่ช่วยไขปริศนาการเดินเรือ  และการค้าข้ามทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเมื่อหลายพันปีก่อน

▪️พบซากเรือใต้น้ำลึก 30 เมตร ใกล้เกาะเคโควา

รายงานข่าวต่างประเทศเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569 เปิดเผยว่า ทีมโบราณคดีพบซากเรือบริเวณนอกชายฝั่งเกาะเคโควา (Kekova Island) ในจังหวัดอันตัลยา ทางตอนใต้ของประเทศตุรกี โดยจุดที่พบอยู่ใต้ทะเลลึกประมาณ 30 เมตร

การสำรวจ และขุดค้นใต้น้ำดำเนินการโดยทีมนักวิจัยที่มีศาสตราจารย์ฮาคาน โอนิซ (Hakan Öniz) จากมหาวิทยาลัย Akdeniz เป็นผู้นำ ร่วมกับหน่วยงานด้านโบราณคดีของตุรกี

แม้โครงสร้างไม้ของเรือจะไม่หลงเหลืออยู่แล้ว แต่สิ่งของที่เคยอยู่บนเรือยังคงกระจัดกระจายอยู่บนพื้นทะเล ทำให้นักโบราณคดีสามารถศึกษาร่องรอยของเรือ และสินค้าที่บรรทุกมาได้

▪️ไหโบราณกว่า 30 ใบ และสมอหิน 3 ตัว บอกอะไรเราได้บ้าง ?

สิ่งที่ทำให้การค้นพบครั้งนี้น่าตื่นเต้นคือ การพบภาชนะเซรามิกโบราณสำหรับเก็บหรือขนส่งสินค้า ซึ่งเรียกว่า “แอมโฟรา” (Amphora) มากกว่า 30 ใบ รวมถึงสมอเรือหินขนาดใหญ่ 3 ตัว

นักโบราณคดีประเมินว่าเรือลำนี้อาจมีความยาวประมาณ 10 เมตร และทำหน้าที่เป็นเรือสินค้าในยุคโบราณ

ภาชนะที่พบมีลักษณะเฉพาะ ได้แก่ หูจับสองข้าง สันนูนบริเวณลำตัว และฐานแบน รูปแบบดังกล่าวมีความคล้ายคลึงกับภาชนะที่เคยค้นพบในแหล่งโบราณคดีของอียิปต์ และภูมิภาคตะวันออกกลาง เนื่องจากโครงสร้างไม้ของเรือไม่หลงเหลือให้นำไปตรวจหาอายุโดยตรง นักวิจัยจึงอาศัยการเปรียบเทียบรูปทรง และลักษณะการตกแต่งของภาชนะกับหลักฐานทางโบราณคดีจากแหล่งอื่น เพื่อประเมินว่าเรืออาจมีอายุประมาณ 4,400–4,700 ปี

▪️อาจเป็นเรือร่วมยุคสร้างมหาพีระมิดแห่งกีซา

หากการประเมินอายุถูกต้อง ซากเรือลำนี้จะมีอายุอยู่ในช่วงยุคสำริดตอนต้น ซึ่งเป็นช่วงเวลาใกล้เคียงกับยุคที่มีการสร้างมหาพีระมิดแห่งกีซาในอียิปต์

ความสำคัญของการค้นพบจึงไม่ได้อยู่ที่อายุของเรือเพียงอย่างเดียว แต่ยังสะท้อนให้เห็นว่า มนุษย์ในยุคนั้นอาจมีความรู้ด้านการเดินเรือ และเครือข่ายการค้าทางทะเลที่ก้าวหน้ากว่าที่หลายคนจินตนาการ

อย่างไรก็ตาม คำว่า “เก่าแก่ที่สุดในโลก” ควรเข้าใจในความหมายของซากเรือที่มีการค้นพบ และได้รับการประเมินอายุจากหลักฐานในปัจจุบัน ไม่ได้หมายความว่าเป็นเรือลำแรกที่มนุษย์เคยสร้างหรือใช้เดินทางในประวัติศาสตร์

▪️เรือกำลังเดินทางไปไหน ก่อนจะจมลงใต้ทะเล ?

จากการวิเคราะห์เนื้อดินของภาชนะ นักวิจัยเสนอว่าไหบางส่วนอาจผลิตขึ้นในบริเวณหุบเขาจอร์แดน ซึ่งอยู่ในภูมิภาคเลแวนต์ทางตะวันออกของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

ทีมวิจัยตั้งข้อสันนิษฐานว่า เรืออาจออกเดินทางจากเมืองท่าบริเวณชายฝั่งเลแวนต์ มุ่งหน้าไปยังเมืองทรอยในดินแดนที่ปัจจุบันคือประเทศตุรกีหรือเกาะครีตของกรีซ แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันจุดหมายปลายทางที่แน่นอน

▪️สาเหตุที่ทำให้เรืออับปางยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจน

บริเวณเกาะเคโควาเป็นพื้นที่ชายฝั่งที่มีลักษณะทางทะเลซับซ้อน แต่ยังไม่อาจสรุปได้ว่ากระแสน้ำ คลื่นลมหรือเหตุการณ์ใดเป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้เรือลำนี้จมลง

▪️ไหบางใบยังมีคราบตกค้าง ปริศนาสำคัญที่รอคำตอบ

อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจคือ ภาชนะบางใบยังมีคราบตกค้างอยู่ภายใน นักวิจัยกำลังศึกษาว่าสารเหล่านั้นอาจเป็นอะไร โดยมีข้อสันนิษฐานว่าอาจเกี่ยวข้องกับน้ำมันมะกอก ไวน์หรือยางไม้

หากตรวจสอบองค์ประกอบของสารตกค้างได้ชัดเจน ก็อาจช่วยให้เข้าใจมากขึ้นว่าเรือลำนี้ขนส่งสินค้าอะไร และผู้คนในยุคนั้นใช้ภาชนะเหล่านี้อย่างไร

นอกจากนี้ ยังมีภาชนะใบหนึ่งที่มีร่องรอย และรูเปิดเป็นเอกลักษณ์ ทำให้นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่าอาจเกี่ยวข้องกับการผลิตเนยหรือชีส แต่สมมติฐานนี้ยังต้องอาศัยการศึกษาเพิ่มเติม

หลักฐานเหล่านี้จึงไม่ได้บอกเพียงเรื่องการค้าขายเท่านั้น แต่อาจช่วยให้เราเข้าใจชีวิตประจำวัน และวิถีการเดินทางทางทะเลของผู้คนเมื่อหลายพันปีก่อนได้อีกด้วย

▪️เตรียมนำโบราณวัตถุจัดแสดงในตุรกี

ทางการตุรกีระบุว่า โบราณวัตถุที่กู้ขึ้นมาจากแหล่งค้นพบจะได้รับการอนุรักษ์ และเตรียมนำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์โบราณคดีใต้น้ำแห่งใหม่ในเมืองอันตัลยา ตามแผนที่มีการเปิดเผยต่อสาธารณะ

การค้นพบครั้งนี้จึงนับเป็นอีกหนึ่งหลักฐานสำคัญของประวัติศาสตร์การเดินเรือในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และอาจช่วยให้นักโบราณคดีเข้าใจเครือข่ายการค้าระหว่างดินแดนต่างๆในยุคสำริดตอนต้นได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

 • เกร็ดน่ารู้ •

ซากเรือโบราณไม่ได้จำเป็นต้องมีโครงสร้างไม้หลงเหลืออยู่ครบถ้วน นักโบราณคดีสามารถใช้สิ่งของที่พบร่วมกับซากเรือ เช่น ภาชนะ เครื่องมือ สมอเรือ  และหลักฐานทางธรณีวิทยา มาช่วยประเมินอายุ และศึกษาประวัติศาสตร์ของเรือได้