แฮกเกอร์เปลี่ยนตู้เย็นเป็นเตาอบ! ซูเปอร์มาร์เก็ตฝรั่งเศสเสียหายหลายสิบล้านยูโร

เกิดเหตุโจมตีทางไซเบอร์ครั้งใหญ่ในฝรั่งเศส เมื่อแฮกเกอร์มุ่งเป้าไปที่ระบบทำความเย็นและแช่แข็งของซูเปอร์มาร์เก็ตหลายร้อยแห่ง ก่อนควบคุมอุณหภูมิจากระยะไกล ทำให้ตู้เย็นที่ควรรักษาความเย็นกลับมีอุณหภูมิพุ่งสูงถึง 50 องศาเซลเซียส ราวกับกลายเป็น "เตาอบ" ส่งผลให้อาหารจำนวนมากเสียหาย และมีรายงานเหตุไฟไหม้ตามมา

การโจมตีเกิดขึ้นในคืนวันที่ 11 ต่อเนื่องถึงวันที่ 12 ตุลาคม 2569 โดยบางร้านได้รับผลกระทบนานถึง 6 ชั่วโมง สินค้าประเภทเนื้อสัตว์ อาหารแช่แข็ง และไอศกรีมต้องถูกนำไปทิ้งเพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของอาหาร ขณะที่ผู้ประกอบการประเมินว่าอุตสาหกรรมค้าปลีกฝรั่งเศสอาจสูญเสียเงินหลายสิบล้านยูโรภายในวันเดียว

สำนักข่าว Reuters รายงานเมื่อวันที่ 12 ตุลาคมว่า สำนักงานอัยการกรุงปารีสยืนยันว่าระบบทำความเย็นที่เชื่อมต่อเครือข่ายของร้านค้าปลีกอาหารรายใหญ่หลายแห่งทั่วฝรั่งเศสถูกโจมตีทางไซเบอร์เป็นวงกว้าง โดยมีรายงานความเสียหายทั้งอาหารเน่าเสียและเหตุไฟไหม้

นายกรัฐมนตรี เซบาสเตียน เลอคอร์นู (Sébastien Lecornu) ได้สั่งการให้สำนักงานความมั่นคงปลอดภัยระบบสารสนเทศแห่งชาติฝรั่งเศส (ANSSI) เข้าตรวจสอบ พร้อมประสานงานกับประเทศอื่น ๆ ในยุโรป เพื่อประเมินว่าการโจมตีครั้งนี้ขยายวงกว้างไปยังประเทศใดบ้าง

ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายเครือถูกโจมตี ตู้แช่ร้อนถึง 50 องศา

เครือซูเปอร์มาร์เก็ต Carrefour ของฝรั่งเศสระบุว่ามีร้านค้าได้รับผลกระทบ 80 แห่ง ขณะที่ Monoprix รายงานว่ามีร้านค้าได้รับผลกระทบราว 5% จากจำนวนประมาณ 490 สาขาทั่วประเทศ

ส่วนกลุ่มบริษัท Les Mousquetaires เจ้าของเครือซูเปอร์มาร์เก็ต Intermarché ได้รับผลกระทบอย่างหนัก โดยมีร้านค้าประมาณ 150 แห่งถูกโจมตี แฮกเกอร์สามารถทำให้อุณหภูมิของระบบทำความเย็นเพิ่มขึ้นถึง 50 องศาเซลเซียส เป็นเวลานานถึง 6 ชั่วโมง

เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้บริโภคได้รับอันตรายจากอาหารที่อาจเน่าเสีย บริษัทจึงตัดสินใจทิ้งผลิตภัณฑ์ทั้งหมดที่ได้รับผลกระทบ แม้สินค้าบางส่วนอาจยังดูปกติจากภายนอกก็ตาม

นาย เธียร์รี โคติยาร์ด (Thierry Cotillard) ผู้บริหารของกลุ่ม Les Mousquetaires ระบุว่าเหตุการณ์นี้เป็นการโจมตีที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน พร้อมประเมินว่าความเสียหายของอุตสาหกรรมค้าปลีกฝรั่งเศสโดยรวมอาจสูงถึงหลายสิบล้านยูโรภายในวันเดียว อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นการประเมินเบื้องต้น ไม่ใช่มูลค่าความเสียหายที่ตรวจสอบสรุปแล้ว

ทำไมแฮกเกอร์จึงควบคุมตู้เย็นจากระยะไกลได้?

สาเหตุที่การโจมตีครั้งนี้ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างเกี่ยวข้องกับระบบทำความเย็นอัจฉริยะที่ใช้ในซูเปอร์มาร์เก็ตสมัยใหม่

ซูเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่หลายแห่งใช้ระบบควบคุมส่วนกลางในการจัดการตู้เย็นและตู้แช่แข็งทั้งหมดภายในร้าน โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายบำรุงรักษาสามารถตรวจสอบและปรับการทำงานของอุปกรณ์จากระยะไกลผ่านระบบเครือข่ายได้

ระบบลักษณะนี้ช่วยให้ดูแลอุณหภูมิได้สะดวก แต่หากซอฟต์แวร์มีช่องโหว่หรือมีการเปิดช่องทางเข้าถึงโดยไม่มีมาตรการป้องกันที่เพียงพอ ก็อาจกลายเป็นจุดอ่อนให้ผู้ไม่หวังดีเข้าควบคุมอุปกรณ์ได้

สิ่งสำคัญคือ การที่ตู้แช่มีอุณหภูมิสูงถึง 50 องศาเซลเซียส ไม่ได้หมายความว่าตู้เย็นทุกเครื่องสร้างความร้อนเหมือนเตาอบโดยตรง แต่หมายถึงระบบควบคุมถูกแทรกแซงจนไม่สามารถรักษาอุณหภูมิตามปกติได้ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการสั่งงานวงจรละลายน้ำแข็งของอุปกรณ์

เมื่ออุณหภูมิไม่อยู่ในระดับที่เหมาะสม แม้เพียงไม่กี่ชั่วโมง อาหารสดและอาหารแช่แข็งก็อาจสูญเสียความปลอดภัยสำหรับการบริโภค โดยเฉพาะเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์ที่ต้องเก็บรักษาภายใต้อุณหภูมิควบคุมอย่างต่อเนื่อง

พบปัญหาระบบควบคุม Danfoss เคยมีการเปิดเผยช่องโหว่

จากการตรวจสอบเบื้องต้น พบว่าระบบทำความเย็นที่ได้รับผลกระทบเกี่ยวข้องกับซอฟต์แวร์ควบคุมอุปกรณ์ของ Danfoss บริษัทผู้ผลิตเทคโนโลยีจากประเทศเดนมาร์ก

Danfoss ระบุว่าอุปกรณ์บางส่วนที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นี้ใช้เฟิร์มแวร์รุ่นเก่า และบริษัทได้แนะนำให้ลูกค้าอัปเดตซอฟต์แวร์เพื่อแก้ไขปัญหาด้านความปลอดภัยมาอย่างต่อเนื่อง

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2569 ทีมวิจัยด้านความปลอดภัยไซเบอร์ Claroty Team82 ได้เผยแพร่ผลการศึกษาช่องโหว่ในระบบควบคุมเครื่องทำความเย็นรุ่น Danfoss AK-SM 800A

งานวิจัยพบช่องโหว่หลายรายการ รวมถึงปัญหาที่อาจเปิดทางให้ผู้โจมตีข้ามขั้นตอนการตรวจสอบสิทธิ์ หรือรันคำสั่งที่เป็นอันตรายบนอุปกรณ์ภายใต้เงื่อนไขบางประการ โดย Danfoss ได้ออกเฟิร์มแวร์เวอร์ชัน R4.3.1 เพื่อแก้ไขช่องโหว่ที่เกี่ยวข้องแล้ว

อย่างไรก็ตาม การพบช่องโหว่ในอุปกรณ์รุ่นนี้ไม่ได้ยืนยันโดยอัตโนมัติว่าแฮกเกอร์ใช้ช่องโหว่รายการใดในการโจมตีครั้งล่าสุด ซึ่งยังต้องรอผลการสอบสวนเพิ่มเติม

ไม่ใช่แค่ฝรั่งเศส หลายประเทศยุโรปอาจได้รับผลกระทบ

การโจมตีระลอกนี้อาจไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในฝรั่งเศสเท่านั้น

เฟลิกซ์ เอเม (Félix Aimé) ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์จาก Sekoia ระบุว่า มีรายงานผลกระทบในประเทศอื่น ได้แก่ สเปน โปรตุเกส โปแลนด์ เยอรมนี และเบลเยียม สะท้อนให้เห็นว่าภัยคุกคามต่อระบบทำความเย็นที่เชื่อมต่อเครือข่ายอาจมีลักษณะข้ามพรมแดน

อย่างไรก็ตาม ขอบเขตความเสียหายในแต่ละประเทศและความเชื่อมโยงระหว่างเหตุการณ์ยังต้องได้รับการตรวจสอบอย่างละเอียด

ขณะเดียวกัน สมาคมผู้ค้าปลีกของฝรั่งเศสได้เรียกร้องให้ Danfoss ชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ส่วนซูเปอร์มาร์เก็ตต่าง ๆ กำลังเร่งตรวจสอบอุปกรณ์ทำความเย็น ประเมินความปลอดภัยของอาหาร และทยอยกลับมาเปิดให้บริการตามปกติ

เหตุการณ์ครั้งนี้ยังสะท้อนให้เห็นว่า ภัยคุกคามทางไซเบอร์ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการขโมยข้อมูลส่วนบุคคลหรือการทำให้เว็บไซต์ใช้งานไม่ได้อีกต่อไป เพราะเมื่ออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเก็บรักษาอาหารพึ่งพาระบบเครือข่ายมากขึ้น การโจมตีเพียงครั้งเดียวก็อาจกระทบทั้งความปลอดภัยของผู้บริโภค สินค้าคงคลัง และการดำเนินธุรกิจได้โดยตรง

สำหรับผู้ประกอบการที่ใช้ระบบทำความเย็นอัจฉริยะ การอัปเดตเฟิร์มแวร์ จำกัดการเข้าถึงระบบควบคุมจากภายนอก และมีระบบแจ้งเตือนอุณหภูมิผิดปกติที่ทำงานได้อย่างเป็นอิสระ จึงเป็นมาตรการสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงจากเหตุการณ์ลักษณะนี้