รัฐบาลบังกลาเทศประกาศเปิดตัวโครงการวางแผนครอบครัวทั่วประเทศในวันที่ 1 ธันวาคม โดยจัดส่งยาคุมกำเนิดและข้อมูลที่เกี่ยวข้องไปยังบ้านเรือนของประชาชน

รัฐบาลบังกลาเทศจะเปิดตัวโครงการรณรงค์วางแผนครอบครัวทั่วประเทศเป็นเวลาหนึ่งปีในวันที่ 1 ธันวาคมนี้ นอกจากการเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านการคุมกำเนิดและการให้ความรู้เกี่ยวกับการเจริญพันธุ์แล้ว โครงการนี้ยังจะส่งมอบผลิตภัณฑ์
คุมกำเนิด การให้คำปรึกษา และบริการที่เกี่ยวข้องโดยตรงถึงบ้านประชาชน โดยหวังว่าจะสามารถพลิกกลับแนวโน้มอัตราการเกิดที่เพิ่มสูงขึ้นและการใช้ยาคุมกำเนิดที่ลดลง โครงการนี้คาดว่าจะดำเนินไปจนถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน 2027 และอาจเปิดตัวโดยนายกรัฐมนตรี ตาริก ราห์มาน

จากรายงานของ India Today และ Business Standard ของบังกลาเทศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขของบังกลาเทศ นายซาร์ดาร์ ซาคาวัต ฮอสเซน กล่าวในการแถลงข่าวเมื่อวันที่ 7 ว่า จะมีการรณรงค์โดยใช้สโลแกน "มีบุตรไม่เกินสองคน คนเดียวดีกว่า" โดยเริ่มจากระดับรากหญ้าและการให้ความรู้ในโรงเรียน และใช้เพลงพื้นบ้าน กิจกรรมกีฬา และวิธีการรณรงค์อื่นๆ เพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าใจถึงความสำคัญของการวางแผนครอบครัว

รัฐบาลจะไม่เพียงมุ่งเน้นการรณรงค์เท่านั้น แต่ยังจะจัดหาผลิตภัณฑ์คุมกำเนิดและบริการที่จำเป็นต่างๆ รวมถึงยาคุมกำเนิด ถุงยางอนามัย อุปกรณ์คุมกำเนิดในมดลูก ยาคุมกำเนิดแบบฉีด และอุปกรณ์คุมกำเนิดแบบฝัง เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงทรัพยากรใกล้บ้านและรับคำปรึกษาเกี่ยวกับการวางแผนครอบครัวได้

บังกลาเทศเคยเป็นประเทศที่มีความสำเร็จด้านการวางแผนครอบครัวอย่างโดดเด่น โดยจำนวนเฉลี่ยของเด็กที่เกิดจากผู้หญิงลดลงจาก 6.3 คนในปี 1975 เหลือ 2.3 คนในปี 2012 อย่างไรก็ตาม การสำรวจแบบกลุ่มตัวชี้วัดหลายด้านปี 2025 ของกรมสถิติบังกลาเทศแสดงให้เห็นว่า อัตราการเจริญพันธุ์รวมได้เพิ่มขึ้นเป็น 2.4 ในขณะที่อัตราการเข้าถึงการคุมกำเนิดลดลงจาก 62.7% เหลือ 58.2% ซึ่งบ่งชี้ว่าความพยายามในการวางแผนครอบครัวได้ชะลอตัวลงอย่างชัดเจนในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

เมื่อปีที่แล้ว กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติได้ชี้ให้เห็นว่า การใช้ยาคุมกำเนิดสมัยใหม่ในบังกลาเทศเพิ่มขึ้นอย่างมากจาก 8% ในทศวรรษ 1970 เป็น 64% แต่ความคืบหน้ากลับหยุดชะงักลงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยยังมีผู้หญิงประมาณ 5 ล้านคนที่ยังไม่ได้รับการตอบสนองความต้องการด้านการคุมกำเนิด

เจ้าหน้าที่จากหน่วยงานวางแผนครอบครัวระบุว่า การหยุดชะงักของการจัดหาอุปกรณ์คุมกำเนิดเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้การบริการอ่อนแอลง เนื่องจากความล้มเหลวในการอนุมัติโครงการด้านสุขภาพ ประชากร และโภชนาการระยะที่ 5 ประกอบกับการถอนตัวของรัฐบาลรักษาการออกจากโครงการ ทำให้การจัดซื้ออุปกรณ์คุมกำเนิดถูกระงับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2567 ส่งผลให้ปริมาณอุปกรณ์คุมกำเนิดขาดแคลนในหลายพื้นที่

เมื่อวันที่ 7 ตุลาคมที่ผ่านมา หลายตำบลในบังกลาเทศกำลังประสบปัญหาขาดแคลนอุปกรณ์คุมกำเนิด ถุงยางอนามัยซึ่งเป็นวิธีการคุมกำเนิดที่ใช้กันมากที่สุด ขาดแคลนใน 198 ตำบล ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทานขาดแคลนใน 354 ตำบล และอุปกรณ์คุมกำเนิดชนิดใส่ในมดลูก (IUD) ขาดแคลนใน 428 ตำบล หน่วยงานวางแผนครอบครัวของบังกลาเทศระบุว่า การจัดซื้อใกล้จะเสร็จสมบูรณ์แล้ว และคาดว่าจะเริ่มแจกจ่ายไปยังชุมชนระดับรากหญ้าและจุดบริการต่างๆ ในเดือนธันวาคม

อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ยอมรับว่าในช่วงสองปีที่ผ่านมา นอกจากการหยุดชะงักของการจัดหาผลิตภัณฑ์แล้ว การเข้าถึงและการให้บริการถึงบ้านก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน ทำให้ประชาชนต้องเรียนรู้ใหม่ว่าจะหาซื้อยาคุมกำเนิดได้จากที่ไหนและวิธีการใช้อย่างถูกต้อง หน่วยงานวางแผนครอบครัวชี้ว่า สตรีในชนบทบางส่วนไม่เต็มใจที่จะไปตลาดเพื่อซื้อยาคุมกำเนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสถานพยาบาลของรัฐไม่สามารถให้บริการได้ฟรีหรือในราคาที่เหมาะสม ทำให้พวกเธอมีแนวโน้มที่จะเลิกใช้ยาคุมกำเนิด การหยุดชะงักของความพยายามในการเข้าถึงประชาชนในช่วงการระบาดของโควิด-19 ประกอบกับการเพิ่มขึ้นของการแต่งงานในเด็ก ได้ทำให้ประสิทธิภาพของโครงการวางแผนครอบครัวอ่อนแอลงไปอีก

นอกจากปัญหาการขาดแคลนอุปกรณ์แล้ว การขาดแคลนกำลังคนในแนวหน้าก็เป็นอีกหนึ่งความท้าทายที่รัฐบาลกำลังเผชิญอยู่ ปัจจุบันจำนวนผู้ช่วยด้านสวัสดิการครอบครัวที่รับผิดชอบในการให้บริการถึงบ้านมีเพียง 37% ของความต้องการทั้งหมด ซึ่งคาดการณ์ว่าขาดแคลนอยู่ประมาณ 19,000 ถึง 20,000 คน เจ้าหน้าที่กล่าวว่าด้วยปัญหาการขาดแคลนกำลังคนเช่นนี้ ทำให้เจ้าหน้าที่บางคนต้องรับผิดชอบหลายครัวเรือนมากเกินไป จนทำให้ยากที่จะไปเยี่ยมเยียนครัวเรือนเดิมได้แม้แต่ครั้งเดียวทุกๆ สองเดือน

กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติประเมินว่า ทุกๆ ดอลลาร์ที่ลงทุนในด้านการวางแผนครอบครัว บังกลาเทศสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายด้านการดูแลสุขภาพและสังคมได้ 14 ดอลลาร์ ป้องกันการเสียชีวิตของมารดาได้ประมาณ 30% และลดการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ลงได้ถึงสองในสาม อย่างไรก็ตาม ความต้องการด้านการวางแผนครอบครัวในบังกลาเทศในปัจจุบันไม่เพียงแต่ไม่ได้รับการตอบสนอง แต่ยังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และประเทศยังห่างไกลจากเป้าหมายที่จะลดความต้องการดังกล่าวให้เหลือศูนย์ภายในปี 2030