“ต้นฉบับฟิล์มกระจก” อยู่ในไทย! รมว.วัฒนธรรมแจงปม Miss Universe Cambodia นำภาพประวัติศาสตร์ไปใช้ ย้ำเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก

“ต้นฉบับฟิล์มกระจก” อยู่ในไทย! วธ.แจงชัด ภาพประวัติศาสตร์ชุดหอพระสมุดวชิรญาณ เก็บรักษาที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ และขึ้นทะเบียนมรดกความทรงจำแห่งโลก

เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2569 นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม แถลงข่าวกรณีเวทีประกวด Miss Universe Cambodia นำภาพประวัติศาสตร์จากฟิล์มกระจกของไทยไปใช้ในการนำเสนอ โดยไม่ได้อ้างอิงแหล่งที่มาของภาพอย่างถูกต้อง
ประเด็นสำคัญที่กระทรวงวัฒนธรรมออกมาชี้แจง คือภาพที่กำลังเป็นข้อถกเถียงนั้น เป็นภาพจาก ฟิล์มกระจกและภาพต้นฉบับ ชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ซึ่งปัจจุบันอยู่ในความดูแลรักษาและจัดเก็บของ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
ข้อมูลจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติระบุว่า ฟิล์มกระจกชุดดังกล่าวเป็นเอกสารจดหมายเหตุสำคัญที่บันทึกภาพบุคคล สถานที่ และเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ไทย โดยมีทั้งภาพในพระราชสำนัก ข้าราชการ ประชาชน สถานที่สำคัญ ตลอดจนเหตุการณ์สำคัญในอดีต

ที่สำคัญ ฟิล์มกระจกและภาพต้นฉบับชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น “มรดกความทรงจำแห่งโลก” (Memory of the World) โดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNESCO เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2560

UNESCO ระบุว่า คลังฟิล์มกระจกและภาพต้นฉบับดังกล่าวมีคุณค่าต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ โดยเป็นคลังภาพที่บันทึกเรื่องราวของสังคมไทยในช่วงเวลาสำคัญ และต้นฉบับได้รับการสงวนรักษาไว้ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมโดยสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

สำหรับกรณีที่เกิดขึ้นบนเวที Miss Universe Cambodia กระทรวงวัฒนธรรมจึงออกมาเน้นย้ำถึงความสำคัญของการระบุแหล่งที่มาและบริบททางประวัติศาสตร์ของภาพให้ถูกต้อง โดยเฉพาะเมื่อภาพดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของมรดกเอกสารที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ

ข้อมูลที่เผยแพร่ในวันนี้จึงทำให้เห็นข้อเท็จจริงสำคัญอย่างหนึ่งว่า ต้นฉบับฟิล์มกระจกและภาพชุดดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงภาพเก่าในอดีต แต่เป็นมรดกเอกสารที่มีแหล่งจัดเก็บและที่มาชัดเจนในประเทศไทย
ขณะเดียวกัน กระทรวงวัฒนธรรมอยู่ระหว่างดำเนินการในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการนำภาพไปใช้ โดยจะมีการตรวจสอบข้อเท็จจริงและรายละเอียดของการใช้ภาพต่อไปตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง