“ซาบีดา” จี้เวทีมิสยูนิเวิร์สกัมพูชายุติใช้ภาพหญิงไทยโบราณ อ้างเป็นวัฒนธรรมกัมพูชา ชี้มีหลักฐานชัด เตรียมดำเนินการทางกฎหมาย

“ซาบีดา” จี้เวทีมิสยูนิเวิร์สกัมพูชายุติใช้ภาพหญิงไทยโบราณ อ้างเป็นวัฒนธรรมกัมพูชา ชี้มีหลักฐานชัด เตรียมดำเนินการทางกฎหมาย

กลายเป็นประเด็นที่ถูกจับตาในด้านวัฒนธรรมและการใช้ภาพประวัติศาสตร์ หลัง นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ออกมาเรียกร้องให้เวที Miss Universe Cambodia 2026 ยุติการนำเสนอ VTR ที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา หลังพบว่ามีการนำภาพถ่ายเก่าซึ่งมีแหล่งที่มาจากประเทศไทยไปใช้ประกอบการนำเสนอ โดยไม่มีการระบุแหล่งที่มาอย่างชัดเจน

กระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า ภาพดังกล่าวเป็น ภาพถ่ายสตรีชาวกำแพงเพชร ถ่ายขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2449 ในสมัยรัชกาลที่ 5 และเป็นส่วนหนึ่งของชุดภาพถ่ายประวัติศาสตร์ที่ได้รับการเก็บรักษาในประเทศไทย

ที่สำคัญ UNESCO ระบุว่า Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection ของไทย ได้รับการขึ้นทะเบียนใน Memory of the World International Register เมื่อปี 2017 โดยคอลเลกชันดังกล่าวครอบคลุมภาพถ่ายจากช่วง พ.ศ. 2398–2478 และมีความเกี่ยวข้องกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและเจ้านายสำคัญในประวัติศาสตร์ไทย

ประเด็นที่กระทรวงวัฒนธรรมตั้งข้อสังเกต คือภาพต้นฉบับมี ตรากรมศิลปากรประทับเป็นลายน้ำ แต่ภาพที่ถูกนำไปใช้ใน VTR ของเวทีประกวดมีการตัดส่วนดังกล่าวออก และไม่มีการอ้างอิงถึงแหล่งที่มาของภาพอย่างชัดเจน ตามที่กระทรวงวัฒนธรรมแถลง

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า การนำเสนอในลักษณะดังกล่าวไม่ควรเกิดขึ้น โดยเรียกร้องให้ผู้จัดเวทีประกวด ยุติการเผยแพร่ข้อมูลที่กระทรวงเห็นว่าเป็นการกล่าวอ้างหรือทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับที่มาของภาพและวัฒนธรรม พร้อมขอให้มีความระมัดระวังในการอ้างอิงข้อมูลทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

สำหรับภาพถ่ายประวัติศาสตร์นั้น ไม่ใช่เพียงภาพเก่าทั่วไป แต่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีการจัดเก็บและอนุรักษ์ไว้ในระบบมรดกเอกสารของไทย และคอลเลกชันภาพถ่ายกระจกของไทยได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติผ่านโครงการ Memory of the World ของ UNESCO แล้ว

ขณะเดียวกัน กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมดำเนินการในขั้นตอนต่อไป โดยมีรายงานว่ากระทรวงเตรียมทำหนังสือถึงผู้จัดเวทีประกวด และพิจารณาดำเนินการตามกฎหมาย หากยังมีการนำเสนอหรือเผยแพร่ข้อมูลในลักษณะเดิม

เรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงข้อถกเถียงเรื่องการแต่งกาย แต่ยังสะท้อนถึงความสำคัญของ การตรวจสอบแหล่งที่มา การให้เครดิต และการนำหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไปใช้ในเวทีสาธารณะระหว่างประเทศ โดยเฉพาะภาพถ่ายที่มีข้อมูลระบุที่มาและได้รับการเก็บรักษาอย่างเป็นทางการ

หลักฐานทางประวัติศาสตร์มีที่มา การนำไปใช้ก็ควรให้เครดิตและระบุข้อมูลอย่างถูกต้อง เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนต่อสาธารณชน