Phnom Penh Post ยกประวัติศาสตร์ขอมตอบโต้ข่าวภาพหญิง ร.5 แต่ปมสำคัญยังอยู่ที่หลักฐานของภาพ

Phnom Penh Post ยกประวัติศาสตร์ขอมตอบโต้ข่าวภาพหญิง ร.5 แต่ปมสำคัญยังอยู่ที่หลักฐานของภาพ

ประเด็นภาพหญิงในชุดโบราณที่ถูกนำไปใช้ประกอบเรื่องราวของกัมพูชา ยังมีความเคลื่อนไหวต่อเนื่อง ล่าสุดมีบทความความคิดเห็นจาก Phnom Penh Post ที่พาผู้อ่านย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์ของอาณาจักรขอม หลังมีรายงานจาก Khaosod English เกี่ยวกับที่มาของภาพดังกล่าว

บทความโดย Tesh Chanthorn เลือกเล่าผ่านเรื่องอายุของอารยธรรมเป็นหลัก โดยหยิบปี ค.ศ. 802 ซึ่งเกี่ยวข้องกับพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 มาเปรียบเทียบกับช่วงการก่อตั้งสุโขทัยและอยุธยา พร้อมพูดถึงฟูนัน เจนละ นครวัด ระบบจัดการน้ำ และความรุ่งเรืองของอาณาจักรขอมในอดีต

อ่านแล้วผมมองว่า จุดที่น่าสนใจไม่ได้อยู่ที่ว่าอาณาจักรไหนเกิดก่อนกัน แต่คือ ประเด็นต้นเรื่องเป็นเรื่องของ “ภาพ”

เพราะต่อให้อารยธรรมขอมมีประวัติศาสตร์ยาวนานเพียงใด ก็ไม่ได้ตอบโดยตรงว่าภาพหญิงที่กำลังเป็นประเด็นนั้นถ่ายที่ไหน เป็นใคร หรือมีต้นฉบับมาจากแหล่งใด

ตรงนี้จึงต้องแยกกันให้ชัด ระหว่าง ประวัติศาสตร์ของอาณาจักร กับ หลักฐานประจำภาพ

ฝั่งไทยมีข้อมูลจากกรมศิลปากรเกี่ยวกับฟิล์มกระจกชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ซึ่งเป็นภาพถ่ายต้นฉบับทางประวัติศาสตร์ และยูเนสโกขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกในปี 2560 โดยกรมศิลปากรระบุว่าภาพชุดดังกล่าวสะท้อนวิถีชีวิต ผู้คน สถานที่ และเหตุการณ์สำคัญในสยามช่วงอดีต

ดังนั้น สิ่งที่ผมอยากดูต่อมากกว่าการถกกันเรื่อง “ใครเก่ากว่าใคร” คือ หลักฐานของภาพใบที่เป็นประเด็น

ถ้ามีข้อมูลต้นฉบับ เลขทะเบียนภาพ คำบรรยายเดิม สถานที่จัดเก็บ หรือเอกสารจากหอจดหมายเหตุ สิ่งเหล่านี้จะช่วยตอบคำถามได้ตรงกว่าอายุของอาณาจักรหลายร้อยปี

ส่วนบทความของ Phnom Penh Post ครั้งนี้ แม้จะให้มุมมองด้านประวัติศาสตร์ขอมค่อนข้างมาก แต่จากเนื้อหาที่เผยแพร่ ยังไม่ได้เห็นหลักฐานใหม่ในลักษณะดังกล่าวมาหักล้างหรือยืนยันที่มาของภาพโดยตรง

สำหรับผม เรื่องนี้จึงยังน่าติดตามตรง “หลักฐานของภาพจะว่าอย่างไร” มากกว่าจะปล่อยให้กลายเป็นการถกเถียงว่าอารยธรรมของฝ่ายไหนเก่าแก่กว่ากัน