ตามรอยทวารวดีในร้อยเอ็ด จากเมืองโบราณถึงใบเสมาหิน
วัฒนธรรมทวารวดีในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือภาคอีสาน เป็นร่องรอยอารยธรรมโบราณในช่วงประมาณพุทธศตวรรษที่ 11–16 มีลักษณะเด่นจากการผสมผสานระหว่างประเพณีท้องถิ่นดั้งเดิมกับอิทธิพลทางศาสนาและศิลปกรรมจากภายนอก
จังหวัดร้อยเอ็ดเป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่พบหลักฐานเกี่ยวเนื่องกับวัฒนธรรมทวารวดี ทั้งร่องรอยเมืองโบราณ คูน้ำ คันดิน ใบเสมาหิน พระพุทธรูป และศาสนสถานซึ่งได้รับการดัดแปลงในยุคต่อมา
ลักษณะสำคัญของทวารวดีอีสาน
ใบเสมาหิน เป็นหลักฐานโดดเด่นที่พบในหลายพื้นที่ของภาคอีสาน โดยมีการปักใบเสมาหินทรายรอบศาสนสถานหรือพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ รูปแบบดังกล่าวอาจมีความเชื่อมโยงกับประเพณีการปักหินตั้งที่มีมาก่อนหน้านั้น
การใช้วัสดุท้องถิ่น งานศิลปกรรม พระพุทธรูป และใบเสมาหลายแห่งสร้างจากหินทรายที่หาได้ในพื้นที่ ทำให้งานศิลปะทวารวดีในอีสานมีลักษณะแตกต่างจากโบราณวัตถุที่พบในภาคกลาง
การอยู่ร่วมกันของวัฒนธรรม แหล่งโบราณคดีบางแห่งมีหลักฐานจากหลายยุคสมัยซ้อนทับกัน ตั้งแต่วัฒนธรรมทวารวดี วัฒนธรรมขอมโบราณ จนถึงวัฒนธรรมอีสานล้านช้าง จึงควรพิจารณาอายุและรูปแบบของโบราณสถานแต่ละส่วนแยกจากกัน
ร่องรอยทวารวดีในจังหวัดร้อยเอ็ด
ร้อยเอ็ดมีชุมชนโบราณที่ประกอบด้วยคูน้ำและคันดินล้อมรอบ ซึ่งนอกจากใช้กำหนดขอบเขตชุมชนแล้ว ยังเกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค และการดำรงชีวิตของผู้คน
หลักฐานด้านศาสนาที่พบในพื้นที่สะท้อนการรับอิทธิพลของพระพุทธศาสนาและศิลปกรรมจากอินเดีย ก่อนจะนำมาปรับให้เข้ากับวัสดุ ความเชื่อ และฝีมือช่างในท้องถิ่น
ตัวอย่างโบราณสถานและโบราณวัตถุที่ต้นฉบับรวบรวมไว้ ได้แก่
-
เจดีย์เมืองหงส์ บ้านเมืองหงส์ อำเภอจตุรพักตรพิมาน เป็นโบราณสถานที่ได้รับการเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมทวารวดีในพื้นที่
-
พระพิมพ์นาคปรกปางสมาธิ หรือปรกเมืองไพร ศิลปะทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 15–16 ได้จากบ้านเมืองไพร อำเภอเสลภูมิ สะท้อนคติความเชื่อทางพระพุทธศาสนาในช่วงเวลาดังกล่าว
-
กำแพงเมืองและคูเมืองสาเกตนคร เป็นร่องรอยของชุมชนโบราณในเขตจังหวัดร้อยเอ็ด
-
พระธาตุยาคู วัดเหนือ อำเภอเมืองร้อยเอ็ด มีส่วนก่อสร้างเก่าที่ได้รับการเชื่อมโยงกับสมัยทวารวดี ก่อนถูกดัดแปลงเป็นพระธาตุตามรูปแบบศิลปะอีสานล้านช้างในเวลาต่อมา บริเวณวัดยังพบใบเสมาที่ระบุว่าเป็นศิลปะทวารวดีด้วย
-
กู่วัดธาตุพันขัน ตำบลจำปาขัน อำเภอสุวรรณภูมิ ตั้งอยู่ภายในบริเวณเมืองโบราณจำปาขัน ตัวโบราณสถานผ่านการดัดแปลงหลายยุค ตั้งแต่วัฒนธรรมขอมจนถึงอีสานล้านช้าง
-
พระพุทธรูปยืนปางแสดงธรรมสองพระหัตถ์ ศิลปะทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 14–15 พบในเขตอำเภอเมืองร้อยเอ็ด ปัจจุบันจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ร้อยเอ็ด โดยมีประวัติระบุว่านายวีระ วุฒิจำนงค์เป็นผู้มอบให้
-
เศียรพระพุทธรูปหินทราย ศิลปะทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 14–15 ได้จากแหล่งโบราณคดีบ้านดงสิงห์ อำเภอจังหาร
-
ใบเสมาวัดมิ่งเมือง อำเภอเสลภูมิ เป็นอีกตัวอย่างของใบเสมาที่ได้รับการระบุว่าอยู่ในกลุ่มศิลปะทวารวดี
-
พระธาตุน้ำคำ วัดป่าพรหมประทาน ตำบลโนนชัยศรี อำเภอโพนทอง มีส่วนก่ออิฐเก่าที่ได้รับการเชื่อมโยงกับสมัยทวารวดี และได้รับการดัดแปลงตามรูปแบบพระธาตุในวัฒนธรรมอีสานล้านช้าง
นอกจากนี้ พื้นที่ ทุ่งกุลาร้องไห้ ยังมีหลักฐานกิจกรรมของชุมชนโบราณก่อนสมัยทวารวดี โดยเฉพาะการผลิตโลหะ ซึ่งช่วยให้เห็นพัฒนาการของชุมชนในพื้นที่ร้อยเอ็ดและบริเวณใกล้เคียงได้ชัดเจนขึ้น
หลักฐานเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า วัฒนธรรมทวารวดีในร้อยเอ็ดไม่ได้ปรากฏอยู่ในรูปของโบราณสถานขนาดใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่กระจายอยู่ตามเมืองโบราณ วัด ชุมชน และโบราณวัตถุหลายประเภท บางแห่งยังผ่านการใช้งานและดัดแปลงในหลายสมัย จึงเป็นมรดกที่สะท้อนความต่อเนื่องของผู้คนและวัฒนธรรมในพื้นที่ได้เป็นอย่างดี
อ้างอิง: https://www.facebook.com/profile.php?id=100057530504579
https://www.google.com/search?q=ทวารวดี สาเกตนคร ร้อยเอ็ด&sca_esv=a3692ea1bb4078b3&rlz=1C1GCEA_enTH1222TH1222&biw=1304&bih=681&sxsrf=APpeQns--oXqwGabu8pisFMT-DEmyMNN0Q:1789108594640&ei=cqGjaszTJtiVseMPoLqn0QI&ved=2ahUKEwjM1P3x9OWWAxXYSmwGHSDdKSoQ4dUDegQIBhAM&uact=5&oq=ทวารวดี สาเกตนคร ร้อยเอ็ด&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiR-C4l-C4p-C4suC4o-C4p-C4lOC4tSDguKrguLLguYDguIHguJXguJnguITguKMg4Lij4LmJ4Lit4Lii4LmA4Lit4LmH4LiUSK4KUKwFWKwFcAF4AZABAJgBY6ABY6oBATG4AQPIAQD4AQGYAgGgAg7CAgoQABhHGNYEGLADmAMAiAYBkAYIkgcBMaAHX7IHALgHAMI
ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอน
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
หวยล็อต งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 3-4-8 พร้อมตารางทีเด็ด เลขน่าสนใจรับงวดต้นเดือน
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69
แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
สิทธิผู้ซื้อออนไลน์เมื่อได้รับสินค้าไม่ตรงปก
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
'โดเกซา' ท่าทางการกล่าวคำขอโทษอย่างสุดซึ้งของชาวญี่ปุ่น
สารหนูและแคดเมียมจากน้ำและดินเข้าสู่อาหารได้อย่างไร
ระบบ Pool Gas เกี่ยวข้องกับค่าไฟบ้านอย่างไร
ข้อจำกัดส่งออกชิปและภาษีการค้ากระทบคนไทยอย่างไร
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69
สารหนูและแคดเมียมจากน้ำและดินเข้าสู่อาหารได้อย่างไร












