Meta ยอมจ่ายสูงสุด 1.8 หมื่นล้านดอลลาร์ ปิดคดีโซเชียลทำเด็กเสพติด

Meta Platforms บริษัทแม่ของ Facebook และ Instagram บรรลุข้อตกลงครั้งใหญ่กับอัยการสูงสุดจากรัฐและดินแดนต่าง ๆ ของสหรัฐฯ เพื่อยุติคดีที่กล่าวหาว่าแพลตฟอร์มของบริษัทถูกออกแบบให้เยาวชนใช้งานอย่างต่อเนื่องจนเกิดพฤติกรรมเสพติด พร้อมยอมจ่ายเงินรวมสูงสุดประมาณ 18,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตลอดระยะเวลา 10 ปี

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นวงเงินสูงสุดตามข้อตกลง ไม่ใช่จำนวนที่ Meta ต้องจ่ายทั้งหมดทันที โดยบริษัทรับประกันการจ่ายเงินเบื้องต้นประมาณ 12,700 ล้านดอลลาร์ หรือราว 70% ของวงเงิน ส่วนที่เหลือประมาณ 5,000 ล้านดอลลาร์จะจ่ายเมื่อแพลตฟอร์มคู่แข่งนำมาตรการคุ้มครองเยาวชนในลักษณะเดียวกันมาใช้ และดำเนินการตามเงื่อนไขทางการเงินที่กำหนดไว้

ข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการพิจารณาคดีในศาลรัฐบาลกลางที่รัฐแคลิฟอร์เนีย และครอบคลุมอัยการสูงสุดจากรัฐ เขตปกครอง และดินแดนของสหรัฐฯ จำนวนมาก โดยศาลได้ให้ความเห็นชอบต่อข้อตกลงหลักแล้วเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569

จำกัดเวลาใช้งานรวมวันละ 2 ชั่วโมง

หนึ่งในมาตรการสำคัญคือการกำหนดเวลาใช้งานเริ่มต้นสำหรับผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี โดยวัยรุ่นจะใช้ Facebook และ Instagram รวมกันได้ไม่เกิน 2 ชั่วโมงต่อวัน หากต้องการยกเลิกข้อจำกัดจะต้องได้รับอนุญาตจากผู้ปกครอง

ข้อตกลงยังรวมถึงมาตรการอื่น ๆ ได้แก่

• ปิดการเข้าถึงฟีด สตอรี Explore และ Reels ระหว่างเวลาเที่ยงคืนถึง 06.00 น.

• ปิดการแจ้งเตือนส่วนใหญ่ในช่วงเวลาเรียน ตั้งแต่ 08.00–15.00 น.

• แจ้งเตือนเมื่อใช้งานต่อเนื่องครบ 15 นาที และเมื่อใช้รวมครบ 60 และ 90 นาที

• ซ่อนจำนวนไลก์และปฏิกิริยาบนโพสต์จากบัญชีวัยรุ่นเป็นค่าเริ่มต้น

• จำกัดฟิลเตอร์ศัลยกรรมและฟิลเตอร์แต่งหน้าที่เปลี่ยนรูปลักษณ์อย่างรุนแรง

• เพิ่มระบบตรวจสอบอายุเพื่อค้นหาบัญชีของเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี

• เปิดทางให้เลือกฟีดแบบไม่จัดลำดับด้วยระบบแนะนำเนื้อหา

• เพิ่มเครื่องมือควบคุมและข้อมูลการใช้งานสำหรับผู้ปกครอง

อย่างไรก็ตาม ระบบส่งข้อความโดยตรงจะไม่ถูกปิดตามข้อจำกัดเวลากลางคืน เวลาใช้งาน และเวลาเรียน เพื่อให้เยาวชนยังสามารถติดต่อครอบครัวหรือบุคคลใกล้ชิดได้เมื่อจำเป็น

เงินส่วนที่เหลือยังมีเงื่อนไข

ตามรายละเอียดที่ Meta เปิดเผย เงินประมาณ 70% หรือราว 12,700 ล้านดอลลาร์จะทยอยจ่ายให้รัฐที่เข้าร่วมตลอดช่วงเวลา 10 ปี ส่วนอีกประมาณ 5,300 ล้านดอลลาร์จะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขว่า TikTok และ YouTube นำมาตรการจำกัดเวลา ตรวจสอบอายุ และป้องกันการใช้งานช่วงกลางคืนมาใช้หรือไม่ รวมถึงต้องมีการจ่ายเงินตามเงื่อนไขที่ตกลงกับรัฐต่าง ๆ

หากแพลตฟอร์มรายอื่นเข้าร่วม มาตรการอาจเข้มงวดขึ้น โดยเวลาใช้งานเริ่มต้นอาจลดเหลือแพลตฟอร์มละ 1 ชั่วโมงต่อวัน และขยายเวลาปิดการเข้าถึงเป็นช่วง 22.00–07.00 น.

เงินจากข้อตกลงอาจถูกนำไปใช้กับโครงการความปลอดภัยทางออนไลน์ สุขภาพจิตของเยาวชน หรือภารกิจอื่นตามที่แต่ละรัฐกำหนด จึงไม่ควรเขียนว่าเงินทั้งหมดเป็น “ค่าชดเชยแก่ผู้เสียหาย” โดยตรง

Meta ยังปฏิเสธว่ากระทำผิด

คดีนี้มีจุดเริ่มต้นจากข้อกล่าวหาว่า Meta ใช้ฟีเจอร์และระบบแนะนำเนื้อหาเพื่อดึงดูดให้เด็กและวัยรุ่นอยู่บนแพลตฟอร์มนานขึ้น รวมถึงถูกกล่าวหาว่าเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปีโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองอย่างเหมาะสม

แม้ยอมทำข้อตกลงและปรับระบบครั้งใหญ่ แต่ Meta ยังคงปฏิเสธว่าไม่ได้กระทำผิด และระบุว่าบริษัทได้พัฒนาบัญชีวัยรุ่น ระบบควบคุมของผู้ปกครอง และมาตรการจำกัดเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมมาอย่างต่อเนื่อง

ข้อตกลงครั้งนี้จึงถือเป็นการเปลี่ยนแปลงสำคัญต่อประสบการณ์ใช้งาน Facebook และ Instagram ของเยาวชนในสหรัฐฯ แต่ตัวเลข 18,000 ล้านดอลลาร์เป็นเพียงวงเงินสูงสุดตามเงื่อนไข ไม่ใช่เงินที่ Meta จ่ายครบทั้งหมดในทันที