ปม กสทช. แตกหนัก ทำไมความขัดแย้งเรื่องประธานถึงลามเป็นข้อเสนอให้ล้างไพ่ทั้งบอร์ด

เรื่องนี้ไม่ได้เริ่มจากคำว่า “ยุบ” แต่เริ่มจากคำถามง่ายๆ ว่า ตอนนี้ใครมีอำนาจทำอะไรใน กสทช. กันแน่ เพราะความขัดแย้งเรื่องสถานะประธาน กสทช. กลายเป็นปมที่ลากเอาทั้งเรื่องคุณสมบัติ อำนาจคณะกรรมการสรรหา องค์ประชุม และความชอบด้วยกฎหมายของมติต่างๆ มาพันกันจนคนทั่วไปตามแทบไม่ทัน

จุดสำคัญคือคณะกรรมการสรรหา กสทช. มีคำวินิจฉัยเกี่ยวกับ ศ.คลินิก นพ.สรณ บุญใบชัยพฤกษ์ โดยเห็นว่ามีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 8 (2) ของกฎหมายองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ จากประเด็นการทำงานและรับค่าตอบแทนรายชั่วโมงกับคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดลในช่วงก่อนเข้ารับตำแหน่ง คณะกรรมการสรรหาจึงเห็นว่าเข้าลักษณะเป็นลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐ และให้ถือว่าสละสิทธิในการเข้ารับตำแหน่งตามมาตรา 18

ตรงนี้ต้องแยกให้ออกก่อนว่า นี่คือ “คำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหา” ไม่ใช่คำพิพากษาศาลที่ตัดสินเนื้อหาข้อพิพาทจนจบ เพราะฝั่ง นพ.สรณ โต้แย้งทั้งเรื่องข้อเท็จจริงและอำนาจของคณะกรรมการสรรหา รวมถึงยื่นคดีต่อศาลปกครอง

แล้วเรื่องก็ยิ่งซับซ้อนขึ้นอีก เมื่อมีข้อโต้แย้งว่าคณะกรรมการสรรหายังมีอำนาจกลับมาตรวจคุณสมบัติของผู้ที่ผ่านกระบวนการสรรหาและได้รับการแต่งตั้งไปหลายปีแล้วหรือไม่ นายณรงค์ รัฐอมฤต อดีตกรรมการ ป.ป.ช. ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่กรรมการสรรหา ได้ทำหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีโดยเห็นต่างจากมติดังกล่าว และอ้างมาตรา 15/1 ว่าอำนาจตรวจคุณสมบัติควรอยู่ในช่วงของการสรรหาผู้สมัครหรือผู้ได้รับเลือก ไม่ใช่การย้อนกลับมาตัดสินบุคคลที่เข้ารับตำแหน่งไปแล้ว

อีกด้านหนึ่ง นพ.เปรมศักดิ์ เพียยุระ สมาชิกวุฒิสภาและรองประธานคณะกรรมาธิการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ การสื่อสาร และโทรคมนาคม ออกมาตั้งคำถามถึงคุณสมบัติและสถานะของกรรมการสรรหาบางราย รวมถึงเสนอให้นายกรัฐมนตรีหาทาง “ล้างไพ่” กรรมการ กสทช. ทั้ง 7 คน แล้วเริ่มกระบวนการสรรหาใหม่ โดยให้เหตุผลว่าความขัดแย้งภายในทำให้องค์กรเดินหน้าลำบากและเสียโอกาสในการทำงาน

คำว่า “ยุบ กสทช.” เลยฟังแรง แต่ในทางกฎหมายต้องระวังความหมายมากๆ เพราะการยุบตัวองค์กร กสทช. กับการทำให้กรรมการชุดปัจจุบันพ้นจากตำแหน่งทั้งหมดไม่ใช่เรื่องเดียวกัน กสทช. ถูกตั้งขึ้นตามกฎหมายและมีภารกิจตามรัฐธรรมนูญเรื่องการจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการสื่อสาร การเปลี่ยนโครงสร้างหรือยุบองค์กรจึงไม่ใช่แค่คำสั่งทางการเมืองสั้นๆ ส่วนข้อเสนอให้กรรมการทั้งชุดพ้นตำแหน่งก็ต้องมีฐานกฎหมายและขั้นตอนรองรับเช่นกัน ตอนนี้สิ่งที่เกิดขึ้นจึงยังเป็น “ข้อเสนอ” ไม่ใช่การยุบที่เกิดขึ้นแล้วจริงๆ

เหตุที่เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ดราม่าระหว่างคนในองค์กร เพราะ กสทช. ถือกุญแจสำคัญหลายดอกมาก ตั้งแต่คลื่นมือถือ การแข่งขันของค่ายโทรคมนาคม ค่าบริการ สิทธิผู้ใช้บริการ โทรทัศน์ดิจิทัล วิทยุ ดาวเทียม ไปจนถึงการอนุญาตและกติกาที่กระทบเศรษฐกิจดิจิทัลทั้งประเทศ ถ้าบอร์ดประชุมไม่ได้หรือมีข้อสงสัยว่าประธานประชุมได้หรือไม่ได้ ทุกมติสำคัญก็เสี่ยงถูกตั้งคำถามต่อว่าชอบด้วยกฎหมายหรือเปล่า

ปัญหานี้เห็นผลแบบจับต้องได้แล้ว เมื่อการประชุมบอร์ดช่วงต้นเดือนสิงหาคมเกิดภาวะติดขัดจากข้อพิพาทเรื่องสถานะประธาน มีกรรมการบางส่วนไม่ร่วมดำเนินการประชุมจนองค์ประชุมมีปัญหา เท่ากับว่าวาระที่ควรตัดสินใจก็ต้องเลื่อนออกไป ทั้งที่งานกำกับโทรคมนาคมไม่ใช่งานที่หยุดได้ง่ายๆ

ส่วนคดีปกครองก็มีจุดที่ต้องอ่านให้ครบ ศาลปกครองกลางมีคำสั่งไม่รับคำฟ้องของ นพ.สรณ ไว้พิจารณา โดยเห็นว่ายังไม่ถือว่าได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายจากคำวินิจฉัยดังกล่าวในขณะนั้น เพราะยังมีขั้นตอนเกี่ยวกับการพ้นจากตำแหน่งที่ต้องดำเนินต่อไป จุดนี้ไม่ได้แปลว่าศาลตัดสินแล้วว่าใครถูกใครผิดในเนื้อหา และไม่ได้เป็นคำวินิจฉัยชี้ขาดว่าคณะกรรมการสรรหามีอำนาจหรือไม่มีอำนาจ ประเด็นหลักจึงยังไม่หายไป

ถ้ามองแบบคนใช้มือถือทุกวัน เรื่องนี้อาจดูไกลตัว แต่ผลขององค์กรกำกับไม่ไกลเลย ค่าโทรศัพท์ คุณภาพสัญญาณ การแข่งขันของผู้ให้บริการ การจัดสรรคลื่นใหม่ หรือกติกาที่กำหนดว่าบริษัทใหญ่ทำอะไรได้แค่ไหน ล้วนผ่านการตัดสินใจของหน่วยงานนี้

สิ่งที่น่ากังวลที่สุดไม่ใช่ว่าฝ่ายไหนชนะ แต่คือการปล่อยให้องค์กรที่ต้องตัดสินใจเรื่องทรัพยากรสื่อสารของประเทศติดหล่มเรื่องสถานะและอำนาจของตัวเอง ถ้าจะ “ล้างไพ่” ก็ต้องตอบให้ชัดว่าทำตามกฎหมายข้อไหน ใครเป็นผู้มีอำนาจ และระหว่างเปลี่ยนผ่านใครรับผิดชอบงานสำคัญ ถ้าไม่ล้างไพ่ ก็ต้องรีบทำให้สถานะของประธานและองค์ประชุมชัดเจนพอที่ทุกมติหลังจากนี้จะไม่ถูกลากไปฟ้องกันต่ออีกเป็นปีๆ