สหรัฐฯ เตรียมปิดภารกิจการทูต 5 แห่งใน 5 ประเทศ

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ แจ้งต่อรัฐสภาว่า รัฐบาลของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ เตรียมปิดภารกิจการทูตขนาดเล็กในต่างประเทศรวม 5 แห่ง ครอบคลุมเกรนาดา ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย แคนาดา และแคเมอรูน ซึ่งนับเป็นการลดขนาดเครือข่ายทางการทูตที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก และไม่ได้เชื่อมโยงกับวิกฤตหรือความขัดแย้งระหว่างประเทศโดยตรง

สำนักงานที่อยู่ในแผนปิดประกอบด้วย

• สถานเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ในกรุงเซนต์จอร์จ ประเทศเกรนาดา

• สถานกงสุลสหรัฐฯ เมืองนาโกยา ประเทศญี่ปุ่น

• สถานกงสุลสหรัฐฯ เมืองเมดัน ประเทศอินโดนีเซีย

• สำนักงาน American Presence Post เมืองวินนิเพก ประเทศแคนาดา

• สำนักงานสาขาของสถานเอกอัครราชทูตในเมืองดูอาลา ประเทศแคเมอรูน

เอกสารแจ้งดังกล่าวถูกส่งให้สมาชิกรัฐสภาบางคณะในช่วงปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยสำนักข่าว AP รายงานว่า การปิดสำนักงานทั้ง 5 แห่งคาดว่าจะช่วยลดค่าใช้จ่ายของรัฐบาลสหรัฐฯ ได้ประมาณ 4.4 ล้านดอลลาร์ต่อปี ขณะที่สำนักงานเหล่านี้ส่วนใหญ่มีเจ้าหน้าที่ประจำอยู่ไม่มากเมื่อเทียบกับภารกิจการทูตขนาดใหญ่

แนวคิดเรื่องการลดจำนวนสถานทูตและสำนักงานในต่างประเทศไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น โดยตั้งแต่ช่วงต้นปี 2025 กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เคยเตรียมพิจารณาปิดภารกิจในต่างประเทศเกือบหนึ่งโหล ภายใต้นโยบายปรับโครงสร้างหน่วยงานรัฐบาลให้เล็กลง ลดค่าใช้จ่าย และทำให้นโยบายต่างประเทศสอดคล้องกับแนวคิด “อเมริกามาก่อน” มากขึ้น

สำนักงานบริหารและงบประมาณของทำเนียบขาวเคยเสนอแผนขนาดใหญ่กว่านั้น โดยพิจารณาปิดภารกิจในต่างประเทศมากถึง 30 แห่ง เนื่องจากเจ้าหน้าที่บางส่วนในรัฐบาลมองว่าสำนักงานขนาดเล็กบางแห่งมีต้นทุนสูง และอาจไม่คุ้มค่ากับประโยชน์ที่ได้รับ อย่างไรก็ตาม การปรับโครงสร้างกระทรวงการต่างประเทศในปีที่ผ่านมา แม้จะมีการยุบหน่วยงานและลดพนักงานจำนวนมาก แต่ยังไม่มีภารกิจในต่างประเทศแห่งใดถูกปิดในเวลานั้น

ฝ่ายที่สนับสนุนมองว่าการลดขนาดองค์กรเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้เครือข่ายทางการทูตมีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับงบประมาณ ขณะที่ มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่ามาตรการลดค่าใช้จ่ายเป็นส่วนหนึ่งของการปรับองค์กรให้มีขนาดเหมาะสมมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม พรรคเดโมแครต รวมถึงอดีตเจ้าหน้าที่ด้านนโยบายต่างประเทศและความมั่นคงบางส่วน แสดงความกังวลว่า การลดจำนวนสถานทูตและสำนักงานในต่างประเทศ ควบคู่กับการลดบทบาทของหน่วยงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของสหรัฐฯ หรือ USAID อาจทำให้สหรัฐฯ สูญเสียอิทธิพลในเวทีโลก

สถานทูตและสำนักงานทางการทูตไม่ได้มีหน้าที่เพียงออกวีซ่าหรือช่วยเหลือพลเมืองเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทในการสร้างความสัมพันธ์ด้านการเมือง เศรษฐกิจ และความมั่นคง ตลอดจนติดตามสถานการณ์ในแต่ละพื้นที่ ฝ่ายคัดค้านจึงมองว่า หากสหรัฐฯ ลดการมีตัวตนในหลายภูมิภาค อาจเปิดพื้นที่ให้ประเทศคู่แข่งอย่าง จีน และ รัสเซีย ขยายบทบาทเข้ามาแทน

รายงานของ Reuters ระบุว่า กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ยังไม่ได้ยืนยันรายละเอียดการปิดต่อสาธารณะโดยตรง แต่กล่าวว่ากำลังมุ่งทำให้เครือข่ายทางการทูตมีประสิทธิภาพและเกิดผลมากที่สุด พร้อมยืนยันว่าจะปฏิบัติตามขั้นตอนการแจ้งรัฐสภา ส่วนรายงานที่เผยแพร่ในขณะนี้ยังไม่ได้ระบุวันที่สำนักงานแต่ละแห่งจะยุติการดำเนินงานอย่างชัดเจน