หอเอนปิซาแห่งอังกฤษทรุดหนัก โบสถ์เก่า 160 ปีเตรียมรื้อยอดแหลม

โบสถ์เก่าแก่อายุกว่า 160 ปีในอังกฤษ ซึ่งโดดเด่นด้วยยอดแหลมที่เอนเอียงจนได้รับฉายาว่า “หอเอนปิซาฉบับอังกฤษ” กำลังจะสูญเสียส่วนที่เป็นเอกลักษณ์ที่สุดไปชั่วคราว หลังหน่วยงานท้องถิ่นอนุญาตให้รื้อยอดแหลมบางส่วนออก เนื่องจากโครงสร้างทรุดโทรมและอาจก่อให้เกิดอันตรายได้

แม้ทางโบสถ์ยืนยันว่าการดำเนินการครั้งนี้มีขึ้นเพื่อรักษาอาคารส่วนที่เหลือและป้องกันความเสียหายเพิ่มเติม แต่ชาวบ้านและกลุ่มอนุรักษ์ยังคงกังวลว่า แลนด์มาร์คสำคัญของชุมชนแห่งนี้อาจไม่กลับมาเหมือนเดิม หากไม่สามารถระดมทุนสำหรับการบูรณะได้ในอนาคต

“ปิซาแห่งเฟนส์” แลนด์มาร์คประจำหมู่บ้าน

โบสถ์แห่งนี้มีชื่อว่า โบสถ์เซนต์มาร์ค ตั้งอยู่ในหมู่บ้าน Friday Bridge ใกล้เมืองวิสเบช มณฑลเคมบริดจ์เชียร์ ประเทศอังกฤษ และเป็นอาคารประวัติศาสตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนระดับ Grade II

ยอดแหลมของโบสถ์เอนเอียงอย่างเห็นได้ชัดมานานหลายปี ชาวบ้านจึงเรียกโบสถ์แห่งนี้ด้วยความรักว่า “Pisa of the Fens” หรือ “ปิซาแห่งเฟนส์” โดยคำว่า Fens หมายถึงพื้นที่ราบลุ่มทางตะวันออกของอังกฤษซึ่งเป็นที่ตั้งของหมู่บ้าน

ลักษณะการเอียงที่ไม่เหมือนโบสถ์ทั่วไปทำให้อาคารแห่งนี้กลายเป็นหนึ่งในจุดสังเกตสำคัญของพื้นที่ และเป็นส่วนหนึ่งของทิวทัศน์ชนบทที่ผู้คนในชุมชนคุ้นเคยมาหลายชั่วอายุคน

ข้อมูลจาก Historic England ระบุว่า โบสถ์เซนต์มาร์คสร้างขึ้นเมื่อปี 1864 ตามแบบของสถาปนิก J.B. Owen และได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชี Heritage at Risk เมื่อปี 2025 เนื่องจากยอดแหลมมีปัญหาด้านโครงสร้างอย่างรุนแรง

อิฐบางทำให้ยอดแหลมทรุดและเกิดปัญหารั่วซึม

ปัญหาหลักเกิดจากอิฐที่ใช้สร้างยอดแหลมมีความบาง เมื่อเวลาผ่านไป วัสดุก่อสร้างจึงเสื่อมสภาพและไม่สามารถรองรับโครงสร้างได้เหมือนเดิม ความเอียงยังส่งผลให้ระบบระบายน้ำทำงานได้ไม่ดี เกิดน้ำรั่วเข้าสู่หลังคาและเพิ่มความเสี่ยงต่อความเสียหายของตัวอาคาร

Historic England ระบุว่า ปัญหาไม่ได้มีเพียงรูปลักษณ์ที่เอียงผิดปกติ แต่รวมถึงการเสื่อมสภาพของงานก่ออิฐ การระบายน้ำ และน้ำรั่ว ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขเพื่อป้องกันไม่ให้ความเสียหายลุกลามไปยังส่วนอื่นของโบสถ์

ด้วยเหตุนี้ บาทหลวง ริชาร์ด ไฮนส์ จึงยื่นคำร้องในนามของโบสถ์ ขออนุญาตลดระดับและรื้อถอนส่วนบนของยอดแหลมออก เนื่องจากโบสถ์เป็นอาคารที่ได้รับการคุ้มครอง การดัดแปลงหรือรื้อถอนจึงไม่สามารถทำได้โดยไม่ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานท้องถิ่น

เอกสารประชาสัมพันธ์คำขออนุญาตก่อสร้างของ Fenland District Council ระบุหมายเลขคำขอ F/YR26/0410/F โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับการลดระดับยอดแหลมของโบสถ์เซนต์มาร์ค

รื้อเฉพาะส่วนบน หวังสร้างกลับมาเมื่อมีงบประมาณ

ตามแผนงาน จะมีการถอดส่วนบนของยอดแหลมลงจนถึงระดับช่องประดับที่เรียกว่า lucarne จากนั้นปิดส่วนที่เหลือด้วยหลังคาใหม่ซึ่งมุงด้วยแผ่นตะกั่ว เพื่อหยุดปัญหาน้ำรั่วและลดแรงกดต่อโครงสร้างเดิม

เจ้าหน้าที่อนุรักษ์ยอมรับว่า การสูญเสียยอดแหลมจะทำให้ความสำคัญของโบสถ์ในฐานะแลนด์มาร์คกลางภูมิทัศน์ชนบทลดลงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาจากสภาพโครงสร้างที่ไม่มั่นคง การดำเนินการเพื่อความปลอดภัยจึงไม่สามารถเลื่อนออกไปได้อีก

รายงานระบุว่า Fenland District Council อนุมัติแผนดังกล่าวแล้ว โดยมีเงื่อนไขว่างานต้องเริ่มภายในสามปี ส่วนค่าใช้จ่ายและกำหนดการสร้างยอดแหลมขึ้นใหม่ยังไม่ได้รับการประกาศอย่างชัดเจน

ทางโบสถ์ยังคงหวังว่า เมื่อสามารถระดมทุนได้เพียงพอ จะสร้างยอดแหลมกลับขึ้นมาให้มีลักษณะใกล้เคียงกับของเดิมมากที่สุด แต่ในระหว่างนี้ ตัวอาคารจะต้องได้รับการปกป้องจากน้ำรั่วและความเสียหายที่อาจรุนแรงขึ้น

กลุ่มอนุรักษ์เรียกร้องให้บันทึกโครงสร้างอย่างละเอียด

สมาคมวิคตอเรียนแสดงความกังวลว่า แม้การรื้อถอนจะเป็นมาตรการชั่วคราว แต่หากไม่มีแผนฟื้นฟูที่ชัดเจน ยอดแหลมอาจไม่ได้รับการสร้างกลับขึ้นมาในเร็ววัน

กลุ่มอนุรักษ์จึงเรียกร้องให้จัดทำภาพถ่าย แบบวัด และรายละเอียดโครงสร้างของยอดแหลมอย่างครบถ้วนก่อนเริ่มรื้อถอน ข้อมูลเหล่านี้จะเป็นหลักฐานสำคัญ หากมีการบูรณะหรือสร้างส่วนยอดขึ้นใหม่ในอนาคต

กรณีของโบสถ์เซนต์มาร์คสะท้อนความท้าทายของการดูแลอาคารประวัติศาสตร์ ซึ่งต้องหาจุดสมดุลระหว่างการรักษารูปลักษณ์ดั้งเดิมกับความปลอดภัยของผู้ใช้อาคารและประชาชนโดยรอบ

สำหรับชาว Friday Bridge การถอดยอดแหลมออกอาจทำให้ทิวทัศน์ที่คุ้นเคยเปลี่ยนแปลงไปอย่างเห็นได้ชัด แต่ความหวังยังคงอยู่ที่การบูรณะในอนาคต เพื่อให้ “ปิซาแห่งเฟนส์” กลับมาเป็นแลนด์มาร์คของชุมชนอีกครั้ง