ฝรั่งเศสผ่านกฎหมาย ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลมีเดีย

เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2026 รัฐสภาฝรั่งเศสลงมติเห็นชอบกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี เข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ นับเป็นมาตรการครั้งสำคัญของฝรั่งเศสในการควบคุมการใช้งานแพลตฟอร์มดิจิทัลของเด็กและเยาวชน

กฎหมายดังกล่าวได้รับการผลักดันและสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากประธานาธิบดี เอ็มมานูเอล มาครง โดยรัฐบาลต้องการให้มาตรการเริ่มใช้ตั้งแต่เปิดภาคเรียนใหม่ในเดือนกันยายน 2026

อย่างไรก็ตาม กฎหมายอาจยังต้องผ่านขั้นตอนตรวจสอบด้านรัฐธรรมนูญและกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ก่อนนำไปบังคับใช้อย่างสมบูรณ์

ทำไมฝรั่งเศสจึงผลักดันกฎหมายนี้?

เหตุผลสำคัญที่รัฐบาลฝรั่งเศสผลักดันมาตรการดังกล่าว คือความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์ต่อ สุขภาพจิต การเรียนรู้ และพัฒนาการของเด็ก

ก่อนหน้านี้ ประธานาธิบดีมาครงเคยแสดงจุดยืนว่า สมองของเด็กและเยาวชนไม่ควรถูกนำไปแลกกับผลประโยชน์ทางธุรกิจของบริษัทเทคโนโลยี และไม่ต้องการให้เด็กตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของอัลกอริทึมที่ออกแบบมาเพื่อดึงดูดผู้ใช้งานให้อยู่บนหน้าจอนานที่สุด

รัฐบาลฝรั่งเศสมองว่า เด็กอาจยังไม่มีวุฒิภาวะเพียงพอในการรับมือกับเนื้อหาที่เป็นอันตราย การกลั่นแกล้งทางออนไลน์ แรงกดดันจากสังคม รวมถึงระบบแนะนำเนื้อหาที่พยายามเรียกความสนใจของผู้ใช้อย่างต่อเนื่อง

ประธานาธิบดีมาครงประกาศผ่านแพลตฟอร์ม X หลังรัฐสภาผ่านกฎหมาย โดยยืนยันแนวทางว่า เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีจะไม่สามารถใช้สื่อสังคมออนไลน์ได้

ไม่ได้หมายความว่าเด็กจะเข้าเว็บไซต์ทุกประเภทไม่ได้

ข้อห้ามดังกล่าวมุ่งไปที่บริการซึ่งเข้าข่ายเป็น “สื่อสังคมออนไลน์” ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ไม่ได้หมายความว่าเด็กจะถูกตัดออกจากอินเทอร์เน็ตทั้งหมด

ร่างกฎหมายมีข้อยกเว้นสำหรับบริการบางประเภท เช่น สารานุกรมออนไลน์ แหล่งข้อมูลเพื่อการศึกษา เว็บไซต์ทางวิทยาศาสตร์ และแพลตฟอร์มพัฒนาหรือแบ่งปันซอฟต์แวร์แบบโอเพนซอร์ส

จุดนี้จึงแตกต่างจากความเข้าใจที่ว่า เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีจะไม่สามารถใช้อินเทอร์เน็ตหรือค้นหาข้อมูลออนไลน์ได้เลย

แพลตฟอร์มต้องหาวิธีตรวจสอบอายุผู้ใช้

แม้กฎหมายกำหนดอายุขั้นต่ำเอาไว้อย่างชัดเจน แต่คำถามสำคัญคือ แพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์จะตรวจสอบอายุของผู้ใช้อย่างไร

ปัจจุบัน เด็กจำนวนมากสามารถสมัครบัญชีได้ด้วยการกรอกวันเดือนปีเกิด โดยไม่มีการตรวจสอบเอกสารจริง ทำให้การจำกัดอายุบนแพลตฟอร์มหลายแห่งสามารถหลีกเลี่ยงได้ง่าย

ภายใต้กฎหมายใหม่ บริษัทเจ้าของแพลตฟอร์มจะต้องพัฒนามาตรการยืนยันอายุที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีสร้างหรือใช้งานบัญชี

รายละเอียดของระบบตรวจสอบอายุยังเป็นประเด็นที่ต้องติดตาม เพราะต้องสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองเด็กกับการรักษาความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งานทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นการใช้เอกสารแสดงตัวตน บริการยืนยันอายุจากบุคคลที่สาม หรือเทคโนโลยีประเมินช่วงอายุ

รายงานจากสื่อฝรั่งเศสระบุว่า แพลตฟอร์มจะต้องป้องกันการเปิดบัญชีใหม่ของผู้ที่อายุต่ำกว่าเกณฑ์ และอาจต้องจัดการบัญชีเดิมภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยความรับผิดชอบหลักอยู่ที่บริษัทผู้ให้บริการ ไม่ใช่การลงโทษเด็กหรือผู้ปกครองโดยตรง

ฝรั่งเศสเดินตามแนวทางออสเตรเลีย

แนวทางของฝรั่งเศสมีความใกล้เคียงกับมาตรการของออสเตรเลีย ซึ่งกำหนดให้บริษัทเทคโนโลยีต้องดำเนินมาตรการอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันเด็กที่มีอายุต่ำกว่าเกณฑ์จากการเปิดหรือใช้งานบัญชีสื่อสังคมออนไลน์

ฝรั่งเศสถือเป็นหนึ่งในประเทศยุโรปกลุ่มแรกที่เดินหน้ากำหนดข้อห้ามระดับประเทศอย่างชัดเจน ขณะที่อีกหลายประเทศในยุโรปกำลังพิจารณามาตรการในลักษณะเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายไม่ได้มีเพียงการตรวจสอบอายุเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการป้องกันเด็กใช้บัญชีของผู้ใหญ่ การแจ้งอายุไม่ตรงกับความจริง หรือการใช้เครื่องมือเปลี่ยนตำแหน่งการเชื่อมต่อเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัด

ผู้ปกครองยังมีบทบาทสำคัญ

ถึงแม้มีกฎหมายควบคุม ผู้ปกครองยังคงมีบทบาทสำคัญในการดูแลพฤติกรรมออนไลน์ของเด็ก โดยอาจเริ่มจากการพูดคุยถึงเนื้อหาที่เด็กพบเห็น กำหนดช่วงเวลาพักหน้าจอ และช่วยให้เด็กรู้จักตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

การห้ามเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถป้องกันความเสี่ยงได้ทั้งหมด หากเด็กยังไม่เข้าใจเรื่องการกลั่นแกล้งออนไลน์ การเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว การติดต่อกับคนแปลกหน้า หรือการรับมือกับเนื้อหาที่ทำให้รู้สึกกังวลและกดดัน

กฎหมายของฝรั่งเศสจึงเป็นทั้งมาตรการจำกัดอายุและแรงผลักดันให้บริษัทเทคโนโลยีรับผิดชอบต่อผู้ใช้อายุน้อยมากขึ้น ส่วนวิธีตรวจสอบอายุ ผลกระทบต่อความเป็นส่วนตัว และประสิทธิภาพในการบังคับใช้ ยังเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องติดตามหลังมาตรการเริ่มมีผล