แอนดี้ เบิร์นแฮม เตรียมรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอังกฤษ เดินหน้าปฏิรูปประเทศ

แอนดี้ เบิร์นแฮม เตรียมรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอังกฤษ เดินหน้าปฏิรูปประเทศ

แอนดี้ เบิร์นแฮม อดีตนายกเทศมนตรีเกรทเทอร์แมนเชสเตอร์ เตรียมเข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักรในวันที่ 20 กรกฎาคม พร้อมให้คำมั่นว่าจะ “ปรับโครงสร้าง” ประเทศ โดยมุ่งแก้ปัญหาค่าครองชีพ เศรษฐกิจที่เติบโตอย่างอ่อนแอ และระบบบริการสาธารณะที่ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

เบิร์นแฮม วัย 56 ปี เป็นที่รู้จักในฉายา “ราชาแห่งแดนเหนือ” จากบทบาทในการปกป้องผลประโยชน์ของเกรทเทอร์แมนเชสเตอร์ระหว่างดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรี ก่อนกลับเข้าสู่รัฐสภาและได้รับเลือกเป็นหัวหน้าพรรคแรงงานคนใหม่

ตามขั้นตอนทางการเมืองของอังกฤษ เคียร์ สตาร์เมอร์ จะกล่าวสุนทรพจน์อำลาหน้าบ้านเลขที่ 10 ถนนดาวนิง และยื่นลาออกต่อ สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 จากนั้นเบิร์นแฮมจะเข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์เพื่อรับการแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการ

การเปลี่ยนผู้นำครั้งนี้จะทำให้เขากลายเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 7 ของอังกฤษภายในระยะเวลาประมาณหนึ่งทศวรรษ นับตั้งแต่การลงประชามติเบร็กซิตในปี 2016 ซึ่งสะท้อนถึงความผันผวนทางการเมืองที่อังกฤษเผชิญมาอย่างต่อเนื่อง

ภารกิจแรกคือการตั้งคณะรัฐมนตรี

แม้การเข้ารับตำแหน่งจะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ แต่ภารกิจที่หนักหน่วงของเบิร์นแฮมจะเริ่มขึ้นทันที โดยอังกฤษกำลังเผชิญปัญหาหลายด้าน ตั้งแต่ระบบสาธารณูปโภคที่มีประสิทธิภาพต่ำ ไปจนถึงเศรษฐกิจที่ขยายตัวอย่างเชื่องช้า

ความท้าทายเร่งด่วนประการแรกคือการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี โดยเฉพาะตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ซึ่งต้องทำงานใกล้ชิดกับนายกรัฐมนตรีในการกำหนดทิศทางภาษี งบประมาณ และการใช้จ่ายของภาครัฐ

รายงานระบุว่า เอ็ด มิลลิแบนด์ รัฐมนตรีด้านความมั่นคงทางพลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ เคยถูกมองว่าเป็นตัวเต็งสำหรับตำแหน่งรัฐมนตรีคลัง แต่หลังถูกวิพากษ์วิจารณ์จากบุคคลภายในพรรค ชาบานา มาห์มูด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย จึงถูกมองว่ามีโอกาสมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม เบิร์นแฮมเรียกร้องให้สมาชิกพรรคเพิกเฉยต่อ “การคาดเดา” พร้อมยืนยันว่าเขายังไม่ได้ตัดสินใจเรื่องรายชื่อคณะรัฐมนตรีอย่างสมบูรณ์

ชูแนวคิดกระจายอำนาจออกจากลอนดอน

เบิร์นแฮมกล่าวว่าการขึ้นเป็นผู้นำพรรคแรงงานของเขาคือ “ช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่สำคัญที่สุดในรอบ 40 ปี” พร้อมให้คำมั่นว่าจะเปลี่ยนวิธีบริหารประเทศเพื่อยกระดับมาตรฐานการครองชีพของประชาชน

หัวใจสำคัญของแนวทางดังกล่าวคือการลดการรวมศูนย์อำนาจไว้ที่รัฐบาลกลางในลอนดอน และให้อำนาจแก่ภูมิภาคมากขึ้น ทั้งด้านเศรษฐกิจ ที่อยู่อาศัย การขนส่ง การศึกษา และการพัฒนาทักษะแรงงาน

เขาเสนอจัดตั้งสำนักงาน “Number 10 North” ในแมนเชสเตอร์ เพื่อทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการกระจายอำนาจและผลักดันการฟื้นฟูเศรษฐกิจในภูมิภาคต่าง ๆ โดยตั้งเป้าให้ผลประโยชน์จากการเติบโตกระจายไปถึงประชาชนทุกพื้นที่ ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะกรุงลอนดอน

แนวคิดนี้มีพื้นฐานมาจากมุมมองที่ว่า การสั่งการจากส่วนกลางเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถตอบโจทย์ปัญหาของแต่ละเมืองหรือแต่ละภูมิภาคได้ เพราะแต่ละพื้นที่มีโครงสร้างเศรษฐกิจ ระบบขนส่ง และความต้องการของประชาชนแตกต่างกัน

ค่าครองชีพและบริการสาธารณะอยู่ในวาระสำคัญ

เบิร์นแฮมให้คำมั่นว่า รัฐบาลของเขาจะเริ่มวางแนวทางใหม่อย่างชัดเจนตั้งแต่สัปดาห์แรก โดยมีเป้าหมายทำให้ประชาชนใช้ชีวิตได้ในต้นทุนที่เหมาะสมขึ้น และเปิดโอกาสให้ทุกพื้นที่สามารถพัฒนาจากจุดที่เป็นอยู่

นโยบายที่จะถูกจับตามองเป็นพิเศษ ได้แก่

• การจัดเก็บภาษีและการใช้จ่ายของรัฐบาล

• แนวทางด้านน้ำมันและก๊าซ

• การแก้ปัญหาค่าครองชีพ

• การกระตุ้นเศรษฐกิจและการผลิตภายในประเทศ

• การปฏิรูประบบน้ำ พลังงาน ขนส่ง และสาธารณูปโภค

• การกระจายงบประมาณและอำนาจตัดสินใจสู่ท้องถิ่น

พรรคแรงงานภายใต้การนำของเบิร์นแฮมยังประกาศแนวทางนำอำนาจออกจากเวสต์มินสเตอร์ สนับสนุนการเติบโตในทุกพื้นที่ และสร้างประเทศที่ทำงานเพื่อประชาชนทั่วไปมากขึ้น

Thames Water อาจถูกควบคุมเข้มงวดขึ้น

อีกประเด็นที่ได้รับความสนใจคืออนาคตของ Thames Water บริษัทสาธารณูปโภคด้านน้ำที่กำลังเผชิญปัญหาหนี้สินจำนวนมาก

เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ลูซี พาวเวลล์ รองหัวหน้าพรรคแรงงานและพันธมิตรของเบิร์นแฮม ระบุว่า Thames Water อาจถูกนำเข้าสู่ “มาตรการพิเศษ” ซึ่งหมายถึงการอยู่ภายใต้การกำกับดูแลหรือการควบคุมของรัฐบาลมากขึ้น

เบิร์นแฮมต้องการให้บริการสาธารณะที่สำคัญ เช่น น้ำ พลังงาน ที่อยู่อาศัย และระบบขนส่ง อยู่ภายใต้การควบคุมเพื่อประโยชน์สาธารณะมากกว่าเดิม แต่รายละเอียดว่าจะใช้รูปแบบการกำกับดูแล การถือหุ้น หรือการบริหารแบบใด ยังคงต้องรอการประกาศอย่างเป็นทางการ

ต้องรับมือแรงกดดันจาก Reform UK

นอกจากปัญหาเศรษฐกิจแล้ว เบิร์นแฮมยังต้องรับมือกับแรงกดดันทางการเมืองจากพรรค Reform UK ซึ่งนำโดย ไนเจล ฟาราจ นักรณรงค์เบร็กซิตที่มีบทบาทมายาวนาน

สมาชิกพรรคแรงงานจำนวนหนึ่งมองว่า เบิร์นแฮมเป็นหนึ่งในนักการเมืองที่สามารถดึงผู้มีสิทธิเลือกตั้งในพื้นที่ซึ่งรู้สึกว่าถูกละเลยกลับมาสนับสนุนพรรคได้ โดยเฉพาะเมืองอุตสาหกรรมและพื้นที่ทางตอนเหนือของอังกฤษ

อย่างไรก็ตาม การประกาศแผนปฏิรูปครั้งใหญ่ย่อมมาพร้อมความคาดหวังสูง หากการกระจายอำนาจ การลดค่าครองชีพ หรือการฟื้นฟูบริการสาธารณะเกิดขึ้นล่าช้า ความไม่พอใจของประชาชนอาจเพิ่มขึ้นได้เช่นกัน

การขึ้นสู่อำนาจของแอนดี้ เบิร์นแฮมจึงไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรี แต่เป็นบททดสอบว่าแนวคิดกระจายอำนาจและปรับโครงสร้างเศรษฐกิจของอังกฤษจะสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตประชาชนได้จริงเพียงใด สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือรายชื่อคณะรัฐมนตรี นโยบายงบประมาณ และมาตรการแรกที่รัฐบาลใหม่จะประกาศหลังเข้ารับตำแหน่ง