4 เรื่องจริงสุดเหลือเชื่อเกี่ยวกับกระจก ที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน...

4 เรื่องจริงสุดเหลือเชื่อเกี่ยวกับกระจก ที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน...

"กระจก" เป็นสิ่งของที่เราเห็นและใช้กันทุกวัน เราใช้ส่องหน้า เช็กเสื้อผ้า มองรถด้านหลังตอนขับรถ หรือ ใช้ตกแต่งบ้าน แต่จริงๆแล้วกระจกไม่ได้มีหน้าที่แค่สะท้อนภาพของเราเท่านั้น เพราะกระจกมีความสามารถแปลกๆมากมาย ทั้งเกี่ยวข้องกับสมองของมนุษย์ การทดลองทางจิตวิทยา การศึกษาสัตว์ การตรวจจับเสียง และ แม้แต่การสำรวจอวกาศ...

เรื่องแรกที่น่าสนใจ คือ "กระจกสามารถทำให้คนเห็นภาพหลอนได้" หากเรานั่งอยู่ในห้องที่มืดมากๆ แล้วจ้องมองใบหน้าของตัวเองในกระจกเป็นเวลานานประมาณ 10 นาที สมองของเราอาจเริ่มรับรู้ภาพที่ผิดปกติ ใบหน้าในกระจกอาจดูเปลี่ยนไป เหมือนกลายเป็นคนอื่น เป็นหุ่นขี้ผึ้ง เป็นสัตว์ หรือ บางคนอาจเห็นใบหน้าที่น่ากลัวเหมือนสัตว์ประหลาด สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้หมายความว่ากระจกมีพลังลึกลับ แต่เกิดจากวิธีทำงานของสมอง เมื่อเราอยู่ในสภาพที่มีแสงน้อย และ จ้องมองสิ่งเดิมนานเกินไป สมองจะเริ่มปรับตัวและเติมข้อมูลบางอย่างเข้าไปเอง นักวิทยาศาสตร์สนใจปรากฏการณ์นี้ เพราะมันช่วยให้เราเข้าใจว่า "มนุษย์รับรู้ตัวตนของตัวเองอย่างไร?" และ อาจช่วยศึกษาปัญหาทางจิตใจบางประเภทได้!!

เรื่องที่ 2 คือ "กระจกช่วยให้เรารู้ว่าสัตว์บางชนิดรู้จักตัวเองหรือไม่?" นักวิทยาศาสตร์เคยใช้วิธีง่ายๆในการทดสอบ โดยแอบทำเครื่องหมายบนตัวสัตว์ แล้วนำมันไปส่องกระจก หากสัตว์พยายามดูหรือเช็กตำแหน่งของเครื่องหมายบนร่างกายตัวเอง ก็แสดงว่ามันอาจเข้าใจว่าสิ่งที่เห็นในกระจก คือตัวมันเอง... สัตว์หลายชนิดไม่ผ่านการทดสอบนี้ แต่ไม่ได้แปลว่าพวกมันไม่มีความคิด หรือ ไม่รู้จักตัวเองเสมอไป เพราะสัตว์บางชนิดอาจไม่ได้สนใจเครื่องหมาย หรือ อาจแสดงความเข้าใจตัวเองในรูปแบบอื่น โดยสัตว์ที่เคยแสดงความสามารถในการจดจำตัวเองจากกระจกได้ เช่น ชิมแปนซี ลิงอุรังอุตัง โลมา ช้าง วาฬเพชฌฆาต และ นกบางชนิด ส่วนกอริลลาก็เป็นกรณีที่น่าสนใจ เพราะแม้เคยไม่ผ่านการทดสอบแบบดั้งเดิม แต่มีพฤติกรรมบางอย่างที่แสดงว่า "พวกมันอาจรู้ว่าภาพในกระจกคือตัวเอง เช่น การพยายามลบรอยบนตัว หลังจากเห็นในกระจก..."

เรื่องที่ 3 คือ "กระจกไม่ได้สะท้อนแค่ภาพ แต่สามารถสะท้อนเสียงได้ด้วย!!" หลายคนอาจคิดว่า "เสียงกับกระจกไม่เกี่ยวข้องกัน แต่จริงๆแล้วมีกระจกชนิดหนึ่งเรียกว่า "กระจกอะคูสติก" ซึ่งสามารถสะท้อนคลื่นเสียงได้!! และ ในช่วงก่อนที่จะมีเรดาร์ในสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศอังกฤษเคยใช้กระจกขนาดใหญ่เหล่านี้ เพื่อตรวจจับเสียงเครื่องบินของศัตรู โดยสร้างกระจกโค้งขนาดใหญ่ไว้ตามชายฝั่ง เมื่อเสียงเครื่องบินเดินทางมาถึง กระจกจะช่วยรวมเสียงและส่งต่อไปยังอุปกรณ์ตรวจจับ ทำให้เจ้าหน้าที่รู้ล่วงหน้าว่ามีเครื่องบินกำลังเข้าใกล้ และ ถึงแม้ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้จะถูกแทนที่ด้วยเรดาร์แล้ว แต่กระจกเสียงเหล่านี้บางแห่งยังคงอยู่ เป็นหลักฐานว่า "กระจกสามารถทำอะไรได้มากกว่า การสะท้อนภาพของเรา..."

เรื่องสุดท้าย คือ "กระจกสามารถใช้แยกแสงได้" หลายคนอาจคิดว่ากระจกมีหน้าที่เพียงสะท้อนแสงกลับมา แต่ในทางวิทยาศาสตร์ กระจกบางชนิดสามารถแบ่งลำแสงออกเป็นสองทางได้ ซึ่งอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่นี้เรียกว่า "ตัวแยกลำแสง" ซึ่งมักใช้ในเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ เช่น กล้องโทรทรรศน์และอุปกรณ์ทดลอง ที่เกี่ยวข้องกับแสง เมื่อแสงเดินทางมากระทบกระจกชนิดนี้ แสงบางส่วนจะทะลุผ่านไปตามทางเดิม ส่วนอีกส่วนหนึ่งจะถูกสะท้อนออกไปในทิศทางอื่น ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถควบคุม และ ศึกษาพฤติกรรมของแสงได้!! นอกจากนี้ กระจกยังถูกใช้ในงานสำคัญมากมาย เช่น การวัดระยะทางจากโลกไปยังดวงจันทร์ นักวิทยาศาสตร์ใช้แผ่นสะท้อนแสงที่ถูกนำไปวางไว้บนดวงจันทร์ แล้วส่งลำแสงเลเซอร์จากโลกไปกระทบกับแผ่นเหล่านั้น จากเวลาที่แสงเดินทางกลับมา นักวิทยาศาสตร์สามารถคำนวณระยะห่าง ระหว่างโลกกับดวงจันทร์ได้อย่างแม่นยำ