6 หนังเงียบ ที่ยอดเยี่ยมที่สุด

ในช่วงแรกของประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ ซึ่งกินเวลาราว 40 ปี หนังส่วนใหญ่เป็น "หนังเงียบ" หรือ "ภาพยนตร์ที่ยังไม่มีเสียงพูด" ซึ่งผู้ชมต้องดูการแสดง สีหน้า ท่าทาง และ อ่านข้อความที่ขึ้นบนจอ แทนการฟังบทสนทนา และ ถึงแม้จะไม่มีเสียง แต่ผู้กำกับในยุคนั้นกลับสามารถเล่าเรื่องได้อย่างน่าทึ่ง จนกลายเป็นรากฐานของการสร้างภาพยนตร์ในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการตัดต่อ การจัดมุมกล้อง การใช้แสงเงา หรือ การแสดงอารมณ์ของนักแสดง ซึ่งหลายเทคนิคที่เราเห็นในหนังสมัยใหม่ ก็ล้วนเริ่มต้นจากยุคหนังเงียบ และ ภาพยนตร์ทั้ง 6 เรื่องต่อไปนี้ถือเป็นผลงานที่ยอดเยี่ยม และ มีอิทธิพลอย่างมากต่อวงการภาพยนตร์โลก!!

เรื่องแรก คือ "The Phantom of the Opera" ภาพยนตร์ที่ดัดแปลงจากนิยายชื่อดังของ "แกสตง เลอรูซ์" สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้กลายเป็นตำนาน ไม่ใช่แค่เรื่องราวของชายลึกลับที่อาศัยอยู่ใต้โรงโอเปราเท่านั้น แต่ยังเป็นการแสดงของ "ลอน แชนีย์" นักแสดงผู้ได้รับฉายาว่า "ชายผู้มี 1,000 ใบหน้า" เพราะเขาสามารถแต่งหน้าเปลี่ยนตัวเอง ให้ดูเหมือนคนละคนได้อย่างน่าเหลือเชื่อ... สำหรับบท "แฟนทอม" เขาแต่งหน้าด้วยตัวเองทั้งหมด โดยทาเบ้าตาให้ดำสนิท ดึงปลายจมูกขึ้นด้วยลวด ขยายรูจมูกให้กว้างด้วยการแต่งสี และ ใส่ฟันปลอมที่ดูน่ากลัว ซึ่งวิธีการเหล่านี้ทำให้ใบหน้าของเขาดูเหมือน "กะโหลกศีรษะที่ผิดรูป" ถึงแม้ว่าการแต่งหน้าจะสร้างความเจ็บปวดให้กับเขา แต่ผลลัพธ์ที่ได้ก็น่าหวาดกลัวและสมจริงมาก จนกลายเป็นหนึ่งในการแต่งหน้าที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์โลก!! ต่อมาลูกชายของเขา "ลอน แชนีย์ จูเนียร์" ก็สืบทอดชื่อเสียงในวงการหนังสยองขวัญต่อจากเขา จากการรับบทมนุษย์หมาป่า...

อีกเรื่องที่แตกต่างจากหนังทั่วไปอย่างสิ้นเชิง คือ "Un Chien Andalou" ผลงานของผู้กำกับดังอย่าง "หลุยส์ บูญูเอล" และ ศิลปินชื่อดัง "ซัลวาดอร์ ดาลี" โดยหนังเรื่องนี้ไม่ได้เล่าเรื่องแบบมีต้น กลาง และ จบ... เหมือนหนังทั่วไป แต่เป็นการนำเสนอภาพที่เหมือนความฝันหรือฝันร้าย เต็มไปด้วยสัญลักษณ์และเหตุการณ์แปลกประหลาด ที่ไม่จำเป็นต้องมีเหตุผลรองรับ ซึ่งฉากที่มีชื่อเสียงที่สุด คือ "ฉากผ่าลูกตา" ซึ่งยังคงสร้างความตกใจให้กับผู้ชม ถึงแม้เวลาจะผ่านมาหลายสิบปีแล้วก็ตาม โดยหนังเรื่องนี้กลายเป็นผลงานสำคัญของภาพยนตร์แนวเหนือจริง ซึ่งมีอิทธิพลต่อผู้กำกับสายทดลองและศิลปินทั่วโลก เพราะแสดงให้เห็นว่า "ภาพยนตร์ไม่จำเป็นต้องเล่าเรื่องแบบตรงไปตรงมาเสมอไป แต่สามารถใช้ภาพเพื่อกระตุ้นความคิดและความรู้สึกของผู้ชมได้!!"

"Greed" เป็นอีกหนึ่งผลงานที่ได้รับการยกย่องอย่างมาก ถึงแม้ว่าจะเป็นหนึ่งในโศกนาฏกรรมของวงการภาพยนตร์ก็ตาม เดิมทีผู้กำกับสร้างหนังเรื่องนี้ยาวเกือบ 9 ชั่วโมง เพราะต้องการถ่ายทอดรายละเอียดทุกอย่างอย่างสมจริง แต่สตูดิโอมองว่าหนังยาวเกินไป จึงตัดออกอย่างหนักจนเหลือความยาวไม่ถึง 4 ชั่วโมง โดยฟุตเทจที่ถูกตัดออกส่วนใหญ่สูญหายไปตลอดกาล ทำให้หลายคนมองว่า "นี่คือหนึ่งในความสูญเสียครั้งใหญ่ที่สุดของประวัติศาสตร์ภาพยนตร์โลก" โดยเนื้อเรื่องพูดถึงทันตแพทย์คนหนึ่ง และ ภรรยาที่ถูกรางวัลลอตเตอรี่ จากนั้นทั้งคู่เริ่มหมกมุ่นกับเงินทอง ความโลภค่อยๆทำลายความรัก มิตรภาพ และ ทำลายชีวิตของทุกคน...

หากพูดถึงหนังสยองขวัญยุคแรกๆ ที่มีอิทธิพลมากที่สุด... เรื่องหนึ่งที่ขาดไม่ได้ คือ "The Cabinet of Dr. Caligari" ภาพยนตร์เยอรมันที่เป็นตัวแทนสำคัญของศิลปะ ซึ่งฉากในหนังเต็มไปด้วยอาคารที่เอียงผิดธรรมชาติ ถนนที่คดเคี้ยว หน้าต่างและประตูที่บิดเบี้ยว ทุกอย่างถูกออกแบบให้สะท้อนสภาพจิตใจของตัวละครมากกว่าจะเลียนแบบโลกความจริง เรื่องราวเกี่ยวกับหมอผู้ลึกลับและชายที่เดินละเมอ ซึ่งเชื่อว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับคดีฆาตกรรมหลายคดี นอกจากจะเป็นหนังสยองขวัญยุคบุกเบิกแล้ว หนังยังมีตอนจบแบบหักมุมที่โด่งดังมาก ถึงแม้ว่าตอนจบนี้จะถูกเพิ่มเข้ามาภายหลัง เพราะผู้สร้างบางคนกังวลว่า "เนื้อหาดั้งเดิมตั้งใจจะวิจารณ์ผู้มีอำนาจอย่างรุนแรง แต่กลัวว่าจะโดนแบนเลยเปลี่ยนใหม่..."

สำหรับคนที่ชอบหนังตลก "The Gold Rush" ถือเป็นหนึ่งในผลงานที่ดีที่สุดของนักแสดงดังอย่าง "ชาร์ลี แชปลิน" ซึ่งตัวละครคนจรจัดผู้เป็นเอกลักษณ์ของเขาเดินทางไปยังอลาสก้า ในช่วงยุคตื่นทอง โดยหวังจะร่ำรวยเหมือนคนอื่น แต่กลับต้องเผชิญกับความหนาว ความหิว และ เหตุการณ์วุ่นวายมากมาย ซึ่งหนังเต็มไปด้วยฉากตลกที่กลายเป็นตำนาน แต่ในขณะเดียวกันก็สอดแทรกความเหงา ความยากจน และ ความหวังของคนธรรมดาๆได้อย่างซาบซึ้ง

เรื่องสุดท้าย คือ "The Battleship Potemkin" ผลงานของผู้กำกับชาวรัสเซีย "เซอร์เกย์ ไอเซนสไตน์" ซึ่งเล่าเรื่องการก่อกบฏของลูกเรือเรือรบโปเตมกิน ในปี 1905 ที่ลุกขึ้นต่อต้านนายทหารของ "ระบอบซาร์" โดยตัวหนังถูกสร้างขึ้นเพื่อสนับสนุนแนวคิดของรัฐบาลคอมมิวนิสต์ จึงถือเป็นภาพยนตร์โฆษณาชวนเชื่ออย่างเห็นได้ชัด แต่ถึงอย่างไรก็ตาม คุณค่าของหนังไม่ได้อยู่แค่เนื้อหา แต่คือเทคนิคการตัดต่อที่ปฏิวัติวงการภาพยนตร์... ซึ่ง "เซอร์เกย์ ไอเซนสไตน์" ใช้การตัดต่อเพื่อสร้างอารมณ์ ความตื่นเต้น และ เพิ่มความกดดันได้อย่างไม่เคยมีมาก่อน โดยฉากที่โด่งดังที่สุด คือ "ฉากบันไดโอเดสซา" ซึ่งแสดงภาพผู้คนที่กำลังหนีทหารบนบันไดอย่างเข้มข้น ฉากนี้ถูกนำไปอ้างอิงและดัดแปลงในภาพยนตร์อีกมากมาย โดยเฉพาะในเรื่อง "The Untouchables" ของ "ไบรอัน เดอ ปัลมา" จนกลายเป็นหนึ่งในฉากที่ทรงอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์โลก