ไอโฟนมีควันบนเครื่องบริติชแอร์เวย์สที่ฮาเนดะ ทำไมเหตุเล็ก ๆ ถึงต้องหยุดบินทันที

เครื่องบินบริติชแอร์เวย์สที่กำลังจะออกจากสนามบินฮาเนดะไปลอนดอนต้องกลับเข้าหลุมจอด หลังสมาร์ทโฟนของผู้โดยสารเกิดควันในห้องโดยสาร แม้ไม่มีผู้บาดเจ็บ แต่เหตุนี้ตอกย้ำความเสี่ยงของอุปกรณ์แบตเตอรี่ลิเธียมบนเครื่องบิน

เครื่องบินโดยสารที่กำลังจะออกจากสนามบินฮาเนดะ กรุงโตเกียว ไปยังลอนดอน ต้องหยุดการเดินทางก่อนขึ้นบิน หลังมีรายงานว่าสมาร์ทโฟนของผู้โดยสารเกิดควันภายในห้องโดยสาร เหตุเกิดในช่วงที่เครื่องบินกำลังเคลื่อนตัวเพื่อเตรียมเทกออฟ จึงทำให้ลูกเรือและสนามบินต้องจัดการแบบเหตุฉุกเฉินทันที

ตามรายงานของสื่อญี่ปุ่นและสำนักข่าวต่างประเทศ เหตุเกิดเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน บนเที่ยวบินของสายการบินบริติชแอร์เวย์สที่ออกจากสนามบินฮาเนดะ โดยสำนักงานของกระทรวงคมนาคมญี่ปุ่นที่ดูแลสนามบินโตเกียวระบุว่า ลูกเรือรายงานเมื่อเวลาประมาณ 13.10 น. ว่ามีควันออกมาจากห้องโดยสาร และสมาร์ทโฟนดังกล่าวเชื่อว่าเป็นของผู้โดยสารคนหนึ่ง

ข้อมูลที่ได้รับการยืนยันในขณะนี้คือ ลูกเรือสามารถใช้ถังดับเพลิงบนเครื่องควบคุมเหตุได้ ไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บในกลุ่มผู้โดยสารและลูกเรือรวม 211 คน และเครื่องบินได้กลับเข้าหลุมจอดเพื่อตรวจสอบความปลอดภัย ก่อนจะออกเดินทางไปลอนดอนหลังการตรวจเช็กเสร็จสิ้น

จุดที่ทำให้เหตุการณ์นี้น่าสนใจ ไม่ใช่เพราะเป็นไฟไหม้ใหญ่ แต่เพราะเกิดขึ้นใน “ช่วงก่อนขึ้นบิน” ซึ่งเป็นจังหวะที่เครื่องบินกำลังเคลื่อนตัวไปยังรันเวย์ หากมีควันหรือกลิ่นไหม้ในห้องโดยสาร ลูกเรือไม่สามารถมองว่าเป็นเรื่องเล็กได้ เพราะพื้นที่บนเครื่องบินเป็นพื้นที่ปิด มีผู้โดยสารจำนวนมาก และการควบคุมไฟต้องทำอย่างรวดเร็ว

รายงานบางแห่งระบุในช่วงแรกว่าอาจเกี่ยวข้องกับพาวเวอร์แบงค์ แต่ต่อมาข้อมูลจากสื่อที่อ้างหน่วยงานสนามบินระบุว่าเป็นสมาร์ทโฟน หรือไอโฟนของผู้โดยสาร จุดนี้จึงควรเขียนอย่างระมัดระวังว่า “อุปกรณ์ที่เกิดควันถูกรายงานว่าเป็นสมาร์ทโฟน” มากกว่าการสรุปเกินกว่าข้อมูลที่ยืนยันแล้ว

เหตุการณ์นี้ยังเชื่อมโยงกับประเด็นที่ผู้โดยสารไทยคุ้นเคยมากขึ้นในช่วงหลัง นั่นคือกฎเกี่ยวกับแบตเตอรี่ลิเธียม พาวเวอร์แบงค์ โทรศัพท์ แท็บเล็ต และแล็ปท็อป เพราะอุปกรณ์เหล่านี้อยู่กับผู้โดยสารแทบทุกเที่ยวบิน และหลายคนอาจไม่เคยคิดว่าโทรศัพท์เครื่องเดียวก็ทำให้เที่ยวบินต้องหยุดตรวจสอบได้

สำนักงานบริหารการบินแห่งชาติสหรัฐฯ หรือ FAA แนะนำว่า หากอุปกรณ์ที่ใช้แบตเตอรี่ลิเธียมมีอาการร้อนผิดปกติ บวม มีควัน หรือเกิดไฟไหม้ ผู้โดยสารควรแจ้งลูกเรือทันที เพราะลูกเรือได้รับการฝึกให้รับมือกับเหตุลักษณะนี้ในห้องโดยสาร

อีกข้อที่สำคัญคือ แบตเตอรี่ลิเธียมสำรอง พาวเวอร์แบงค์ และอุปกรณ์ชาร์จพกพาโดยทั่วไปควรอยู่ในสัมภาระติดตัว ไม่ใช่โหลดใต้ท้องเครื่อง เนื่องจากถ้าเกิดความร้อนหรือควันในห้องโดยสาร ลูกเรือยังสามารถเข้าถึงและควบคุมสถานการณ์ได้เร็วกว่า

องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ หรือ ICAO ยังได้ปรับแนวทางเกี่ยวกับพาวเวอร์แบงค์ โดยกำหนดให้จำกัดจำนวนพาวเวอร์แบงค์ต่อผู้โดยสาร และห้ามชาร์จพาวเวอร์แบงค์ระหว่างเที่ยวบิน เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการบินระหว่างประเทศ

สำหรับคนไทยที่เดินทางไปญี่ปุ่น ยุโรป หรือประเทศอื่น ๆ เรื่องนี้เป็นสัญญาณเตือนแบบไม่ตื่นตระหนก ก่อนขึ้นเครื่องควรตรวจสภาพมือถือ พาวเวอร์แบงค์ และสายชาร์จ หากอุปกรณ์บวม ร้อนผิดปกติ ชาร์จไม่เข้า มีกลิ่นไหม้ หรือเคยตกกระแทกหนัก ควรหลีกเลี่ยงการใช้งานบนเครื่อง และควรตรวจเงื่อนไขของสายการบินก่อนเดินทางเสมอ

แม้เหตุที่ฮาเนดะจบลงโดยไม่มีผู้บาดเจ็บ แต่การที่เที่ยวบินต้องกลับเข้าหลุมจอดแสดงให้เห็นว่า ความปลอดภัยบนเครื่องบินไม่ได้วัดจากขนาดของไฟเพียงอย่างเดียว แต่ดูจากความเสี่ยงที่อาจลุกลามได้ในพื้นที่จำกัด

สิ่งที่ควรติดตามต่อคือ ผลการตรวจสอบสาเหตุที่แท้จริงของอุปกรณ์เครื่องดังกล่าว ว่าเกิดจากแบตเตอรี่เสื่อม ความเสียหายของตัวเครื่อง การชาร์จ หรือปัจจัยอื่น เพราะข้อมูลตรงนี้จะช่วยให้ผู้โดยสารเข้าใจความเสี่ยงได้ชัดขึ้น โดยไม่เหมารวมว่าโทรศัพท์ทุกรุ่นหรือทุกเครื่องมีอันตรายเหมือนกัน

• เที่ยวบินบริติชแอร์เวย์สจากฮาเนดะไปลอนดอนต้องกลับหลุมจอด หลังสมาร์ทโฟนผู้โดยสารเกิดควันในห้องโดยสาร
• ไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บในผู้โดยสารและลูกเรือรวม 211 คน
• ลูกเรือควบคุมเหตุด้วยถังดับเพลิงบนเครื่อง ก่อนเครื่องบินตรวจสอบความปลอดภัยและเดินทางต่อ
• เหตุนี้ย้ำว่าอุปกรณ์แบตเตอรี่ลิเธียม เช่น มือถือ พาวเวอร์แบงค์ แท็บเล็ต และแล็ปท็อป ควรอยู่ในจุดที่ลูกเรือเข้าถึงได้
• หากอุปกรณ์ร้อน บวม มีกลิ่นไหม้ หรือมีควัน ควรแจ้งลูกเรือทันที ไม่ควรแกะหรือใช้งานต่อเอง