นักเดินป่าพบเหรียญทอง 598 เหรียญในกำแพงหิน เช็กจ่ายรางวัล 11.7 ล้านโครน

นักเดินป่า 2 คนในเช็กเจอกระป๋องโลหะซ่อนอยู่ในกำแพงหิน ก่อนพบเหรียญทอง 598 เหรียญ และของมีค่าอีกหลายชิ้น กลายเป็นหนึ่งในสมบัติทองคำยุคใหม่ที่น่าติดตามที่สุดของยุโรปกลาง

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2025 บริเวณเนินเขาซวิชินา ใกล้เมืองดวูร์ กราลอเว นาด ลาเบม ทางตะวันออกเฉียงเหนือของสาธารณรัฐเช็ก นักเดินป่าทั้งสองกำลังใช้ทางลัดผ่านป่า ก่อนสังเกตเห็นภาชนะอะลูมิเนียมบางส่วนโผล่ออกมาจากแนวกำแพงหินที่คาดว่าเคยเป็นแนวแบ่งเขตพื้นที่เกษตร

เมื่อเปิดดู ภายในมีเหรียญทอง 598 เหรียญ ถูกจัดเรียงเป็นกองและห่อด้วยผ้าสีดำ ใกล้กันยังพบกล่องเหล็กอีกใบ บรรจุของมีค่าหลายชิ้น เช่น กล่องใส่ยาสูบหรือกล่องบุหรี่ 17 ชิ้น กำไล 10 วง กระเป๋าตาข่ายขนาดเล็ก หวีพกพา โซ่ และตลับแป้ง

ทั้งสองคนไม่ได้เก็บสมบัติไว้เอง แต่ส่งมอบให้พิพิธภัณฑ์โบฮีเมียตะวันออก เมืองฮราเดตส์กราลอเว เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ ซึ่งเป็นจุดสำคัญที่ทำให้สมบัติชุดนี้เข้าสู่กระบวนการอนุรักษ์อย่างถูกต้อง

ผลตรวจจากสำนักงานตรวจโลหะมีค่าที่กรุงปรากยืนยันว่า วัตถุเหล่านี้ไม่ใช่แค่ของชุบทอง แต่มีทองคำบริสุทธิ์รวม 5,230.56 กรัม มูลค่าทองตามราคาวันที่พบอยู่ที่ 2,237.50 โครนเช็กต่อกรัม หรือรวมประมาณ 11.7 ล้านโครนเช็ก

จุดที่ทำให้สมบัตินี้น่าสนใจกว่า “เจอทองในป่า” คือที่มาของเหรียญ เหรียญจำนวน 598 เหรียญผลิตในช่วงปี 1808–1915 และมาจากหลายพื้นที่ ทั้งฝรั่งเศส ออสเตรีย-ฮังการี เบลเยียม จักรวรรดิออตโตมัน รัสเซีย โรมาเนีย และอิตาลี ขณะเดียวกันยังพบรอยประทับบางส่วนที่โยงกับคาบสมุทรบอลข่านหลังสงครามโลกครั้งที่ 1

นักวิจัยจึงมองว่า สมบัติชุดนี้อาจไม่ได้เป็นเพียงเงินเก็บของคนคนเดียว แต่อาจเป็นทรัพย์สินที่เดินทางข้ามหลายประเทศ ก่อนถูกซ่อนไว้ในช่วงที่ยุโรปกลางเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน

บริเวณซวิชินาอยู่ในภูมิภาคที่เคยเผชิญความปั่นป่วนหลายระลอก ทั้งการยึดครองของนาซีเยอรมนีในปี 1938 การอพยพและการขับไล่ประชากรหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 รวมถึงการจัดระเบียบพื้นที่ใหม่ในยุคคอมมิวนิสต์ ผู้เชี่ยวชาญจึงยังไม่ฟันธงว่าเจ้าของเป็นชาวเช็ก ชาวเยอรมัน หรือชาวยิว แต่สิ่งที่พอเห็นร่วมกันคือ คนที่ซ่อนสมบัติน่าจะตั้งใจกลับมาเอาคืน เพียงแต่ไม่เคยได้กลับมา

สำหรับนักเดินป่าทั้งสอง ข่าวดีตามมาภายหลัง เมื่อทางการท้องถิ่นประเมินรางวัลผู้พบสมบัติไว้ที่ 11.7 ล้านโครนเช็ก ซึ่งเป็นจำนวนที่อิงจากมูลค่าทองคำบริสุทธิ์ที่ตรวจพบ และถือเป็นรางวัลก้อนใหญ่มากสำหรับกรณีพบโบราณวัตถุในเช็ก

กฎหมายมรดกทางวัฒนธรรมของเช็กกำหนดให้ผู้พบโบราณวัตถุต้องแจ้งพิพิธภัณฑ์หรือหน่วยงานโบราณคดีใกล้ที่สุด สิ่งของที่พบจะกลายเป็นทรัพย์สินของภูมิภาคที่พบ และผู้พบมีสิทธิได้รับรางวัลตามหลักเกณฑ์ หากปกปิดหรือเก็บไว้เองอาจมีความผิดได้

เรื่องนี้จึงไม่ใช่แค่ข่าวโชคดีของนักเดินป่า แต่เป็นตัวอย่างชัดเจนว่า ของที่ดูเหมือนเศษโลหะหรือภาชนะเก่าในพื้นที่ธรรมชาติ อาจเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีค่ามากกว่าราคาทองคำ เพราะมันอาจบอกเล่าเรื่องการอพยพ ความกลัว และชีวิตของผู้คนที่หายไปจากหน้าประวัติศาสตร์

พิพิธภัณฑ์โบฮีเมียตะวันออกยังมีแผนนำสมบัติชุดนี้จัดแสดงต่อสาธารณะ หลังการตรวจสอบและอนุรักษ์เสร็จสิ้น เพื่อให้คนทั่วไปได้เห็นว่าสมบัติที่ถูกซ่อนไว้ในกำแพงหินเล็ก ๆ อาจเก็บความทรงจำของยุโรปกลางไว้เกือบหนึ่งศตวรรษ