คองโกพบอีโบลาเกือบ 600 ราย ทำไมการคุมโรคครั้งนี้จึงยาก

ยอดผู้ติดเชื้ออีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกเพิ่มเป็น 598 รายแล้ว โดยการระบาดครั้งนี้เกิดในพื้นที่ที่มีความขัดแย้งและการเข้าถึงบริการแพทย์ทำได้ยาก

รัฐบาลคองโกระบุเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2026 ว่า จำนวนผู้ป่วยอีโบลาที่ยืนยันแล้วเพิ่มเป็น 598 ราย ในจำนวนนี้เสียชีวิต 115 ราย และมีผู้รักษาหาย 22 ราย ตัวเลขนี้ทำให้การระบาดของอีโบลาสายพันธุ์บุนดิบูเกียวครั้งนี้กลายเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่น่าจับตาที่สุดของคองโกในปีนี้

พื้นที่ที่พบผู้ป่วยกระจายอยู่ใน 3 จังหวัดทางตะวันออกของประเทศ ได้แก่ อิตูรี นอร์ทคิวู และเซาท์คิวู โดยพบผู้ป่วยใน 17 เขตสุขภาพของจังหวัดอิตูรี อีก 7 เขตในนอร์ทคิวู และ 1 เขตในเซาท์คิวู

จุดที่ทำให้สถานการณ์นี้ยากกว่าการรับมือโรคทั่วไป คือการระบาดถูกประกาศอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2026 แต่เจ้าหน้าที่ระบุว่าเชื้ออาจแพร่อยู่ในชุมชนโดยไม่ถูกตรวจพบมาหลายสัปดาห์ก่อนหน้านั้น เมื่อโรคเริ่มถูกตรวจพบมากขึ้น ระบบติดตามผู้สัมผัสจึงต้องไล่ตามสถานการณ์ที่เคลื่อนไปเร็วแล้ว

WHO ระบุในข้อมูลวันที่ 8 มิถุนายน 2026 ว่า ณ วันที่ 6 มิถุนายน คองโกมีผู้ป่วยยืนยัน 515 ราย เสียชีวิต 91 ราย และผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดอิตูรี ขณะที่ข้อมูลจากรัฐบาลคองโกในวันที่ 9 มิถุนายนขยับขึ้นเป็น 598 ราย เสียชีวิต 115 ราย สะท้อนว่าตัวเลขยังเปลี่ยนเร็วมากในช่วงไม่กี่วัน

อีโบลาสายพันธุ์บุนดิบูเกียวเป็นโรคติดเชื้อรุนแรงชนิดหนึ่งในกลุ่มอีโบลา การแพร่เชื้อเกิดจากการสัมผัสเลือด สารคัดหลั่ง อวัยวะ ของเหลวจากร่างกายผู้ป่วย หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อน ไม่ใช่โรคที่แพร่แบบไข้หวัดทั่วไปผ่านอากาศในสถานการณ์ปกติ WHO ระบุว่าสายพันธุ์นี้ยังไม่มีวัคซีนหรือการรักษาเฉพาะที่ได้รับใช้เป็นมาตรฐานทั่วไป แม้จะมีการทดสอบแนวทางรักษาและวัคซีนที่มีศักยภาพอยู่ก็ตาม

อาการที่รัฐบาลคองโกย้ำให้ประชาชนระวัง ได้แก่ ไข้ อาเจียน ท้องเสีย และอ่อนแรงรุนแรง หากมีอาการเหล่านี้ในพื้นที่ระบาด เจ้าหน้าที่ขอให้ไปยังศูนย์สาธารณสุขใกล้ที่สุดโดยเร็ว เพราะการพบผู้ป่วยไวช่วยให้แยกดูแล รักษาตามอาการ และติดตามผู้สัมผัสได้ทันกว่าเดิม

ตัวเลขสำคัญของสถานการณ์นี้คือ

• ผู้ป่วยยืนยันตามรัฐบาลคองโก: 598 ราย
• ผู้เสียชีวิต: 115 ราย
• ผู้รักษาหาย: 22 ราย
• จังหวัดที่ได้รับผลกระทบหลัก: อิตูรี, นอร์ทคิวู, เซาท์คิวู
• วันที่ประกาศการระบาด: 15 พฤษภาคม 2026
• สายพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง: บุนดิบูเกียว

อีกด้านหนึ่ง ปัญหาความไม่ไว้วางใจในพื้นที่ยังเป็นอุปสรรคใหญ่ มีการโจมตีทีมฝังศพและศูนย์รักษาผู้ป่วย ขณะที่บุคลากรทางการแพทย์บางส่วนยังขาดอุปกรณ์ป้องกันพื้นฐาน เช่น หน้ากาก อุปกรณ์ป้องกันใบหน้า และเวชภัณฑ์จำเป็น ทำให้การควบคุมโรคในพื้นที่ขัดแย้งยิ่งซับซ้อนขึ้น

สำหรับคนอ่านในไทย ประเด็นสำคัญไม่ใช่การตื่นตระหนก แต่คือการเข้าใจว่าโรคระบาดชนิดนี้ต้องพึ่งทั้งการตรวจเร็ว การแยกผู้ป่วย การติดตามผู้สัมผัส และความร่วมมือของชุมชน หากส่วนใดส่วนหนึ่งสะดุด ตัวเลขผู้ป่วยอาจเพิ่มเร็ว แม้เจ้าหน้าที่จะเร่งทำงานอยู่ก็ตาม

WHO ยังไม่แนะนำให้จำกัดการเดินทางหรือการค้ากับคองโกหรือยูกันดาจากข้อมูลที่มีอยู่ในขณะนี้ แต่ยังติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะพื้นที่ชายแดนและชุมชนที่มีการเดินทางข้ามพื้นที่สูง