ฮุน เซนย้ำทางสันติ ปมคำพูดทวงคืนดินแดนชายแดนไทย–กัมพูชา

คำพูดของ ฮุน เซน เรื่องชายแดนไทย–กัมพูชาถูกจับตาอีกครั้ง หลังมีการตีความว่าเขาพูดถึงการใช้กำลังเพื่อทวงคืนดินแดน แต่เมื่ออ่านบริบทเต็ม ประเด็นสำคัญอยู่ที่การย้ำว่า กัมพูชาเลือกทางเจรจาโดยสันติ มากกว่าการเปิดฉากทางทหาร

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2026 ระหว่างที่ฮุน เซน ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานวุฒิสภาและรักษาการประมุขแห่งรัฐของกัมพูชา เดินทางไปพบชาวกัมพูชาผู้พลัดถิ่นในอำเภอสวายเจก จังหวัดบันเตียเมียนเจย พื้นที่พักพิงชั่วคราวดังกล่าวถูกเรียกว่า “หมู่บ้านแห่งการรอคอย” เพราะเป็นที่พักชั่วคราวของผู้ที่ยังกลับบ้านไม่ได้จากสถานการณ์ชายแดน

ใจความที่ทำให้เกิดการถกเถียง คือถ้อยคำของฮุน เซนที่พูดถึงดินแดนที่ฝ่ายกัมพูชามองว่าถูกทหารไทยรุกล้ำและยึดครอง โดยเขาระบุว่าการทวงคืนมีอยู่ 2 ทาง คือการใช้กำลัง และการเจรจาโดยสันติ

แต่ช่วงที่สำคัญไม่แพ้กันคือ ฮุน เซนย้ำว่า กัมพูชาเลือกเส้นทางสันติ เพราะหากเป็นฝ่ายเปิดฉากก่อน จะถูกมองว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิง และทำให้กัมพูชาเสียเปรียบทั้งทางการเมืองและการทูต

พูดให้เข้าใจง่ายขึ้น ประโยคเรื่อง “สองทางเลือก” ไม่ควรถูกอ่านแยกออกจากประโยคถัดมาที่เขาย้ำเรื่องความอดทนและการเจรจา เพราะความหมายโดยรวมของถ้อยแถลงคือ กัมพูชายังยืนยันข้อเรียกร้องเรื่องดินแดน แต่ไม่ต้องการใช้สงครามเป็นทางเลือกหลัก

ฮุน เซนยังกล่าวถึงบทเรียนในช่วงที่เขาเป็นนายกรัฐมนตรี โดยยอมรับว่ากัมพูชาไม่ได้เตรียมพร้อมด้านยุทโธปกรณ์มากพอ เพราะให้ความสำคัญกับงบประมาณด้านการศึกษา สาธารณสุข โครงสร้างพื้นฐาน และสวัสดิการสังคมมากกว่า เขามองว่านี่เป็นความผิดพลาดจากความไว้ใจมากเกินไปในอดีต

อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงคือผลกระทบต่อประชาชนชายแดน มีชาวกัมพูชาจำนวนมากที่ยังไม่สามารถกลับบ้านได้ และบางส่วนต้องอยู่ในศูนย์พักพิงชั่วคราวหรือวัดในพื้นที่ใกล้ชายแดน ข้อมูลจาก The Star ซึ่งอ้าง The Phnom Penh Post ระบุว่ามีชาวกัมพูชากว่า 29,000 คนจากพื้นที่ชายแดนที่ยังไม่สามารถกลับบ้านได้จากเหตุด้านความปลอดภัยและข้อพิพาทในพื้นที่

สำหรับคนอ่านไทย จุดสำคัญของข่าวนี้มี 3 เรื่องที่ควรแยกให้ออก

หนึ่ง ฮุน เซนไม่ได้ถอยจากข้อเรียกร้องเรื่องดินแดนของฝ่ายกัมพูชา

สอง เขาพูดถึงการใช้กำลังในฐานะ “หนึ่งในทางเลือก” แต่ถ้อยแถลงโดยรวมย้ำว่าเลือกเจรจาโดยสันติ

สาม สถานการณ์นี้ยังเป็นประเด็นอ่อนไหว เพราะเกี่ยวข้องกับชายแดน ประชาชนผู้พลัดถิ่น และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

นอกจากประเด็นชายแดน ฮุน เซนยังพูดถึงมาตรการเข้มงวดต่อการลักลอบนำเข้าสินค้าผิดกฎหมาย รวมถึงการผลักดันให้กัมพูชาเพิ่มการผลิตสินค้าในประเทศในช่วงที่ด่านชายแดนมีปัญหา โดยมองว่าเป็นโอกาสในการเสริมเศรษฐกิจภายในประเทศ

ประเด็นนี้จึงไม่ได้มีแค่คำพูดแรงเรื่องดินแดน แต่เป็นการส่งสัญญาณทางการเมืองต่อประชาชนกัมพูชา ต่อไทย และต่อเวทีระหว่างประเทศพร้อมกัน ฝ่ายกัมพูชาต้องการยืนยันจุดยืนเรื่องอธิปไตย ส่วนถ้อยคำเรื่องสันติวิธีสะท้อนว่าการเปิดหน้าทหารยังมีต้นทุนสูงมาก ทั้งในสนามจริงและในสายตานานาชาติ

สรุปแล้ว ข่าวนี้ควรอ่านแบบครบประโยค ไม่ใช่จับเพียงคำว่า “ใช้กำลัง” หรือ “ทวงคืน” เพราะแกนสำคัญของถ้อยแถลงคือ ฮุน เซนยังยืนยันข้อเรียกร้องชายแดนของกัมพูชา แต่เลือกวางน้ำหนักไปที่การเจรจาและการหลีกเลี่ยงสงคราม