สหรัฐฯ โจมตีฐานโดรนอิหร่าน ช่องแคบฮอร์มุซตึง น้ำมันโลกผันผวน

นึกว่าสถานการณ์จะค่อย ๆ สงบลง แต่ดูเหมือนตะวันออกกลางยังไม่ได้พักง่าย ๆ

ข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวที่พยายามประคองกันมาตั้งแต่ต้นเดือนเมษายน กำลังถูกจับตาอีกครั้ง หลังเกิดเหตุโจมตีรอบใหม่ที่เกี่ยวข้องกับสหรัฐฯ และอิหร่าน

ใครที่คิดว่าสถานการณ์ในภูมิภาคนี้จะนิ่งลง อาจต้องหันกลับมาดูใหม่ เพราะพื้นที่รอบช่องแคบฮอร์มุซกลับมาตึงเครียดอีกครั้ง และเริ่มส่งแรงสั่นสะเทือนไปถึงตลาดพลังงานโลก

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังมีรายงานว่า กองทัพสหรัฐฯ ส่งกำลังเข้าจัดการเป้าหมายทางทหารของอิหร่าน โดยหนึ่งในจุดสำคัญคือสถานีควบคุมภาคพื้นดินในเมืองท่าบันดาร์ อับบาส ทางตอนใต้ของอิหร่าน

ฝ่ายสหรัฐฯ ระบุว่า ปฏิบัติการครั้งนี้เป็นการโจมตีเชิงป้องกันตนเอง ไม่ใช่การเปิดฉากโจมตีเพื่อขยายสงคราม

ต้นเรื่องมาจากโดรนโจมตีแบบบินทางเดียวของอิหร่าน 4 ลำ ที่สหรัฐฯ ระบุว่าเป็นภัยคุกคามบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ก่อนที่กองกำลังสหรัฐฯ จะยิงสกัดไว้ได้ทั้งหมด

แต่จุดที่ทำให้สถานการณ์ร้อนขึ้น คือมีรายงานว่าโดรนอีกลำกำลังจะถูกปล่อยขึ้นจากสถานีควบคุมภาคพื้นดิน สหรัฐฯ จึงโจมตีจุดดังกล่าวในบันดาร์ อับบาส เพื่อหยุดไม่ให้โดรนลำที่ 5 ถูกใช้งาน

สิ่งที่หลายคนเริ่มจับตาคือ คำว่า หยุดยิงชั่วคราว ในสถานการณ์จริงอาจเปราะบางกว่าที่คิด ปากบอกว่ายังพยายามประคองข้อตกลง แต่ในพื้นที่เสี่ยงอย่างช่องแคบฮอร์มุซ การขยับเพียงเล็กน้อยก็อาจถูกตีความเป็นภัยคุกคามได้ทันที

หลังการโจมตี อิหร่านออกมาระบุว่าการกระทำของสหรัฐฯ เป็นการละเมิดหยุดยิง พร้อมมีรายงานว่าฝ่ายอิหร่านตอบโต้ด้วยการยิงไปยังเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับฐานสหรัฐฯ ในภูมิภาค ขณะที่คูเวตรายงานว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศได้สกัดภัยคุกคามจากขีปนาวุธและโดรน โดยไม่มีรายงานความเสียหายต่อฐานสหรัฐฯ ในคูเวต

อีกคนที่ทำให้บรรยากาศรอบนี้ยิ่งตึงขึ้น คือโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ออกมาพูดถึงการเจรจากับอิหร่าน โดยย้ำว่าสหรัฐฯ ยังไม่พอใจกับข้อเสนอที่อยู่บนโต๊ะ

ทรัมป์ยังทิ้งประโยคแรงไว้ว่า หากตกลงกันไม่ได้ สหรัฐฯ อาจต้องปิดจ๊อบให้จบ ซึ่งเป็นถ้อยคำที่ทำให้หลายฝ่ายกังวลว่าสถานการณ์อาจบานปลายได้ หากการทูตยังเดินต่อไม่ถึงจุดตกลง

ถ้อยคำแบบนี้ไม่ใช่แค่เรื่องการเมืองระหว่างประเทศ เพราะตลาดพลังงานมักตอบสนองเร็วเมื่อมีข่าวเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของการขนส่งน้ำมันโลก รายงานจากหลายสำนักระบุว่าราคาน้ำมันปรับตัวผันผวนหลังข่าวการโจมตี โดยบางช่วงมีแรงดีดกลับหลังจากก่อนหน้านี้อ่อนตัวลง

มองกลับมาที่บ้านเรา เหตุการณ์อาจเกิดไกลถึงตะวันออกกลาง แต่ผลกระทบของราคาพลังงานไม่เคยไกลตัวคนไทยมากนัก

หลายบ้านเพิ่งรับมือกับค่าครองชีพรายวันอยู่แล้ว พอมีข่าวความตึงเครียดใกล้เส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญ ก็ย่อมทำให้คนใช้รถ ผู้ประกอบการขนส่ง และคนทำมาค้าขายต้องจับตาราคาน้ำมันอย่างใกล้ชิด

แน่นอนว่า ราคาน้ำมันในไทยไม่ได้ขยับตามราคาน้ำมันโลกแบบทันทีทุกครั้ง เพราะยังมีปัจจัยเรื่องโครงสร้างราคา ภาษี กองทุนน้ำมัน ค่าเงินบาท และนโยบายภายในประเทศเข้ามาเกี่ยวข้อง แต่ถ้าความตึงเครียดยืดเยื้อ ต้นทุนพลังงานก็อาจกลายเป็นแรงกดดันที่คนทั่วไปสัมผัสได้ในชีวิตประจำวัน

บางคนอาจมองว่าสงครามอยู่ไกลตัว แต่พอน้ำมันขึ้น ค่าขนส่งขึ้น ค่าเดินทางเพิ่ม หรือสินค้าบางอย่างเริ่มแพงขึ้น เรื่องไกลตัวก็กลายเป็นเรื่องใกล้ตัวได้เร็วมาก

ฝ่ายหนึ่งมองว่าสหรัฐฯ ทำเกินไปในช่วงที่ยังมีข้อตกลงหยุดยิง แต่อีกฝ่ายก็มองว่า หากโดรนของอิหร่านเป็นภัยต่อเรือพาณิชย์และกำลังสหรัฐฯ จริง การสกัดไว้ก่อนก็เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

รอบนี้จึงไม่ใช่แค่คำถามว่าใครเริ่มก่อน แต่เป็นคำถามว่าข้อตกลงหยุดยิงจะยังประคองต่อได้แค่ไหน และช่องแคบฮอร์มุซจะกลับมาเป็นจุดกดดันราคาน้ำมันโลกอีกระลอกหรือไม่

สำหรับคนไทย สิ่งที่ควรดูต่อจากนี้คือราคาน้ำมันดิบ ค่าเงินบาท การประกาศราคาขายปลีกในประเทศ และท่าทีของสหรัฐฯ กับอิหร่านในอีกไม่กี่วันข้างหน้า เพราะถ้าสถานการณ์ไม่เย็นลง ผลสะเทือนอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่หน้าข่าวต่างประเทศ