ปากีสถาน–อัฟกานิสถานตึงเครียดหนัก ชายแดน Durand Line กลับมาเป็นจุดเสี่ยง

สำหรับหลายคน ความขัดแย้งระหว่างปากีสถานกับอัฟกานิสถานอาจดูเหมือนเรื่องไกลตัว แต่สำหรับผู้คนที่อยู่ตามแนวชายแดน นี่คือความตึงเครียดที่ไม่เคยหายไปจริง ๆ มีเพียงบางช่วงที่เงียบลง ก่อนจะกลับมาปะทุอีกครั้งเมื่อเงื่อนไขทางการเมืองและความมั่นคงเปลี่ยนไป

ตลอดช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ระหว่างปากีสถานกับรัฐบาลตาลีบันในอัฟกานิสถานอยู่ในภาวะตึงเครียดมากขึ้น หลังเกิดการปะทะตามแนวชายแดน การโจมตีข้ามพรมแดน และปฏิบัติการทางทหารที่ทั้งสองฝ่ายกล่าวหากันไปมา หลายสื่อและนักวิเคราะห์เริ่มใช้คำว่า “open war” เพื่ออธิบายระดับความรุนแรงของสถานการณ์ แม้รายละเอียดจากแต่ละฝ่ายยังมีความแตกต่างกันอยู่มาก

จุดสำคัญของปัญหายังคงเป็นเรื่องเดิมที่สะสมมานานหลายสิบปี นั่นคือพื้นที่ชายแดน Durand Line ซึ่งปากีสถานและอัฟกานิสถานมีมุมมองไม่ตรงกันมาตั้งแต่อดีต ขณะเดียวกัน ปากีสถานกล่าวหาว่ากลุ่ม Tehreek-e-Taliban Pakistan หรือ TTP ใช้พื้นที่ในอัฟกานิสถานเป็นฐานเคลื่อนไหว ก่อนข้ามแดนเข้าก่อเหตุโจมตีในปากีสถาน ส่วนรัฐบาลตาลีบันในอัฟกานิสถานปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวมาโดยตลอด

สถานการณ์รุนแรงขึ้นอย่างชัดเจนในปี 2026 หลังเกิดเหตุโจมตีหลายครั้งในพื้นที่ชายแดนของปากีสถาน รวมถึงเหตุระเบิดและการโจมตีต่อกองกำลังความมั่นคง ทำให้กองทัพปากีสถานเปิดปฏิบัติการโจมตีเป้าหมายในอัฟกานิสถาน โดยระบุว่าเป็นการตอบโต้กลุ่มติดอาวุธที่คุกคามความมั่นคงของประเทศ รายงานจากหลายสำนักข่าวระบุว่า ความรุนแรงรอบใหม่เริ่มยกระดับหนักตั้งแต่ช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026

อีกด้านหนึ่ง ฝ่ายอัฟกานิสถานมองว่าการโจมตีข้ามพรมแดนของปากีสถานเป็นการละเมิดอธิปไตย ก่อนหน้านี้ยังมีรายงานเหตุโจมตีทางอากาศที่สร้างความสูญเสียต่อพลเรือนและโครงสร้างพื้นฐานในอัฟกานิสถาน ทำให้สถานการณ์ไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงเรื่องทางทหาร แต่ยังโยงกับความกังวลด้านมนุษยธรรมในพื้นที่ชายแดนด้วย

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องความมั่นคง เพราะความขัดแย้งยังทำให้เส้นทางการค้า การขนส่ง และการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมสะดุดอย่างหนัก โดยเฉพาะอัฟกานิสถานซึ่งเป็นประเทศไม่มีทางออกทะเลและพึ่งพาเส้นทางผ่านปากีสถานกับอิหร่านอย่างมาก การปิดด่านชายแดนและความไม่มั่นคงในภูมิภาคทำให้ต้นทุนสินค้า การขนส่ง และการช่วยเหลือประชาชนเปราะบางขึ้นกว่าเดิม

นักวิเคราะห์จำนวนมากมองว่า ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองประเทศกำลังอยู่ในช่วงเปราะบางที่สุดครั้งหนึ่งนับตั้งแต่ตาลีบันกลับมาปกครองอัฟกานิสถานในปี 2021 แม้ทั้งสองฝ่ายจะมีจุดเชื่อมโยงทางชาติพันธุ์ ศาสนา และภูมิศาสตร์ แต่ประเด็นความมั่นคง กลุ่มติดอาวุธ และพื้นที่ชายแดน กลับกลายเป็นรอยร้าวสำคัญที่ยังหาทางออกไม่ได้ง่ายนัก

สำหรับผู้คนตามแนวชายแดน สิ่งที่เกิดขึ้นอาจไม่ใช่แค่เกมการเมืองระหว่างรัฐ แต่คือชีวิตประจำวันที่ต้องอยู่ท่ามกลางด่านตรวจ เสียงปะทะ การปิดเส้นทาง และความไม่แน่นอนที่ยังไม่มีใครตอบได้ว่าจะยืดเยื้อไปอีกนานแค่ไหน